اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (70 امتیاز)
  • تصویر کاربر نوید چهارشنبه ۹ فروردین ۹۶( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 289 مشاهده پرسش
    سلام.به علت درد توی بیضه سمت راست ب پزشک مراجعه کردم .معاینهکردند و گفتن نیاز ب سونوگرافی و کیست بیضه.درد شدید دارم.حتی بعضی اوقات نمیتونم بشینم.ترسیدم ک نکنه چیزی خطرناک باشه.لطفا میشه زودتر راهنماییم کنید.لطفا
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری چهارشنبه ۹ فروردین ۹۶( 9 سال پیش)
      سلام
      کیست های بضه غالبا خطرناک و نگران کننده نیستند با اینحال برای تشخیص دقیق تر سونوگرافی را حتما انجام دهید
  • تصویر کاربر رضاخاتونی چهارشنبه ۹ فروردین ۹۶( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 345 مشاهده پرسش
    سلام اقای دکتر من 28سالم هست ومجرد طول التم 11سانت هست که این موضوع باعث نگرانی من برای ازدواج شده واینکه هنگام نعوظ چندسانت ازالتم روبادست میتونم احساس کنم که داخل بدنم قرارگرفته ایاروش جراحی وجودداره که این چندسانتوبه طول الت اضافه کردواینکه اگه وجودداره طول درمانش چه مدت هست باتشکر
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری چهارشنبه ۹ فروردین ۹۶( 9 سال پیش)
      سلام
      با جراحی حدود ۲ سانت را می توان بیرون کشید و دوره ی نقاهتش حدودا دو هفته هست
  • تصویر کاربر علیرضا چهارشنبه ۹ فروردین ۹۶( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 262 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر خسته نباشید. ببخشید من حدود دوساله آلتم بخوبی بلند نمیشه. در صورتیکه قبلا آلتم بخوبی بلند میشه حتی پوست آلتم بخوبی کش میومد. الان حدوددوساله هم خوب بلند نمیشه هم حس شهوتم کمتر شده همینکه خیلی زود ارضا میشم یعنی قبل از اینکه بخوبی آلتم بلند بشه ارضا میشم. تروخدا کمکم کنید خیلی نگرانم. با تشکر از شما. روز بخیر
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری چهارشنبه ۹ فروردین ۹۶( 9 سال پیش)
      سلام
      توصيه مي كنم حتما مراجعه ي حضوري به ارولوژيست داشته باشيد تا ضمن معاينه آزمايشات مربوطه را انجام دهيد تا مشخص شود مشكل شما جنيه جسماني دارد يا جنيه ي رواني.
  • تصویر کاربر مهري جمعه ۱۱ فروردین ۹۶( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 224 مشاهده پرسش
    من نزديك به ٣ماه پيش با نامزدم رابطه داشتم كه اون چند وقت قبلش يه زخم كوچيك روي التش بود بعد آخرين رابطه من به عفونت شديد مبتلا شدم ولي نشاني از سرما خوردي يا انفولانزا نبود يه مقدار سوزش داشتم كه دكتر گفت بخاطره عفونت و ترشحات است بعد چند وقت و پريود شدم چند دونه كه توش ابدار بود بين مقعد و التم زد كه كمي سوزش داشت رفتم ازمايش عفونت دادم كه كفتن عفونت ندارم ولي يه مقدار از همون جا كه اون دونه اي عين تبخال ميزد ورم كرده بود بعد چند وقت خوب شد الان بعد سه ما همونجا مورم كرده و چندتا. ونه بازم زده ايا الان كه زده ولي من خيلي كم سورش دارم همين احتمال صد در صد تبخاله تناسلي است؟و البته سرما هم خوردم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری چهارشنبه ۹ فروردین ۹۶( 9 سال پیش)
      سلام
      این ضایعات خیلی تیپیک تبخال تناسلی نیستند ولی با اینحال برای تبخال تناسلی می توانید آزمایش خون دهید به نام: (HSV Ab type 2 (IgG and IgM
    2. تصویر کاربر مهري جمعه ۱۱ فروردین ۹۶( 9 سال پیش)
      بابا سلام اقاي دكتر ممنون ولي شما هيچ تسخيص يا حدسي نداريد كه الان براي باره دوم هست تو عرض سه ماه كه اين اتفاق براي بار دوم اتفاق افتاده و علت تورم چيست والبته الان جاي اينا قرمز شده و خيلي كم خارش داره بعضي وقتا البته خوب كمي هم زخم شده
    3. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۱۱ فروردین ۹۶( 9 سال پیش)
      سلام
      تشخيص اولم همان تبخال تناسلي است و تشخيص دوم تاول هاي التهابي ناشي از حساسيت به ماده اي تماسي.
    4. نمایش سایر 2 پاسخ
  • تصویر کاربر لقمان چهارشنبه ۹ فروردین ۹۶( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 292 مشاهده پرسش
    سلام دکتر جان ..من از دوازده سالگی بیضه چپم بالا رفته و اصلا توجه نکردم .الان مجردم و سی سال دارم .الان میتونم حسش کنم ولی پایین نمیاد..متاسفانه خود ارضایی هم داشته ام ..لطفا بهم بگید چکار کنم ..الان سه ماهی میشه ترک کردم خود ارضایی رو ..ولی میلم خیلی زیاده ..میترسم ازدواج کنم .ڕاهنماییم کنید لطفا
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری چهارشنبه ۹ فروردین ۹۶( 9 سال پیش)
      سلام
      توصیه می کنم برای پایین آوردن بیضه ترجیحا عمل کنید و برای اطلاع از باروری آزمایش اسپرم دهید اگر آزمایش اسپرم طبیعی باشد نگرانی برای ازدواج و باروری نخواهید داشت.
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین چهارشنبه ۷ مرداد ۵ تعداد بازدید: 744 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط