همه چیز درباره سرطان پروستات

۱. در برگه پاتولوژی من «ضایعه پیش سرطانی» یا «غدد مشکوک» نوشته شده، یعنی سرطان دارم؟

خیر، این دو عبارت با تشخیص سرطان یکی نیستند. ضایعه پیش سرطانی پروستات یعنی سلول ها تغییراتی نشان داده اند که طبیعی نیست ولی به مرز سرطان نرسیده است. عبارت غدد مشکوک هم یعنی پاتولوژیست چیزی دیده که نمی تواند با قطعیت سرطان بنامد. هر دو عبارت در برگه آزمایش معمولاً با حروف اختصاری لاتین نوشته می شوند و همین باعث ترس بیمار می شود. معنای عملی این جواب ها، نیاز به پیگیری منظم تر و در برخی موارد تکرار نمونه برداری است، نه شروع درمان سرطان. برگه را حضوراً به متخصص اورولوژی نشان دهید تا فاصله شما با سرطان واقعی مشخص شود.

۲. نمونه برداری از پروستات باعث پخش شدن سرطان در بدن می شود؟

این یکی از رایج ترین باورهای غلط است و باعث می شود بعضی بیماران نمونه برداری را به تعویق بیندازند. نمونه برداری سرطان را در بدن پخش نمی کند. ترس از این موضوع هزینه ای دارد که بسیار بیشتر از خود نمونه برداری است: تا وقتی نمونه برداری انجام نشود، نه گرید مشخص می شود و نه می توان برنامه درمانی درست چید، و بیماری در این فاصله فرصت پیشرفت پیدا می کند. عوارض واقعی نمونه برداری محدود و گذرا هستند، مثل مقدار کمی خون در ادرار یا منی برای چند روز و احتمال کم عفونت که با آنتی بیوتیک پیشگیری کنترل می شود.

۳. می توانم برای جواب پاتولوژی نظر دوم بگیرم؟

بله و در موارد مرزی این کار منطقی است. تعیین گرید تا حدی به تفسیر پاتولوژیست بستگی دارد و در نمره های مرزی مثل تفکیک گلیسون ۷ به صورت ۳ به اضافه ۴ از ۴ به اضافه ۳، نظر دوم ممکن است برنامه درمانی شما را عوض کند. لام های پاتولوژی در آزمایشگاه نگهداری می شوند و با درخواست شما قابل تحویل گرفتن و بررسی مجدد در مرکز دیگری هستند. اگر پزشک شما بین دو گزینه درمانی مردد است، گرفتن نظر دوم روی لام ها قبل از تصمیم نهایی کار درستی است.

۴. در جواب نوشته سرطان در هر دو طرف پروستات بود، یعنی پیشرفته است؟

درگیری دو طرفه به معنای متاستاز یا بیماری پیشرفته نیست. پروستات دو لوب دارد و سرطان می تواند در هر دو لوب باشد ولی همچنان کاملاً داخل غده و محدود مانده باشد. آنچه مرحله بیماری را تعیین می کند، خروج تومور از کپسول غده و رسیدن آن به بافت های اطراف یا اندام های دور است، نه اینکه چند لوب درگیر شده باشد. البته درگیری دو طرفه معمولاً حجم بیشتر تومور را نشان می دهد و همین می تواند انتخاب روش درمانی را تغییر دهد.

۵. سرطان پروستات به همسرم منتقل می شود؟

خیر. سرطان پروستات به هیچ شکلی بیماری واگیردار نیست و از طریق تماس، رابطه جنسی یا زندگی مشترک به کسی منتقل نمی شود. این سرطان از تغییرات سلول های خود پروستات شروع می شود و پروستات اندامی است که فقط در بدن مردان وجود دارد. تنها چیزی که در خانواده می تواند مشترک باشد، زمینه ژنتیکی است که روی پسران و برادران اثر می گذارد، نه روی همسر.

۶. پدرم بالای ۸۰ سال است، درمان ارزشش را دارد یا فقط او را اذیت می کند؟

این سوال درستی است و پاسخ آن برای هر بیمار متفاوت است. معیار اصلی تصمیم گیری سن شناسنامه ای نیست، بلکه وضعیت عمومی بدن و امید به زندگی باقی مانده است. در بیمار مسنی که سرطانش کم خطر و کند رشد است، ممکن است نظارت منظم بدون درمان تهاجمی انتخاب شود، چون درمان عارضه ای ایجاد می کند که بیشتر از نفع آن است. در مقابل اگر همان بیمار گرید بالا داشته باشد و از نظر قلبی و کلیوی وضعیت خوبی داشته باشد، درمان قطعاً توصیه می شود. تصمیم گیری در این گروه سنی بیشتر از هر گروه دیگری نیاز به بررسی حضوری و گفتگو با خود بیمار و خانواده دارد.

۷. هزینه درمان سرطان پروستات چقدر است و بیمه آن را پوشش می دهد؟

هزینه به روش درمانی انتخاب شده بستگی دارد و بین جراحی، پرتو درمانی و هورمون تراپی تفاوت زیادی وجود دارد. بیمه های پایه بخشی از هزینه جراحی و بستری را پوشش می دهند و بیمه های تکمیلی سهم بیشتری را جبران می کنند، ولی میزان پوشش به نوع قرارداد و مرکز درمانی بستگی دارد. نکته مهم این است که انتخاب روش درمان را بر اساس هزینه انجام ندهید؛ ابتدا در جلسه حضوری مشخص شود کدام روش برای گرید و مرحله بیماری شما درست است، بعد درباره مسیر مالی و پوشش بیمه ای همان روش صحبت کنیم.