علائم سرطان مثانه چیست؟ آیا ضخیم شدن دیواره مثانه خطرناک است؟ مثانه عضوی است بادکنکی شکل که در ناحیه لگن قرار گرفته و ادرار را در خود ذخیره می کند و سرطان مثانه سرطانی است که در مثانه شروع به رشد می کند. سرطان مثانه بیشتر اوقات از سلول هایی که سطح داخلی مثانه را پوشانده اند شروع می شود. سرطان مثانه بطور بارز افراد مسن تر را مبتلا می کند اگرچه در هر سنی می تواند رخ دهد. بخش اعظم سرطان های مثانه در مراحل اولیه تشخیص داده می شوند یعنی زمانی که سرطان مثانه تا حد قابل توجهی قابل درمان است.
با اینحال، حتی سرطان مثانه در مراحل اولیه نیز احتمال دارد عود کند. به همین دلیل، بیماران با سرطان مثانه اغلب بایستی بعد از درمان از نظر احتمال عود سرطان مثانه با تست هایی تحت نظر باشند.
علائم سرطان مثانه
علائم سرطان مثانه در زنان و مردان شامل موارد زیر می باشد:
- وجود خون در ادرار (هماچوری) – ادرار ممکن است قرمز روشن یا قهوه ای رنگ باشند. گاهی ادرار ظاهری نرمال دارد، اما ممکن است خون را در آزمایش میکروسکوپیک ادرار تشخیص دهند.
- تکرر ادرار
- ادرار کردن دردناک
- درد کمر
- درد لگن
علل سرطان مثانه
علت سرطان مثانه همیشه روشن نیست. از علل زمینه ای سرطان مثانه می توان به سیگار کشیدن، عفونت انگلی، قرار گرفتن در معرض اشعه و مواد شیمیایی اشاره کرد. وقتی که سلول های مثانه بصورت غیر طبیعی شروع به رشد کنند سرطان مثانه بروز می کند. بجای رشد و تقسیم سلولی در یک نظم مشخص، در سلول ها جهشی رخ داده که باعث رشد خارج از کنترل و فنا ناپذیر سلول ها می شود.
روشهای تشخیص سرطان مثانه
شایعترین اولین نشانهای که بیمار را به پزشک میرساند، وجود خون در ادرار بدون درد است. برای تشخیص قطعی، پزشک اورولوژیست از روشهای زیر استفاده میکند:
| روش تشخیص | هدف |
|---|---|
| سیستوسکوپی | مشاهدهی مستقیم داخل مثانه با دوربین ظریف؛ دقیقترین روش |
| سونوگرافی مثانه | بررسی اولیهی توده و ضخامت جدار مثانه |
| آزمایش ادرار (سیتولوژی) | جستوجوی سلولهای غیرطبیعی در ادرار |
| سیتیاسکن / بیوپsی | تعیین مرحلهی بیماری و نوع سلولهای تومور |
روشهای درمان سرطان مثانه
روش درمان به نوع تومور، مرحلهی بیماری و وضعیت عمومی بیمار بستگی دارد. مهمترین روشهای درمانی عبارتاند از:
برداشتن تومور از راه مجرا (TURBT): در تومورهای سطحی، پزشک بدون برش خارجی و از طریق مجرای ادرار، تومور را برمیدارد.
درمان داخل مثانهای: تزریق دارو به داخل مثانه برای کاهش احتمال بازگشت تومورهای سطحی.
جراحی برداشتن مثانه (سیستکتومی): در موارد پیشرفته و تهاجمی، که همراه با روشهای بازسازی مسیر ادرار انجام میشود.
نگران علائم مثانه یا خون در ادرار هستید؟ تشخیص دقیق تومور مثانه فقط با معاینهی تخصصی ممکن است. همین حالا با مطب دکتر جباری در تماس باشید.
انواع سرطان مثانه
انواع مختلفی از سول های مثانه می توانند سرطانی شوند. نوع سرطان مثانه براساس نوع سلولی که در مثانه سرطانی می شود تعیین می گردد. نوع سرطان مثانه تعیین می کند که چه نوع درمانی بهترین گزینه درمانی برای آن می باشد.
انواع سرطان مثانه شامل:
# سرطان (کارسینوما) سلول ترانزیشنال
سرطان سلول ترانزیشنال در سلول هایی که سطح داخلی مثانه را می پوشانند رخ می دهد. وقتی مثانه پر است سلول های ترانزیشنال منبسط شده و زمانی که مثانه خالی است منقبض می شوند.همین نوع سلول ها سطح داخلی حالب ها و پیشابراه را نیز پوشاند ه اند، و تومورها در این نواحی نیز می توانند ایجاد شوند. سرطان سلول های ترانزیشنال شایع ترین نوع سرطان مثانه می باشد.
# سرطان (کارسینوما) سلول سنگفرشی
سلول های سنگفرشی در واکنش به عفونت و التهاب در مثانه ایجاد می شوند. با گذشت زمان، آن ها ممکن است سرطانی شوند. سرطان سلول های سنگفرشی مثانه در اکثر ممناطق دنیا نادر است. اما در بخشی از جهان که نوع خاصی از عفونت انگلی (به نام عفونت شیستومیازیس) یک علت شایع عفونت های مثانه است، سرطان سلول های سنگفرشی شایع تر است.
# آدنوکارسینوما
آدنوکارسینوما از سلول ها سازنده غدد ترشح کننده موکوس در مثانه منشا می گیرند. آدنوکارسینومای مثانه نیز نادر است. بعضی از سرطان های مثانه شامل بیش از یک نوع سلول می باشند.
عوامل خطر
عواملی که می تواند خطر سرطان مثانه را در شما افزایش دهند شامل:
# سیگار کشیدن
کشیدن سیگار، سیگار برگ، پیپ و قلیان ممکن است خطر سرطان مثانه را با تولید مواد شیمیایی و تجمع آن در ادرار افزایش دهد. وقتی شما سیگار می کشید مواد شیمیایی در دود سیگار در بدن تغییراتی ایجاد کرده و بخشی از آن در ادرار دفع می شود. این مواد شیمیایی مضر ممکن است باعث آسیب سلول های پوششی مثانه شده، که می تواند خطر بروز سرطان را در شما افزایش دهد.
# افزایش سن
خطر سرطان مثانه با افزایش سن در شما افزایش می یابد. سرطان مثانه در هر سنی می تواند رخ دهد، اما ندرتا در افراد جوان تر از 40 سال بروز می کند.
# سفید پوست بودن
خطر بروز سرطان مثانه در سفیدپوستان بیشتر از دیگر نژادها می باشد.
# جنس مذکر
احتمال بروز سرطان مثانه در مردان بیشتر از زنان است.
# قرار گرفتن در معرض مواد شیمیایی
کلیه نقش کلیدی در تصفیه مواد شیمیایی مضر از جریان خون شما و انتقال آن به مثانه بازی می کند. به همین خاطر، تصور می شود بعضی مواد شیمیایی خاص ممکن است باعث افزایش خطر سرطان مثانه شوند. مواد شیمیای که خطر سرطان مثانه را افزایش مس دهند شامل آرسنیک و مواد شیمیایی به کار رفته در تولید رنگ، لاستیک، چرم، پارچه ها و محصولات رنگی می باشند.
# سابقه درمان سرطان
درمان با داروی ضد سرطان سیکلوفسفامید باعث افزایش خطر سرطان مثانه در شما می شود. افرادی که تحت درمان رادیوتراپی (پرتو درمانی) در ناحیه لگن برای سرطان قبلی خود قرار می گیرند در معرض خطر بیشتری برای بروز سرطان مثانه هستند.
# مصرف یک داروی خاص دیابت
افرادی که داروی دیابت pioglitazone (Actos) برای بیشتر از یکسال قرار می گیرند خطر بیشتری برای سرطان مثانه دارند. دیگر داروهای دیابت حاوی pioglitazone شامل ترکیب pioglitazone و متفورمین با نام تجاری (Actoplus Met) و ترکیب pioglitazone و glimepiride با نام تجاری (Duetact) می باشند.
# التهاب مزمن مثانه
عفونت ها یا التهابات (سیستیت) مزمن یا مکرر مثانه، مانند آن چیزی که ممکن است در استفاده طولانی مدت از سوند ادراری رخ دهد، ممکن است خطر سرطان سلول های سنگفرشی مثانه را افزایش دهد.. در بعضی از مناطق جهان، سرطان سلول سنگفرشی با التهاب مزمن مثانه ناشی از عفونت انگلی شیستوزومیازیس ارتباط دارد.
# سابقه شخصی یا خانوادگی سرطان
اگر شما قبلا سرطان مثانه داشته اید، احتمال بیشتری دارد تا مجدد مبتلا شوید. اگر یک یا بیشتر از خویشاوندان بی واسطه شما سابقه سرطان مثانه دارند، خطر بروز بیماری در شما افزایش می یابد، اگرچه پخش شدن سرطان مثانه در خانواده ها نادر است. سابقه خانوادگی سرطان غیر پولیپوز کولورکتال (نوعی سرطان روده بزرگ)، که سندروم لینچ Lynch syndrome نیز نامیده می شود، می تواند خطر سرطان سیستم ادراری را علاوه بر روده بزرگ، رحم، تخمدان ها و دیگر اعضای بدن در شما افزایش دهد.
آیا ضخیم شدن دیواره مثانه خطرناک است؟
ضخیم شدن دیواره مثانه لزوماً به معنای یک بیماری خطرناک نیست. در بسیاری از موارد، این ضخامت واکنشی موقت به التهاب یا عفونت ادراری است و با درمان علت اصلی، دیواره مثانه به حالت طبیعی برمیگردد.
اما در بعضی شرایط، ضخیم شدن دیواره مثانه میتواند نشانهای از مشکلات جدیتری باشد. برای درک بهتر، پزشکان ضخیم شدن دیواره مثانه را به دو نوع تقسیم میکنند:
| نوع ضخیم شدن | توضیح | علت احتمالی | میزان خطر |
|---|---|---|---|
| منتشر (یکنواخت) | ضخامت کل دیواره مثانه بهطور یکسان افزایش یافته | انسداد خروجی مثانه، التهاب مزمن، بزرگی پروستات | معمولاً کمتر خطرناک |
| موضعی (کانونی) | فقط یک نقطه از دیواره مثانه ضخیم شده | تومور خوشخیم یا بدخیم، پولیپ مثانه | نیاز به بررسی فوری دارد |
اگر ضخیم شدن دیواره مثانه بدون درمان باقی بماند، ممکن است عوارضی مثل عفونتهای مکرر کلیه، کاهش ظرفیت مثانه و در موارد نادر آسیب دائمی به کلیهها ایجاد شود. به همین دلیل، هر نوع ضخامت غیرطبیعی دیواره مثانه که در سونوگرافی گزارش شود، باید توسط متخصص اورولوژی بررسی شود.
✅ نکته مثبت: در بیشتر موارد، با تشخیص زودهنگام و درمان بهموقع علت زمینهای، ضخامت دیواره مثانه قابل برگشت است. تأخیر در مراجعه به پزشک ممکن است باعث ماندگار شدن تغییرات و کاهش عملکرد مثانه شود.
اگر در سونوگرافی ضخیم شدن دیواره مثانه گزارش شده، برای تشخیص دقیق علت و دریافت بهترین برنامه درمانی با دکتر جباری مشاوره کنید.
آیا التهاب مثانه خطرناک است؟
در اکثر موارد التهاب، ناشی از یک عفونت باکتریایی است که به آن عفونت دستگاه ادراری (UTI) می گویند. عفونت مثانه میتواند دردناک و آزار دهنده باشد و اگر عفونت به کلیه ها سرایت کند، میتواند به یک مشکل جدی سلامت تبدیل شود.
عوارض سرطان مثانه
1) سرطان مثانه اغلب عود می کند. به همین دلیل، افراد با سرطان مثانه اغلب بایستی سال ها بعد از درمان موفقیت آمیز نیز تحت پیگیری باشند. نوع آزمایشات و دفعات آن به نوع سرطان مثانه شما و نوع درمان بستگی دارد.
2) از پزشک خود بخواهید که طرح و جدول پیگیری شما را برای تان ترسیم کند. عموما پزشک توصیه می کند داخل پیشابراه و مثانه شما هر سه تا شش ماه برای چند سال اول بعد از درمان توسط دستگاه مخصوصی دیده شود (سیستوسکوپی). بعد از آن ممکن است هر سال یک بار سیستوسکپی شوید. پزشک ممکن است آزمایشات دیگری در فواصل مختلف به شما توصیه کند.
3) بیماران با سرطان های پیشرونده ممکن است آزمایشات را با فواصل کم تری انجام دهند. و در آن هایی که سرطان پیشروی کمتری دارد ممکن است فواصل بین آزمایشات طولانی تر باشد.
آمادگی برای ملاقات با پزشک
اگر علائم و نشانه هایی داشتید که شما را نگران کرده، حتما به پزشک خانوادگی خود مراجعه کنید. پزشک معالج شما ممکن است آزمایشات و اقداماتی را برای بررسی علت علائم و نشانه های شما درخواست کند. اگر پزشک خانوادگی تان شک کرد که شما مبتلا به سرطان مثانه هستید، شما را به ارولوژیست ارجاع خواهد داد. گاهی اوقات هم نیاز به مراجعه به بعضی متخصص های دیگر مثل اونکولوژیست هست.
از آنجائی که وقت ویزیت شما با پزشک محدود است، و از آنجائی که مطالبی زیادی در این ملاقات بایستی مطرح شود، لذا آمادگی قبلی برای این ملاقات ایده ی خوبی است. در اینجا بعضی اطلاعات که به آمادگی شما کمک می کند و آن چیزی که می بایستی از پزشک تان انتظار داشته باشید ارائه می شود.
آنچه شما می توانید انجام دهید:
✔️ هر علامتی را که تجربه کرده اید یادداشت کنید، حتی علائمی که به نظر می رسد به انگیزه مراجعه شما برای مراجعه به پزشک ارتباط ندارد.
✔️ اطلاعات کلیدی شخصی خود را یادداشت کنید، شامل استرس های شدید و تغییرات اخیر در زندگی.
✔️ فهرستی از داروهایی که مصرف می کنید را تهیه کنید، از جمله فهرستی از ویتامین ها و مکمل هایی که مصرف می کنید.
✔️ یکی از اعضای خانواده یا دوستان را همراه خود ببرید، گاهی اوقات به یاد آوردن همه اطلاعات در زمان ملاقات مشکل می باشد. فردی که همراه شما هست ممکن است بعضی مطالبی را که شما فراموش کرده اید به یاد شما بیاورد.
✔️ سوالاتی را که می خواهید از پزشک بپرسید یادداشت کنید.
زمان ملاقات شما با پزشک محدود است لذا تهیه فهرستی از سوالات می تواند به شما در استفاده بهینه از زمان کمک کند. سوالات را براساس میزان اهمیت اولویت بندی کنید.
بعضی از سوالات اساسی در مورد سرطان مثانه شامل موارد زیر است:
- آیا من سرطان مثانه دارم؟
- سرطان من در چه مرحله ای است؟
- آیا من نیاز به آزمایشات بیشتری دارم؟
- چه روش های درمانی برای من وجود دارد؟
- آیا درمان ها می توانند سرطان مثانه من را بطور کامل بهبود بخشند؟
- خطرات بالقوه هر روش درمانی چیست؟
- به نظر شما بهترین روش درمانی برای من چیست؟
- آیا من به ملاقات با متخصص دیگری هم نیاز دارم؟
- برنامه درمانی من در آینده چگونه خواهد بود؟
- هزینه های درمانی من به چه میزان است و آیا تحت پوشش بیمه هست؟
علاوه بر سوالاتی که برای پرسش از پزشک آماده کرده اید، از بیان هر سوال دیگری که در طول ملاقات به ذهنتان می رسد تردید نکنید.
از پزشک خود چه انتظاری داشته باشید؟
پزشک احتمالا سوالاتی از شما خواهد پرسید. آمادگی برای پاسخ به سوالات این فرصت را در اختیار شما خواهد گذاشت تا نقطه نظرات جدیدی را مطرح کنید. سوالاتی که از شما پرسیده خواهد شد:
- علائم شما از چه زمانی شروع شده است؟
- علائم دائمی است یا گاهی بروز می کند؟
- شدت علائم شما چقدر است؟
- چه چیزهایی علائم شما را بهبود می بخشد؟
- چه چیزهایی علائم شما را بدتر می کند؟
در ادامه با تشخیص و درمان سرطان مثانه آشنا شوید.
دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی
محمود
دوشنبه ۳۰ مهر ۹۷( 7 سال پیش)
تعداد بازدید: 229
مشاهده پرسش
همیارسیستم