اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (70 امتیاز)
  • تصویر کاربر عبدالا دوشنبه ۱۴ اسفند ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 240 مشاهده پرسش
    الت تناسلی بنده پرده دار است که باعث کوتاهی ان شده و همچنین تکرر ادرار و التهاب مثانه
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۱۴ اسفند ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام
      پرده ی آلت را براحتی می توان با جراحی اصلاح کرد ولی برای تکرر و التهاب مثانه نیاز به ازمایش و سونوگرافی است تا علت احتمالی آن مشخص شود.
  • تصویر کاربر علی دوشنبه ۱۴ اسفند ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 361 مشاهده پرسش
    با سلام 35 ساله و مجردم.سابقه خود ارضایی دارم .نزدیک یکسالی هست که وسواس بیماری دارم.هفته قبل در حین خود ارضایی یکدفعه التم شل شد و خیلی کم دیگه به حالت نعوظ میرسم.البته بعد از سالها دو سه شب هست که تو خواب و اول صبح نعوظ دارم.در ضمن با نامزدم در شرف ازدواج هستم و چند شب قبل که با هم بودیم و معاشقه داشتم به نعوظ کامل رسیدم.ولی هنوز استرس عدم نعوظ رو دارم و هر موقع که بخوام خود ارضایی کنم به نعوظ نمیرسم.میخوام ببینم اصلا ازدواج با این شرایطی که دارم کار درستی هست.لطفا کمک کنین .ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۱۴ اسفند ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام
      اگر بیماری خاصی مثل دیابت و فشار خون ندارید و داروی خاصی بطور دائم استفاده نمی کنید به نظر مشکل شمما منشا عصبی و روانی دارد و بیشتر بخار استرسی است که دارید و ترس از اختلالات جنسی خود باعث ناتوانی جنسی می شود. لذا مهم ترین کار در بهبود شرایط شما اطمینان از اینکه مشکل جنسی ندارید و پرهیز از وسواس و فکر کردن به این قضیه و پرهیز از خودارضایی است .
  • تصویر کاربر سامان دوشنبه ۱۴ اسفند ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 2235 مشاهده پرسش
    با سلام
    بنده مدتی هست که در حالت نعوظ یک سوزش خفیفی رو در ناحیه آلت حس می کنم، که به شدت نگرانم کرده! هیچ علایم ظاهری هم نداره، نه زخم نه برآمدگی نه تغییر رنگ
    قبلا پیش دکتر رفتم متاسفانه تشخیصی ندادن و فقط مسکن تجویز کردن،
    البته در جواب آزمایشم هم خون در ادرار دیده شده ولی باز هم تشخیصی داده نشده!
    این قضیه مدت چند ماهه ادامه داره و دردش در حالت نعوظ کم و زیاد میشه
    لطفا راهنمایی کنید ممنون
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۱۴ اسفند ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام
      سن؟
      شرح حال فعالیت جنسی مثل سکس طولانی یا ضربه یا فشار به آلت حین سکس یا سکس های نا معمول و ......؟
      متاهل یا مجرد؟
      سابقه ی بیماری مثل دیابت یا بیماری های دستگاه عصبی و کمر؟
      سابقه مصرف دارو؟
    2. تصویر کاربر سامان دوشنبه ۱۴ اسفند ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام وقتتون به خیر
      مجرد هستم
      31 ساله
      سابقه بیماری عصبی و کمر و دیابت ندارم
      سکس های طولانی نداشتم آخرین بار مربوط میشه به 10 ماه پیش،
      قرص خاصی مصرف نکردم، فقط دکترها برای این مشکلم قرص تامسولورین برام تجویز کردن!
      تا 6ماه پیش هم هفته ای یک بار خود ارضایی داشتم ولی به دلیل همین مشکل کلا این کار رو ترک کردم.
      اما هنوز هر وقت تحریک میشم، به صورت نامنظم کمی سوزش رو حس می کنم.
      ممنون میشم راهنمایی کنید.
    3. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۱۴ اسفند ۹۶( 8 سال پیش)
      سوزش در سطح پوست حس می شود یا اینکه عمقی است
    4. تصویر کاربر سامان دوشنبه ۱۴ اسفند ۹۶( 8 سال پیش)
      داخل و در بدنه و گاها سر آلت
      روی سطح پوست نیست
    5. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۱۴ اسفند ۹۶( 8 سال پیش)
      اگر از بافت داخلی است توصیه می کنم سونو گرافی از بافت کورپوس کاورنوس (اصطلاحا اجسام غاری آلت) انجام دهید و اگر نرمال بود جای نگرای نیست و درمان خاصی نمی خواهد.
      الان هم می توانید یک دوره یک ماهه ویتامین E 400 و ویتامین B1 300 استفاده کنید خیلی اوقات ریشه ی عصبی دارد و با این دارو ها برطرف می شود
    6. تصویر کاربر سامان دوشنبه ۱۴ اسفند ۹۶( 8 سال پیش)
      خیلی ممنون آقای دکتر
      لطف کردین
      سپاسگذارم
    7. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۱۴ اسفند ۹۶( 8 سال پیش)
      موفق باشید
    8. نمایش سایر 6 پاسخ
  • تصویر کاربر حسن شنبه ۱۲ اسفند ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 215 مشاهده پرسش
    سلام
    آقای دکتر من دیروزم پیام دادم
    نمیخام اون قسمت عقب بره بلکه میخام کل چربی اطراف ناحیه بالا و اطراف ساکش بشه یا لیزر بشه تا دیگه چربی باقی نمونه البته تا اونجایی که میشه

    اگر میشه بهم اطلاع بدین که حضور برسم
    باتشکر
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۲ اسفند ۹۶( 8 سال پیش)
      نمیشه چربی را زیاد برداشت چون پوست اسیب می بیند ضمن اینکه با لیزر یا دیگر روض ها چون موقعیت پوست نسبت به الت تغییری نمی کند لذا حتی اگر بشه چربی را هم کم کرد باز پوست افتادگی دارد و عقب نمی رود
  • تصویر کاربر حسن شنبه ۱۲ اسفند ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 250 مشاهده پرسش
    با عرض سلام خدمت آقای دکتر

    اطراف آلت تناسلی بنده مقداری چربی وجود داره که حتی با رژیم و ورزش از بین نمیره؛ آیا راهی هست که کل چربی این ناحیه رو از بین برد؟؟؟
    چربی اطرافش زیاد نیست اما با برداشتنش میتونم 2 سانتر به طول آلت اضافه بشه که واقعا برای من خیلی خیلی مهمه
    اگر راهی هست من رو راهنمایی کنید که بتونم بیام حضورتون

    با تشکر از لطف شما
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۲ اسفند ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام
      میشه از داخل، همانجایی را که با دست فشار داده اید دوخت و عقب کشید ولی همانطور که در عکس می بینید یک چاله ایجاد خواهد شد که البته به نظر من مشکلی نیست.
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین جمعه ۲ مرداد ۵ تعداد بازدید: 742 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط