اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (67 امتیاز)
  • تصویر کاربر sadegh.T دوشنبه ۲۰ اردیبهشت ۹۵( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 240 مشاهده پرسش
    با عرض سلام و خسته نباشید خدمت پزشک ارجمند جناب جباری
    و تشکر جهت بررسی مسایل مطرح شده در سایت نسبت به اینکه در قبل با مشکل اختلال نعوظ مراجعه نموده بودم و سونوگرافی داپلر تجویز شد و تصاویر سونوگرافی ارسال شدوتشخیص شما این بود که مشکل بیشتر جنبه روانی داشته است.
    و حال نسبت به اینکه گفته شده بود میزان اسپرم نیز در این مشکل موثر است آزمایش انجام شده که خواهشمندم نظرتان را نسبت به این آزمایش اعلام نمایید و اینکه آیا با مراجعه به روانپزشک این جانب را در جهت حل مشکل نعوظ ناقص یاری میرساند یا خیر؟
    با تشکر و عرض احترام مجدد
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۸ اردیبهشت ۹۵( 1 دهه پیش)
      سلام
      در این آزمایش کمی عفونت و کمی هم شکل نرمال اسپرم ها کمی ضعیف است ولی در کل مشکل جدی ندارید. اگرچه روانپزشک می تواند با مشاوره ( و نه قرص) به شما کمک کند ولی خود شما بهتر از هر کس دیگری می توانید به خودتان کمک کنید
    2. تصویر کاربر sadegh.T شنبه ۱۸ اردیبهشت ۹۵( 1 دهه پیش)
      با سلام و روز خوش
      از اینکه وقت گذاشتید و پرسش این بنده حقیر را بررسی و جواب را ارسال نمودید خیلی خیلی ممنون و متشکرم
      با آرزوی بهترین ها برای شما استاد گرامی
    3. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۲۰ اردیبهشت ۹۵( 1 دهه پیش)
      موفق باشید
    4. نمایش سایر 2 پاسخ
  • تصویر کاربر محمرضا شنبه ۱۸ اردیبهشت ۹۵( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 251 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر من چند وقتی هست موقع نوذ وسط آلتم بسیارباریک می شودواین مسله من وهمسرم رانگران کرده سوال من این هست آیا راه درمانی هست جنابعالی می توانید مرا درمان کنید؟ سپاس
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۸ اردیبهشت ۹۵( 1 دهه پیش)
      سلام
      احتمال دارد دچار بیماری پیرونی شده باشید لذا بهتر است با مراجعه به ارولوژیست ابتدا تشخیص لازم داده و سپس درمان شوید
  • تصویر کاربر جواد سه شنبه ۱۴ اردیبهشت ۹۵( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 252 مشاهده پرسش
    با سلام عرض سلام و خسته نباشید خدمت شما
    دیشب یه نزدیکی با همسرم داشتم که در زمان انزال دردی در ناحیه کلاهک آلت بوجود اومد که فکر کردم شاید از فشار زیاد منی بوده ولی این حالت در هنگام ادرار نیز بوجود میاد و درد خفیفی دارد یکم نگرانم کرده میشه منو راهنمایی کنید؟ ممنون از سایت بسیار جامعتون
    با تشکر و احترام
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۱۴ اردیبهشت ۹۵( 1 دهه پیش)
      سلام
      بعید می دانم موضوع مهمی باشد با اینحال اگر بیشاز ۳ روز طول کشید و بهبود نیافت بهتره به پزشک مراجعه کنید طی این مدت مایعات زیاد بنوشید
  • تصویر کاربر مهدی سه شنبه ۱۴ اردیبهشت ۹۵( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 258 مشاهده پرسش
    باسلام
    مدت 20 ماه است که به دلیل ابتلا به پیرونی potaba مصرف می کنم که خداروشکر بهتر شده ام . مدتی است که در ابتدای رابطه جنسی با همسرم نعوظم خوب است اما بتدریج آلتم شل می شود همچنین وقتی آلتم را از درون شلوارم بیرون می آورم و باد به آن خورد شل می شود.
    اما بعد از رابطه نیز در نصف شب از توی خواب دوباره آلتم سفت می شود.
    نعوظ شبانه هم دارم. آیا در اثر مصرف potaba نعوظم دچار اختلال شده است؟ آیا دچار بیماری هستم؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۱۴ اردیبهشت ۹۵( 1 دهه پیش)
      سلام
      آیا در اثر مصرف potaba نعوظم دچار اختلال شده است؟.................خیر
      آیا دچار بیماری هستم؟....................خیر
  • تصویر کاربر رضا سه شنبه ۱۴ اردیبهشت ۹۵( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 804 مشاهده پرسش
    باسلام خدمت شمادکترعزیز-بنده 20سال سن دارم قبلابصورت افراطی خودارضایی میکردم حلا چندمشکل اساسی برام پیش امده اندازه التم افت پیداکرده یعنی قبلا20سانت والان16/5سانت هست میدونم اشتباه نمیکنم دیگراینکه بیضه هاهم کوچک شده سوم اینکه اصلانعوظ صبح گاهی ندارم بادیدن صحنه تحریک امیزهم نعوظ ندارم به متخصص ارولوزی هم مراجعه کردم ازمایش هورمونی تجویزکردجواب رانشان گفت درازمایش شما مشکلی وجودنداردامادررابطه با افت اندازه جوابی نداددرضمن بنده مشکل عصبی وافسردگی هم ندارم وازسیگارومشروبات الکی هم به هیچ وچه استفاده نمیکنم.حلادوسوال دیگردارم ایااندازه سابق التم قابل بازگشت هست دوم اینکه درنعوظ واندازه بیضه چطور
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۱۴ اردیبهشت ۹۵( 1 دهه پیش)
      سلام
      باترک دائمی خودارضایی بحالت اول بتدریج برخواهید گشت
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین دوشنبه ۲۵ خرداد ۵ تعداد بازدید: 723 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط