اگر سوالی داری اینجا از ما بپرس

تشخیص و درمان سرطان مثانه

در این مقاله مطالعه می کنید:

انتخاب روش درمانی سرطان مثانه به عوامل متعددی بستگی دارد، که شامل نوع و مرحله تومور، وضعیت سلامت جسمانی شما، و همچنین ترجیح شما در انتخاب نوع درمان است. در مقالات قبل در رابطه با علائم و علل سرطان مثانه صحبت شد. در ادامه به راه های تشخیص و درمان توده مثانه، عمل tur مثانه می پردازیم. آزمایشات و روش هایی که برای تشخیص سرطان مثانه استفاده می شوند شامل موراد زیر هست:

روش های تشخیص سرطان مثانه

# سیستوسکوپی

 در حین سیستوسکپی، پزشک یک لوله باریک (سیستوسکوپ) را از طریق مجرای ادراری وارد مثانه می کند. سیستوسکوپ یک لنز و یک فیبر نوری دارد و اجازه می دهد تا پزشک داخل مجرای ادراری و مثانه را رویت و معاینه کند.این کار با بی حسی موضعی یا یک بیهوشی عمومی خیلی سبک برای جلوگیری از ناراحتی بیمار انجام می شود.

# نمونه برداری

 در طول سیستوسکپی، ممکن است پزشک بوسیله یک وسیله خاص که از داخل سیستوسکوپ عبور می کند و وارد مثانه می شود از بافت مثانه نمونه برداری کند. گاهی اوقات به این روش نمونه برداری TURBT یا نمونه برداری تومور مثانه از طریق مجرای ادراری می گویند. TURBT همچنین می تواند برای درمان تومور مثانه نیز استفاده شود. TURBT معمولا با بی حسی نخاعی یا بیهوشی عمومی انجام می شود.

# سیتولوژی ادرار

 در این آزمایش نمونه ای از ادرار شما در زیر میکروسکوپ از نظر وجود سلول های سرطانی بررسی می شود.

# اقدامات تصویر برداری

 در روش های تصویربرداری، پزشک بخش های مختلف دستگاه ادراری را ارزیابی می کند. گاهی اوقات برای بررسی دقیق تر از ماده رنگی استفاده می شود، که قبل از عکس گرفتن از طریق سیاهرگ به داخل بدن تزریق می شود. در نوعی از تصویربرداری با اشعه X به نام IVP، تزریق ماده رنگی باعث مشخص شدن کلیه ها، حالب ها و مثانه می شود. سی تی اسکن نوعی عکس برداری با اشعه X است که در آن دستگاه ادراری و بافت های اطرافش بهتر و با دقت بیشتری مشاهده می شوند.

مرحله بندی سرطان مثانه

وقتی تشخیص سرطان مثانه برای شما قطعی شد، ممکن است پزشک دستور تست های دیگری را دهند تا میزان گسترش تومور مشخص شود که در پزشکی به آن مرحله بندی تومور یا staging می گویند. تست های مرحله بندی تومور ممکن است شامل موارد زیر باشد:

  • سی تی اسکن
  • ام. آر. آی
  • اسکن استخوانی
  • عکس از قفسه سینه

مراحل سرطان مثانه

مراحل مختلف سرطان مثانه شامل موارد زیر است:

  • مرحله 1: سرطان مثانه در لایه داخلی مثانه رخ داده است ولی به عضلات مثانه تهاجم نکرده است.
  • مرحله 2: در این مرحله، سرطان مثانه به دیواره مثانه و عضلات آن تهاجم کرده است ولی هنوز محدود به مثانه است.
  • مرحله 3: سلول های سرطانی از طریق دیواره مثانه به بافت های اطراف مثانه تهاجم یافته است.
  • مرحله 4: در این مرحله، ممکن است سلول های سرطانی به غدد لنفاوی و دیگر احشای بدن انتشار یافته باشند، مثل استخوان، کبد یا ریه

درمان ها و داروها

انتخاب روش درمانی سرطان مثانه به عوامل متعددی بستگی دارد، که شامل نوع و مرحله تومور، وضعیت سلامت جسمانی شما، و همچنین ترجیح شما در انتخاب نوع درمان هست. با پزشک خود در مورد انواع روش های درمانی صحبت کنید تا بهترین درمان را برای خود انتخاب کنید

روش های درمانی در سرطان مثانه ای که در مرحله اول هست:

اگر سرطان شما خیلی کوچک باشد و به دیواره عضلانی مثانه تهاجم نکرده باشد، پزشک ممکن است روش های زیر را توصیه کند:

# جراحی برای برداشتن تومور

 برای درمان سرطان هایی که محدود به سطح داخلی مثانه هستند اغلب از روش  (TURBT) استفاده می شود. turbt مخفف چیست؟ turbt به معنی برداشتن تومورهای مثانه از راه مجرای ادراری است. در طی انجام TURBT  پزشک یک سیم لوپ مانند را از طریق سیستوسکوپ عبور داده و به داخل مثانه می فرستد. این لوپ بوسیله جریان برق سلول های سرطانی را می سوزاند و بر می دارد. در برخی موارد، از لیزر به جای جریان برق استفاده می شود. TURBT ممکن است باعث دردناک شدن یا خونی شدن ادرار در چند روز اول بعد از عمل بشود.

# جراحی برای برداشتن تومور و بخشی از مثانه

دربرداشتن بخشی از مثانه، که به آن partial cystectomy می گویند، جراح فقط بخشی از مثانه را که حاوی سلول های سرطانی است بر می دارد. این نوع جراحی بندرت انجام می شود و فقط در مواردی که سرطان محدود به بخشی از مثانه بوده و به راحتی می توان بخشی از مثانه حاوی تومور را برداشت بدون اینکه عملکرد مثانه تحت تاثیر قرار گیرد انجام می شود.

# درمان بیولوژیک (ایمنی درمانی)

 درمان بیولوژیک، که به آن ایمنی درمانی نیز می گویند، با ارسال سیگنال به سیستم ایمنی، سلول های ایمنی را به جنگ با سلول های سرطانی می فرستد. درمان بیولوژیک برای سرطان مثانه از طریق مجرای ادراری و مستقیما به داخل مثانه انجام می شود. یک داروی بیولوژیک که برای درمان سرطان مثانه استفاده می شود باسیل کالمت گرین یا به عبارتی همان واکسن “ب ث ژ” است که برای پیشگیری از ابتلا به سل استفاده می شود.

داروی بیولوژیک دیگر نوعی اینترفرون صناعی است که یک پروتئین است و سیستم ایمنی را در مبارزه با عفونت کمک می کند. نوع صناعی آن اینترفرون آلفا-2b (اینترون A) است، که گاهی به همراه ب ث ژ استفاده می شود. داروهای درمان بیولوژیک اغلب علائم شبیه سرماخوردگی (flu-like) ایجاد می کند و می تواند باعث تحریک مثانه شود.

# جراحی برای سرطان های مهاجم مثانه

اگر سرطان به لایه های عمقی تر مثانه تهاجم پیدا کرده باشد، یکی از روش های درمانی زیر ممکن است برای شما پیشنهاد شود:

# جراحی و برداشتن کامل مثانه

 برداشت کامل مثانه که به آن رادیکال سیستکتومی می گویند، عملی است که در آن تمام مثانه و غدد لنفاوی اطراف آن برداشته می شود. در مردان. رادیکال سیستکتومی شامل برداشتن پروستات و کیسه های منی نیز می شود. در زنان رادیکال سیستکتومی شامل برداشتن رحم، تخمدان ها و بخشی از واژن نیز می شود. در جراحی رادیکال سیستکتومی خطر عفونت و خونریزی وجود دارد. در مردان، برداشتن پروستات و کیسه های منی ممکن است باعث ناتوانی جنسی شود. اما در برخی بیماران انتخاب شده، جراح ممکن است عروق و اعصاب ضروری برای نعوظ را حفظ کند. در زنان، برداشتن تخمدان ها باعث نازایی و یائسگی زودهنگام می شود.

# جراحی برای ایجاد یک راه جدید برای خروج ادرار از بدن

 بلافاصله بعد از رادیکال سیستکتومی، جراح راه جدیدی برای خروج ادرار ایجاد می کند. روش های مختلفی وجود دارد، بهترین روش برای شما بستگی به وضعیت شما و همچنین ترجیح شما دارد. جراح ممکن است با استفاده از روده، لوله ای درست کند (که اصطلاحا به آن کاندوئیت ادراری می گویند) و حالب ها را به آن متصل نموده تا ادرار از طریق آن به سمت بیرون بدن هدایت شده و در داخل کیسه ای به نام کیسه یوروستومی که به شکم چسبیده است تخلیه می شود.

در روش دیگری، جراح ممکن است با استفاده از روده، یک مخزن کوچک برای تجمع ادرار در داخل بدن بسازد. در این روش، خروج ادرار از بدن بوسیله سوند و از طریق سوراخی که بر روی شکم تعبیه شده است انجام می پذیرد. در موارد انتخاب شده ای، جراح ممکن است با استفاده از روده یک مخزن شبیه مثانه بسازد. این مخزن در داخل بدن قرار می گیرد و به مجرای ادراری وصل می شود و اجازه می دهد تا شما بطور طبیعی ادرار کنید. در این روش ممکن است برای تخلیه کامل ادرار از مثانه جدید نیاز به سوند زدن روزانه در چند نوبت داشته باشید.

# شیمی درمانی

در شیمی درمانی از داروها برای کشتن سلول های سرطانی استفاده می شود. در شیمی درمانی برای سرطان مثانه معمولا از ترکیب دو یا چند داروی شیمی درمانی استفاده می شود. داروها می توانند از طریق سیاهرگ دست تجویز شوند، یا اینکه ممکن است مستقیما از طریق سوند به داخل مثانه تزریق شوند. شیمی درمانی ممکن است برای کشتن سلول های سرطانی که احتمال دارد بعد از جراحی به جا مانده باشد بکار رود. در این موارد، شیمی درمانی ممکن است تومور را به اندازه ای کوچک کند تا به جراح اجازه دهد برای برداشتن باقیمانده تومور از روش های کمتر تهاجمی استفاده کند.

# پرتو درمانی (رادیوتراپی)

در پرتو درمانی از اشعه با انرژی بالا که مستقیما سرطان را هدف می گیرد برای تخریب سلول های سرطانی استفاده می شود. پرتو درمانی سرطان مثانه معمولا از طریق یک دستگاه که در اطراف بدن حرکت می کند، انرژی اشعه را به سمت نقاط مختلف تومور رها می کند. پرتو درمانی می تواند بعد از جراحی برای کشتن سلول های سرطانی بجا مانده استفاده شود. در موارد خیلی انتخاب شده، زمانی که نمی توان جراحی کرد از ترکیب پرتو درمانی و شیمی درمانی استفاده می شود، اگر چه این روش عموما به عنوان آخرین روش درمانی انتخاب می شود.

پیشگیری از سرطان مثانه

اگر چه هیچ راه تضمین شده ای برای پیشگیری از سرطان مثانه وجود ندارد، با اینحال شما می توانید قدم هایی بردارید تا به کاهش خطر بروز سرطان کمک کند. برای مثال:

# سیگار نکشید

 سیگار نکشیدن بدین معناست که مواد شیمیایی موجود در سیگار که باعث بروز سرطان می شوند در مثانه شما تجمع نیابند. اگر هم سیگاری نیستید به آن روی نیاورید. اگر سیگاری هستید با پزشک تان درباره برنامه ای که به ترک آن کمک کند صحبت کنید. گروهای حمایتی، داروها و دیگر روش ها ممکن است به شما کمک کند.

# در مورد مواد شیمیایی اطراف خود احتیاط کنید

 اگر با مواد شیمیایی کار می کنید، همه آموزش های ایمنی را برای پرهیز از در معرض قرار گرفتن با مواد شیمیایی را دنبال کنید.

# در طول روز زیاد آب بنوشید

 از نظر تئوری، نوشیدن مایعات، بویژه آب، ممکن است مواد سمی که ممکن است در ادرار شما تغلیظ شود را رقیق کرده و باعث دفع سریع تر آن از مثانه شما می شود. البته همه مطالعات تائید کننده این مطلب نیستند که نوشیدن آب فراوان خطر سرطان را کاهش می دهد.

# مصرف زیاد میوه جات و سبزیجات تازه

 رژیم سرشار از انواع میوه های رنگی و سبزیجات را انتخاب کنید. آنتی اکسیدان های موجود در میوه ها و سبزیجات ممکن است در کاهش ریسک سرطان کمک کننده باشند.

عمل توده مثانه با لیزر

برخی از بیماران مبتلا به سرطان مثانه ممکن است درمانی به نام لیزر درمانی را دریافت کنند. لیزر درمانی برای تخریب سلول های سرطانی و کاهش اندازه تومورها در مثانه قابل استفاده است.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
2.9/5 - (40 امتیاز)
  • تصویر کاربر علی چهارشنبه ۲۳ بهمن ۹۸( 6 سال پیش) تعداد بازدید: 572 مشاهده پرسش
    آیا سوزش مقعد ممکن است یکی از عوارض التهاب پروستات مزمن باشد؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۸( 6 سال پیش)

      سلام
      آیا سوزش مقعد ممکن است یکی از عوارض التهاب پروستات مزمن باشد؟.............................خیر

    2. تصویر کاربر علی شنبه ۱۹ بهمن ۹۸( 6 سال پیش)
      سلام
      یعنی هیچ ارتباطی بین التهاب پروستات و سوزش مقعد وجود نداره؟
    3. تصویر کاربر علی سه شنبه ۲۲ بهمن ۹۸( 6 سال پیش)
      آقای دکتر بخاطر این میپرسم چون هر وقت سوزش آلتم زیاد میشه سوزش مقعدم هم زیادتر میشه بخاطر این فکر میکنم ممکنه یه ارتباطی بین این دوتا باشه و ز شما میپرسم
    4. تصویر کاربر دکتر محمد جباری چهارشنبه ۲۳ بهمن ۹۸( 6 سال پیش)

      سلام 
      یعنی هیچ ارتباطی بین التهاب پروستات و سوزش مقعد وجود نداره؟.............خیر هیچ ارتباطی ندارند

    5. نمایش سایر 3 پاسخ
  • تصویر کاربر حسین سه شنبه ۱۵ بهمن ۹۸( 6 سال پیش) تعداد بازدید: 599 مشاهده پرسش
    با سلام ووعرض ارادت
    من56 سال دارم. گاهی پس از انزال به مدت 20 دقیقه دچار سوزش ادرار همراه احساس دفع میشم قبلا مراجعه کردم یکی دو دوره اگر اشتباه نکنم تاوانکس 500 مصرف کردم اخیرا دوباره این حالت ایجاد شده لطفا راهنمایی فرمایید
    آخرین بار PSA مشکلی نداشته
    ممنون ومتشکرم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۱۵ بهمن ۹۸( 6 سال پیش)

      سلام

      این حالت غالبا بدلیل التهاب و/یا عفونت پروستات (پروستاتیت) رخ می دهد و اگر با تاوانکس برطرف می شده تاییدی براین مطلب می باشد پروستاتیت معمولا یک بیماری مزمن هست و هر از چند گاهی عود و نیاز به تکرار آنتی بیوتیک می باشد.

  • تصویر کاربر امیر شنبه ۱۹ بهمن ۹۸( 6 سال پیش) تعداد بازدید: 499 مشاهده پرسش
    با سلام..
    دکتر حدود 2 ماهه که غده های لنف کشاله ران در دوطرف تورم دارند.سونو گرافی دادم سایز پروستات طبیعیست.50 سی سی ادرار در مثانه باقی ماند.خون در ادرار دیده نشده ولی درد در ناحیه لگن و مثانه و شکم و حتی کمی قفسه سینه دارم.بنظر شما سرطان پروستات محتمله؟23سالمه. ازمایش کشت هم دادم عفونت هم دیده نشده گفتند ک پروستاتیت هست ولی 1 هفته است ک انتی بیوتیک داکسی سایکلین و سفیکسیم مصرف میکنم هیچ بهبودی حاصل نشد نظر شما چیه؟خیلی استرس سرطان پروستات دارم.
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۸( 6 سال پیش)

      سلام

      برای شما بحث سرطان پروستات به هیچ وجه مطرح نیست.

  • تصویر کاربر سراج دوشنبه ۱۴ بهمن ۹۸( 6 سال پیش) تعداد بازدید: 8790 مشاهده پرسش
    با سلام و خسته نباشید
    من پنج ماه پیش یه رابطه جنسی از مقعد با یک خانومی داشتم که بعد از اون علائم ابتلا به سوزاک داشتم و بعدش کلی آنتی بیوتیک استفاده کردم که کاملا خوب نشدم و طبق نظر یک ارولوژ بدون عکس از مجرا سیستسکوپی شدم و تشخیصشون تنگی مجرا بود (سونوی کلیهو مثانه و پروستات نرمال بود) که گفت تا شش ماه باید سوند بزنی ولی بازم روزانه درد و سوزش داشتم مخصوصا بعد از انزال که به یه دکتر دیگه رجوع کردم که تشخیصشون طبق علائم عفونت مزمن پروستات بود ، نظر شما در خصوص علائمی گفته شده (سوزش مقعد ، مجرای ادراری و سر آلت) چیه ؟ و چه کاری باید انجام بدم؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۱۳ بهمن ۹۸( 6 سال پیش)

      سلام

      علائم بیشتر به التهاب مزمن پروستات شبیه هست تا تنگی مجرا طبیعتا آنتی بیوتیک طولانی مدت بایستی استفاده کنید و بعضا داروهای عصبی که باعث آرامش علائم شود

    2. تصویر کاربر سراج دوشنبه ۱۴ بهمن ۹۸( 6 سال پیش)
      از کمک شما ممنونم ، براتون بهترینها رو آرزو میکنم
    3. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۱۴ بهمن ۹۸( 6 سال پیش)

      موفق باشید

    4. نمایش سایر 2 پاسخ
  • تصویر کاربر صدیق یکشنبه ۱۳ بهمن ۹۸( 6 سال پیش) تعداد بازدید: 591 مشاهده پرسش
    سلام ببخشید من ۶۶ سال سن دارم و تا امسال هیچگونه مریضی مربوط به کلیه و مثانه و ادرار رادرخود مشاهده نکرده ام ۵ ماه قبل از الان برای بررسی عوارض قلب به متخصص قلب مراجعه کردم ازمایش برایم نوشت نتیجه اش این بود داخل ادرار خون است تو مهاباد رفتم متخصص کلیه و مجاری ادرار سنوگرافی گرفتم نشان داد پروستاتم تا اندازه ای بزرگ شده حدود ۲ ماه است قرص فینوپروست۵ م و کپسول تامسولیسین ۰٫۴ ایا این قرص ها برای کوچک کردن پروستات تاثیر دارند و باید چکاری انجام بدهم
    ارسال از مهاباد با تشکر از شما
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۱۳ بهمن ۹۸( 6 سال پیش)

      سلام

      بزرگ شدن پروستات در همه مردان با بالا رفتن سن رخ می دهد و هدف از مصرف دارو بهبود علائم ادراری است نه کوچک کردن اندازه پروستات و معمولا در ابتدا با تامسولوسین شروع می شود و اگر پاسخ نداد و سایز پروستات نیز بالای 55 سی سی بود قرص فیناستراید هم در کنار آن اضافه می شود. 

درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر سميه شنبه ۲۰ اردیبهشت ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 543 مشاهده پرسش
    آقاي دكتر ممنون از اينكه جواب سوال منو دادين من مي خواستم در مورد ازدواج با آقايي كه بيماري پركاري مثانه داره بدونم و شما فرمودين بيماري پركاري مثانه منعي براي ازدواج نداره . مي خوام بدونم آيا آقايي كه بيماري پركاري مثانه داره ممكنه در روابط جنسي و بچه دار شدن خدايي نكرده مشكل پيدا كنه؟و اينكه آيا اين بيماري درمان داره؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۲۰ اردیبهشت ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      پرکاری مثانه یک واژه کلی است و می تواند علل متعددی داشته باشد که بعضا قابل درمان هست و اغلب موارد با روابط جنسی ارتباطی ندارد ولی این موضوع کلیت نداشته واستثنا هم دارد
  • تصویر کاربر مریم جمعه ۵ اردیبهشت ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 500 مشاهده پرسش
    سلام اقای دکتر من 5روز پیش از شما سوال پرسیدم وشما منو لایق ندونستید وجواب منو ندادید ومن دوباره مپرسم من الان 10 سال سوزش ادرار دارم همراه با لخته خون در ادرار ودیابت نوع اول هم دارم چند سال پیش از کلیه ومثانه من عکس گرفتن گفتند کلیه چپ من برگشت پذیری ادرار دارد ولی بعد از مدتی گفتن خوب شده وازمایش سستوس کوپی از من گرفتن ودکتر گفت مثانه من گوشت اضافه اورده وهنوز درمان میکنم وخوب نشده تورا خدا به من بگید که من چه مشکلی دارم وایا درمان میشم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۵ اردیبهشت ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      بابت تاخیر در پاسخ دادن پوزش می طلبم. حجم سوالات زیاد هست. اگر گزارش پاتولوژی از نمونه گوشت اضاف دارید اسکن کرده و از طرق هین سایت upload کنید تا دقیق تر بتوانم کمک تان کنم یا اگر تهران هستید با تمام مدارک موجود و سونگرافی ها حضوری به مطب مراجعه کنید
  • تصویر کاربر tannaz چهارشنبه ۶ فروردین ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 592 مشاهده پرسش
    من دختری 26ساله هستم.سه سال پیش بخاطر مشکل بی اختیاری ادراری قرص باکلوفن خوردم .چند ماه.چند وقت بود پریدیم بهم ریخته بود رفتم دکتر زنان سونو برام نوشت .سونو دادم دکتر گفت تخم دانات ضعیفن .بنظرتون از قرصای باکلوفن بوده?اخه توی عوارضش نوشته بود ناتوانیه جنسی
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری چهارشنبه ۶ فروردین ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      من بعید می دانم تنبلی تخمدان شما ربطی به بکلوفن داشه باشد
  • تصویر کاربر اکرم جمعه ۲۳ اسفند ۹۲( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 529 مشاهده پرسش
    با سلام من جندین سال است که به عفونت دچار می شوم ودردهای شدید وبه حالت تیرکشیدن درناحیه تناسلی ومعقد وپهلو دارم به گونه ای که راه رفتن برایم مقدور نیست انگار یک گلوله درداخل است که دوست دارم با دست در آورمش تا راحت شوم سوزش ادرارهم دارم گاهی اوقات رنگ ادرار به رنگ قرمز می شود گاهی هم معمولی است بهنظرشما علت چیست وباید چه کارکنم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۲۳ اسفند ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      برای پیدا کردن علت این مشکل بایستی بررسی های متعدد و آزمایش مختلفی انجام دهید
  • تصویر کاربر امیر جمعه ۹ اسفند ۹۲( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 529 مشاهده پرسش
    سلام من پسری 13ساله هستم اهل تهران میخواستم بدونم و به بلوغ هنوز نرسیدم می خواستم بدونم چند وقت دیگه به بلوغ میرسم.
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۹ اسفند ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      بلوغ از حدود 13 تا 14 سالگی شروع می شود و گاه 15 سالگی این بستگی ژنتیک و توارث دارد
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط