اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (70 امتیاز)
  • تصویر کاربر سلام جمعه ۴ اسفند ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 232 مشاهده پرسش
    داخل الت تناسلی به اندازه ی نخود ازبیضه ها به جلو مشاهده میشه سونوگرافی هم رفتم جوابش اینه نوشته ضایعه ناشی از تروما بوده
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۴ اسفند ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام
      اگر ناشی از تروما باشد معمولا مشکل جدی نیست با اینحال با معاینه دقیق تر می توانم پاسخ دهم
  • تصویر کاربر محمدنژاد جمعه ۴ اسفند ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 260 مشاهده پرسش
    سلام. دکتر جباری عزیز بنده 29 سال سن دارم.
    در رابطه با نعوظ آلتم هیچ مشکلی ندارم و نعوظ کامل دارم اما متاسفانه به محض اینکه تحریک نشوم یا مدت زمان بسیار کمی حواسم پرت موضوعی شود، بلافاصله آلتم شروع به شل شدن میکند و می خوابد.
    حتما باید با دست آلتم را تحریک کنم تا راست شود و پایدار بودن (راستی) آلت هم بستگی به تحریک دائمی دارد.
    ناگفته نماند مدت زمانی طولانی هم خود ارضایی داشته ام. اما اکنون خیلی خیلی کم شده.
    این را هم خدمتتان عرض کنم جوانتر که بودم و با جنس مخالف سکس داشتم مشکلی در دخول نداشتم و به راحتی میتوانستم سکس داشته باشم. به مروز زمان و با تماشای انواع فیلم های پور_نو آن حس خاص نسبت به جنس مخالف و تحریک پذیری دوران نوجوانی و جوانی را از دست داده ام.
    قصد ازدواج دارم. ترسم از آن است که موقع برقراری رابطه با همسرم دچار مشکل شوم. و ناگهان آلتم سفتی خودش را از دست بدهد.
    آیا راهی هست بتوانم مانند گذشته نعوظ خود را حفظ کنم؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۴ اسفند ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام
      اینکه با گذشت زمان بتدریج از توان جنسی تا حدودی کاسته شود امری طبیعی است
      ورزش شاد زیستن و پرهیز از استرس و نیز رژیم غذایی سالم وزن مناسب همه به داشتن سکس خوب کمک می کند
      خودارضایی و دیدن فیلم پورنو مخل داشتن سکس طبیعی با کیفیت هست و بایستی پرهیز کرد
  • تصویر کاربر سیاوش جمعه ۴ اسفند ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 220 مشاهده پرسش
    با سلام. بنده دو ماه قبل عمل نشت وریدی انجام دادم.
    خوشبختانه از نتیجه عمل راضی هستم. اما کماکان بعد از دوماه هنوز انتهای آلت (نصف به پایین) و قسمتی از پوست بیضه ها (زیر آلت) کاملا بی حس است.
    متاسفانه پزشک معالجم خارج از کشور هست و دسترسی به ایشان ندارم.
    در صورت امکان بفرمایید آیا حس قسمت هایی که از دست رفته بازمیگردد یا خیر؟
    در ضمن عمل از دو سانت بالای آلت شروع میشود و از کنار آلت میگذرد و قسمتی از پوست بیضه را در برگرفته و تا یک سانت زیر آلت از پوست بیضه برش خورده.
    سپاس از شما
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۴ اسفند ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام
      معمولا تا شش ماه بتدریج حس بر می گردد ولی گاهی بخشی از بی حسی ماندگار هست البته با شدت کمتر
  • تصویر کاربر دلیر چهارشنبه ۲ اسفند ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 896 مشاهده پرسش
    بیماری بنده به احتمال فراوان مرتبط با تخصص مجاری ادرار است. بنده مردی 34 ساله مدتی در ناحیه کلاهک آلت تناسلی و زیر آن دچار برجستگیهای بدون رنگ پیشرونده ای شده ام. در اطرف کلاهک 3 خال قهوه ای غیر برجسته وجود دارد و بدنه آلت کمی سفیدک زده. خارش ندارد ( به ندرت) . خیلی نگرانم لطفا راهنمایی بفرمایید. در صورت لزوم میتونم عکس بگیرم و بفرستم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری چهارشنبه ۲ اسفند ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام
      این ضایعات لیکن پلان هست . لیکن پلان یک بیماری التهابی نسبتاً شایع پوست و مخاط است و منشا آن خودایمنی است. یعنی سیستم ایمنی بدن در طی این بیماری علیه بخش‌های طبیعی پوست، مخاط، مو و یا ناخن خود فرد فعال می‌شوند.علت اصلی آن تاکنون ناشناخته باقی‌مانده است. قابل ذکر است که این بیماری مسری نیست، یعنی از شخصی به شخص دیگر انتقال نمی‌یابد ولی استرس می‌تواند این بیماری را بدتر کند. لیکن پلان یک بیماری مزمن است اما در بسیاری از موارد طی دو سال کاملاً از بین می‌رود. در درمان این بیماری معمولاً از پمادهای موضعی کورتونی و گاهی استرویید خوراکی استفاده می‌شود، و برای درمان خارش می توان از آنتی هیستامین ها استفاده کرد.
  • تصویر کاربر 09193232068 چهارشنبه ۲ اسفند ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 257 مشاهده پرسش
    مدتیه بیضه سمت راست من دردداره واحساس میکنم کوچک شده
    البته چن ماهی هست ک هرروز شیره مصرف میکنم نمیدونم علتش اینه یا یه چیزدیگس.ممنون
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری چهارشنبه ۲ اسفند ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام
      درد بیضه علل متعددی دارد برای تشخیص توصیه می کنم ابتدا سونوگرافی از بیضه ها انجام داده و نتیجه را برای من ارسال کنید
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین جمعه ۲ مرداد ۵ تعداد بازدید: 742 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط