اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (69 امتیاز)
  • تصویر کاربر عاطی دوشنبه ۲۹ مرداد ۹۷( 7 سال پیش) تعداد بازدید: 251 مشاهده پرسش
    سلام اقای دکتر چند وقته متوجه رشته هایی پرز مانند بر روی لب بزرگ آلت تناسلی شدم بدون درد حالت پرزها رشته ای میباشد میخواهم بدانم چ هستن بنده متاهل میباشم و شریک جنسی بیماری تناسلی ندارد اینها چه هستند که ذهن من را درگیر کردند
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۲۹ مرداد ۹۷( 7 سال پیش)
      سلام
      بدون مشاهده نمی توانم نظری بدهم در صورت تمایل می توانید عکس واضح از ضایعات مذکور بفرستید.
  • تصویر کاربر میلادکلبی دوشنبه ۲۹ مرداد ۹۷( 7 سال پیش) تعداد بازدید: 260 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر خسته بناشید بنده حقیر20سال دارم قدم174وزن تقریبی49
    بنده دچاربلوغ دیررس هستم یعنی نه بیضه هام رشد کرد ه نه آلتم نه ریش دراومد نه صدام تغییر کرده عضلاتم هم حجم نداره دست پا هم خیلی متفاوت هستش
    خواهشان کمکم کنید چه کارباید بکنم
    دوستم میگه قرص تستسرون بخوری مشکلت حل میشه نظر شما چیه
    ممنون میشم اگه کمکم کنید به نظر شما با مصرف تستسرون مشکل کوچکی آلتم حل میشه
    خواهشان کمکم کنید منتظر جواب تون هستم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۲۹ مرداد ۹۷( 7 سال پیش)
      سلام
      قبل از آنکه بخواهید دارویی استفاده کنید بایستی علت مشکل تان مشخص شود لذا ابتدا بایستی آزمایشات هورمونی انجام دهید و اگر کمبود هورمون تستوترون داشتید با دارو بهتر خواهید شد.
  • تصویر کاربر زهرا سه شنبه ۳۰ مرداد ۹۷( 7 سال پیش) تعداد بازدید: 1487 مشاهده پرسش
    سلام خسته نباشید ببخشید من یک لک سیاه و سفید و خاکستری رنگی تقریبا در قسمت مهبل خود دارم، رفتم دکتر آزمایش دادم بونوئید پاپولوزیس بود، رفتم تستhpv دادم منفی بود، دو بار فریز شدم، خارش رو هنوز دارم شدید، ولی اون لک یکم از اولش بهتر شده، ب نظرتون باید چکار کنم، من دکترم میگه ک فقط فریز بشه، باز ی دکتر دیگه نظرش اینه ک برم پیش ی جراح پلاستیک، من موندم چکار کنم، آیا الان ک hpv منفی شده خطری برام داره، یکم راهنمایی ام کنید ممنون میشم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۲۹ مرداد ۹۷( 7 سال پیش)
      سلام
      بونوئید پاپولوزیس را بایستی درمان کرد حتی اگر ازمایش HPV منفی باشد مگر اینکه تشخیص پاتولوژی اول اشتباه بوده باشد. اتفاقا با لیزر بهتر و راحت تر برطرف می شود مگر آنکه وسعتش خیلی زیاد باشد.
    2. تصویر کاربر زهرا دوشنبه ۲۹ مرداد ۹۷( 7 سال پیش)
      ببخشید پس چرا دکتر من میگه فریز، من چند بار ب ایشون گفتم بهترین روش درمان رو برام انجام بدید، میگم لیزر کن میگه زگیل کسی لیزر نمیکنه، میگم جراحی و اینا میگه ک ن همین فریز، فریز کردن مگه یکی از روش های درمانش نیس؟ ببخشید یعنی دکتر من متوجه نیس ک بهترین روش درمان همان لیزر هست؟ فریز چ موقع برای این بیماری ب کار می‌رود، ب نظرتون ب جراحی پلاستیک مراجعه کنم ببینم ایشون نظرش چیه کدام روش درمان توصیه میکنن؟ اینکه با فریز مگه خیلی طول میکشه؟؟؟ من لک تناسلیم اندازه ی بند انگشت است
    3. تصویر کاربر زهرا دوشنبه ۲۹ مرداد ۹۷( 7 سال پیش)
      ببخشید پس چرا دکتر من میگه فریز، من چند بار ب ایشون گفتم بهترین روش درمان رو برام انجام بدید، میگم لیزر کن میگه زگیل کسی لیزر نمیکنه، میگم جراحی و اینا میگه ک ن همین فریز، فریز کردن مگه یکی از روش های درمانش نیس؟ ببخشید یعنی دکتر من متوجه نیس ک بهترین روش درمان همان لیزر هست؟ فریز چ موقع برای این بیماری ب کار می‌رود، ب نظرتون ب جراحی پلاستیک مراجعه کنم ببینم ایشون نظرش چیه کدام روش درمان توصیه میکنن؟ اینکه با فریز مگه خیلی طول میکشه؟؟؟ من لک تناسلیم اندازه ی بند انگشت است
    4. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۲۹ مرداد ۹۷( 7 سال پیش)
      فریز هم از درمان ها می باشد ولی چون تخمین دقیقی از بهبودی نمی دهد و نیاز به تکرار جلسات دارد بعنوان روش برتر بحساب نمی آید. ایرادی به ایشان وارد نیست. ضایعات خیلی کوچک و محدود برای فریز مناسب تر هستند. هر چه ضایعه درشت تر و بزرگ تر باشد جلسات فریز بیشتری می خواهد ولی لیزر در یک جلسه انجام می شود.
    5. تصویر کاربر زهرا دوشنبه ۲۹ مرداد ۹۷( 7 سال پیش)
      ببخشید رد فریز دقیقا چ رنگی میشه، عکسی ندارید بعد فریز ک من ببینم مقایسه کنم
    6. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۳۰ مرداد ۹۷( 7 سال پیش)
      رد فریز معمولا ابتدا قهوه ایست و بعد بتدریج سفید می شود عکسی ندارم
    7. نمایش سایر 5 پاسخ
  • تصویر کاربر بدون یکشنبه ۲۸ مرداد ۹۷( 7 سال پیش) تعداد بازدید: 166 مشاهده پرسش
    روی الت تناسلی من وسط ان یک برامدگی است از وقتی یادم میاد هست میحواستم ببینم چیه خطرناک که نیس؟!
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۲۸ مرداد ۹۷( 7 سال پیش)
      سلام
      بدون معاینه نمی توانم نظری بدهم و تشخیصی را مطرح کنم. توصیه می کنم برای معاینه و در صورت نیاز انجام بررسی لازم حضورا به پزشک مراجعه کنید
  • تصویر کاربر M.h یکشنبه ۲۸ مرداد ۹۷( 7 سال پیش) تعداد بازدید: 410 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر با عرض خسته نباشید بنده ۱۶ سالمه و تقریبا ۴ ماه پیش داخل استخر یکی از دوستام از روی شوخی و بیضه سمت چپم را فشار داد به طوری که از زیر دستش در رفت و اون رگ ها اون چیز های دیگه ام داخلش هستو رو فشار داد اولش درد زیادی داشت تا ۳ یا ۴ روز بعد نسبتا خوب بود تا الان که با دست زدن به بیضه که نه با چیز های که اطرافشه درد میگریه و تقریبا از بیضه سمت راستم افتاده تره و وقتی اون ها رو توی یه سطح نگه میدارم سمت چپیه یه ذره انگار در کیسه اش مایع بیشتری از اون طرفیه داخلشه و اگر بهش یکمی دست بزنم و به اون محتویاتش تا ۳۰ دقیقه درد کمی اره تا اینکه خوب بشه و قرمز رنگ هم نیست اما حالتش با اون یکی یکم فرق داره این ماجرا منو خیلی رنج میده و ۴ سالیه که خود ارضایی هم میکنم اما میخوام بدونم با ترک این کار میتونم کمکی کنم یا نه به پدر و مادرمم چیزی هنوز نگفتم آیا با استراحت و ترک این کار میشه کمکی کرد یا اگر میشه میتونیم با قرصی چیزی حلش کنم؟
    لطفا کامل پاسخ بدید ممنونم و همچنین خیلی از عقیم شدن هم میترسم لطفا زود تر و کامل تر پاسخ بدید خواهش میکنم ....
    با تشکر
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۲۸ مرداد ۹۷( 7 سال پیش)
      سلام
      برای اینکه بفهمیم اتفاق خاصی در بیضه افتاده یا نه نیاز به سونوگرافی از بیضه هاست. استراحت یا خوداراضایی نکردن تاثیری در تغییر شرایط موجود ندارد . گرچه ترک خودارضایی فشار را از روی بیضه ها بر می دارد.
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین جمعه ۲۶ تیر ۵ تعداد بازدید: 739 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط