اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (70 امتیاز)
  • تصویر کاربر بی پنجشنبه ۲۱ دی ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 308 مشاهده پرسش
    سلام من یه پسر ۱۳ ساله که در دو سه روز اخیر مقداری بیضه چپ درد گرفت و متورم شد بعد از چند روز که امروز میشه کنار بیضه ام توده ای اندازه نخود کنار بیضه چپم دیدم که بسیار نگران شدم و خیلی اضطراب های زیادی بهم وارد شد کنار دلم سمت چپ درد میکند و من بسیار نگرانم لطفا به تسکین خاطر بدهید متشکرم ?? ایا چیز ی است ؟ چون من هنوز در دوران بلوغ هستم؟مشکل از بلوغ هستش یا چیز دیگر
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری پنجشنبه ۲۱ دی ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام
      به نظر من بهتر است توسط ارولوژیست معاینه شوید و یا سونوکرافی از بیضه ها انجام دهید. البته بعیده موضوع مهمی باشد ولی نباید بیخیال از کنار آن بگذرید
  • تصویر کاربر محمد پنجشنبه ۲۱ دی ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 265 مشاهده پرسش
    سلام
    چند سال میشه که انتهای آلت تناسلی جوش زیر پوست یا شبیه تبخال میزنه و خارش و ترشح کم داره تقریبا دو هفته ای هست بعد خوب میشه از نو مثلا یک ماه دیگه عود میکنه و این سیکل ادامه داره و بدون نزدیکی هم این اتفاق میافته اگر دو ماه هم نزدیکی نکنم میزنه
    از دستش خسته و کلافه شدم درمان داره ریشه کن بشه؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۱۹ دی ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام
      اگر تبخال باشه درمان برای ریشه کنی نداره ولی اگر دفعات عودش زیاد هست می توانید قرص آسیکلوویر ۴۰۰ را روزی یک عدد برای یک دوره ی ۶ تا ۱۲ ماهه بخورید. سیگار، قلیان، استرس، فشار کار ززیاد در عود این بیمار موثر هست و بایستی پرهیز شود.
    2. تصویر کاربر محمد چهارشنبه ۲۰ دی ۹۶( 8 سال پیش)
      سپاس
      دلم میخواد آلتم رو از ته ببرم خیلی اذیتم میکنه ترسم از اینه که ۶ ماه قرص آسیکلوویر رو بخورم باز بزنه.
      آقای دکتر به جز قرص هیچ راهی نداره هزینه مهم نیست، جراحی، لیزر، واکسن و... هیچ راهی نداره راحت بشم.
    3. تصویر کاربر دکتر محمد جباری پنجشنبه ۲۱ دی ۹۶( 8 سال پیش)
      امکانش هست که بعد از قطع قرص دوباره عود کند ولی امکانش هم هست که دفعات عود کمتر شود. روش هایی که شما گفتید تاثیری ندارد و بیشتر به توصیه من توجه کنید
    4. نمایش سایر 2 پاسخ
  • تصویر کاربر مهدی سه شنبه ۱۹ دی ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 280 مشاهده پرسش
    سلام و عرض ادب خدمت شما بزگوار اقای دکتر بنده در شرف ازدواج هستم ومشکلی که بنده دارم کوچکی الت تناسلی بنده میباشد طول تقربا 12.5 وقطر 11.5 میخواستم بدونم برای جراحی بزرگ کردن الت میتونم اقدام بکنم از طریق شما و ایا نتیجه بزرگی قطر الت دایمی خواهد بود من چون ورزش میکنم این پیوند چربی از بین نمیره؟ وتا به چه میزان میتوان قطور کرد ؟سپاسگذارم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۱۹ دی ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام
      برای قطر من جراحی می کنم چون عوارض زیاد داشته و نتایج هم مطلوب نیست
      برای افزایش طول هم بعد از جراحی بایستی ۶ ماه وزنه ۵۰۰ گرمی را روزی ۲ ساعت به الت آویزان کنید و میزان افزایش طول بین ۱ تا ۳ سانت متغییر است و بستگی به شرایط بدنی خود فرد دارد
  • تصویر کاربر hahsvsjsj سه شنبه ۱۹ دی ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 293 مشاهده پرسش
    سلام اقای دکتر الت تناسلی من به طرف راست تاب خورده به صورت مستقیم هست اما تاب خورده به طرف راست به نظر شما مشکلی هست خواهش میکنم جوتب بدین ایا باعث ناتوانی جنسی میشه این ؟؟؟؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۱۹ دی ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام
      تاب خودرن آلت باعث ناتوانی جنسی نمی شود ولی با اینحال اگر عکس در حالت نعوظ از الت بفرستید بهتر می توانم راهنمایی تان کنم
    2. تصویر کاربر hahsvsjsj سه شنبه ۱۹ دی ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام اقای دکتر عکس نمیاد فرستادم میگه حجمش باید از یک مگابایت کوچکتر باشه لطفا راهنمایی کنید ویک چیز دیگه اینکه بعضی وقتها تاب خوردن از اینم زیاد میشه به طرف راست تاب خورده اما به طرف چپ یه برامده گی مثل رگ یا مثلا جای جوش خورده گی هم است سه ساله من متوجه این موضوع شدم دقیق یادم نیست کی اینجوری شده شایدم از بچه گی اینطور بوده من بیست ساله هستم ویک چیز دیگه روی سینه م وپشت یه چیزی مثل اب زرد میزنه بیرون به پوست چسبیده خشک این که مربوط به همین بیماری نمیشه ????خواهش میکنم شماره تلگرام تونو بدین بهتر میشه عکس بفرستم ممنون
    3. تصویر کاربر hahsvsjsj سه شنبه ۱۹ دی ۹۶( 8 سال پیش)
      اینم عکس اومد
    4. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۱۹ دی ۹۶( 8 سال پیش)
      بدون دیدن عکس بیش از این نمی توانم راهنمایی بکنم عکسی نیامده و بدیهی است که بایستی حجمش را کم کنید
    5. تصویر کاربر hahsvsjsj سه شنبه ۱۹ دی ۹۶( 8 سال پیش)
      الان چی بازم نیومده اگه نیومده لطفا ایدی تلگرامتونو بدین براتون بفرستم خواهش میکنم لطفا
    6. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۱۹ دی ۹۶( 8 سال پیش)
      این رگ های برجسته که طبیعی هستند و در همه کم و بیش دیده می شوند و پیچ خوردگی هم در حدی نیست که در رابطه ی زناشویی مشکل ساز باشد و ترجیحا نیازی به جراحی و اصلاح آن نیست.
    7. نمایش سایر 5 پاسخ
  • تصویر کاربر احمد دوشنبه ۱۸ دی ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 236 مشاهده پرسش
    چسچطچچس
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۱۸ دی ۹۶( 8 سال پیش)
      ؟!!!!!!
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین شنبه ۳ مرداد ۵ تعداد بازدید: 742 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط