اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (67 امتیاز)
  • تصویر کاربر سهرابی جمعه ۱۴ اسفند ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 1419 مشاهده پرسش
    با سلام جناب آقای دکتر جباری بنده خارج از ایران زندگی می کنم ، یک ماه قبل سوزش ادرار داشتم که چند روز ادامه داشت سپس زیر کلاهک آلت بنده از یک طرف ورم کرد و درد هم داشت به پزشک مراجعه کردم که آنتی بیوتیک بصورت قرص و پماد تجویزکردند ولی بعد از یک هفته که دکتر گفته بود بهبود خواهی یافت ، تغییری حاصل نشد بعد از مراجعه مجدد گفتند دو هفته دیگر صبر کن و دارو هم مصرف نکن ، حالا دو هفته هم گذشته وضعیت بدتر شده و قسمت کلاهک آلت قرمز شده و ورم کرده و درد دارد . لطفا بنده را راهنمایی کنید ضمنا بنده 41 سال سن دارم ومتاهل هستم . عکس پیوست می باشد
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۱۴ اسفند ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      اطلاعات ناقص است. شاید بهتر باشد مدتی رابطه نداشته باشید اینحالت هم می تواند به دلیل عفونت و هم حساسیت باشد. استفاده متناوب از پماد موپیروسین و هیدروکورتیزون بصورت یکی درمیام و از هر کدام دوبار در روز می تواند کمک کننده باشد
  • تصویر کاربر حسین جمعه ۱۴ اسفند ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 280 مشاهده پرسش
    باسلام و عرض ادب
    دکتر من در دوران ۱۳سالگی اندازه التم ۶ سانتی متر بود و الان یعنی در سن ۱۵ سالگی حدود ۹ سانتی متر است.من در حدود ۱۰یا۱۱ سالگی بدون اینکه بدونم چکار میکنم خودارضایی میکردم.الت من کوچک است و از این بابت بسیار نگرانم تستسترون من معلوم شد از ۱ واحد ۰/۶ است و برای همین به دکتر مراجعه کردم که گفت بیضه هات رشد کرده و مشکلی نیست اما بازهم اضطراب دارم و زمانی که همکلاسی هام از ۱۵\\۱۶\\۱۷ صحبت میکنند حال بدی بهم رخ میدهد و احساس ناامیدی میکنم.چند تا سوال خدمتتون داشتم:
    -ایا الت من رشد میکند بازهم؟
    -ایا تستسترون در این مورد نقشی دارد؟
    -ایا اندازه الت من بسیار خجالت اور نیست؟
    -چکار کنم؟راهنمایی کنید لطفا
    باتشکر
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۱۴ اسفند ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      شما چاق هستید؟
    2. تصویر کاربر حسین جمعه ۱۴ اسفند ۹۴( 1 دهه پیش)
      مقدار کمی.یا بهتراست بگوییم سنگین وزن
    3. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۱۴ اسفند ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      پس در این.صورت شاید علت کوتاه به نظر رسیدن آلت پنهان شدن در چربی اطراف باشد شاید هم هنوز به بلوغ کامل نرسیده اید و روند رشد تا 17 سالگی ادامه خواهد داشت
    4. نمایش سایر 2 پاسخ
  • تصویر کاربر مجید جمعه ۱۴ اسفند ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 313 مشاهده پرسش
    با عرض سلام.۳۹ سال سن دارم و ۱۱سال است که متاهل ام. مدتی است که فکر می کنم بیضه چپ تحلیل رفته و کوچکتر از راست شده؟آیا طبیعی است؟همچنین مدت یک روز است که در بیضه راست بطور گسسته احساس درد خفیف دارم.علت چیست؟سپاسگزارم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۱۴ اسفند ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      توصیه می‌کنم معاینه شوید
  • تصویر کاربر رضا جمعه ۱۴ اسفند ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 271 مشاهده پرسش
    با سلام
    اخیرا در حین نعوظ و قبل از اینکه نعوظ کامل شه آلت من به شکلی خاصی که تقریبا وسط آلت از لحاظ ضخامت کوچکتر از پایه و سر آلت می شه (تقریبا حالت ساعت شنی) در می آد. بعد از اینکه نعوظ کامل میشه این قسمت باریکتر از بین میره و آلت به شکل طبیعی خودش برمیگرده. این موضوع همیشه اتفاق نمی افته. لازم به ذکره که من دچار پروستاتیت مزمن هستم و در طی 9 ماه گذشته 3 بار عود کرده که دکتر رفتم گفتن که عودش به دلیل استرسه. حدودا 9 ماه پیش در حالت نعوظ فشاری به آلتم وارد آمد که بعد از اون هیچ گونه علائمی از خون مردگی و درد نداشتم. اما حالا که با دقت بررسی میکنم تعدادی از رگ های روی آلتم حالته برجسته تر دارند و در حین و بعد از نعوظ یکی دو مویرگ که خون در آنها هست روی آلتم قابله تشخیصه و اینکه اخیرا متوجه شدم که یکی دو نقطه سفید رنگ که احساس می کنم به دلیل نرسیدن خون به نوک آلته روی سر آلتم دیده میشه که بعد از دست زدن محو می شن!!! این موارد همگی در حالیه که من دیروز نزد متخصص اورولوژیست رفتم و ایشان بعد از معاینه گفتن که در حال حاضر علائمی از شکستگی در آلت شما مشاهده نمیشه. ولی تو اینترنت یه جا تو خوندم که حالت ساعت شنی نشونه ای از شکستگی آلته... خواستم ببینم آیا واقعن آلتم شکسته یا این که من زیادی حساس شدم!!! عکس آلت رو در حین نعوظ واستون میفرستم... با تشکر
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۱۴ اسفند ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      مهم شکل آلت در حالت نعوظ است لذا نگران نباشید چیزی به نفع شکستگی ندارید
  • تصویر کاربر رضا جمعه ۱۴ اسفند ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 242 مشاهده پرسش
    باسلام . آقای دکتر من 38 سال سن دارم که البته امسال فتق و واریکوسل با هم جراحی کردم چند روزی در قسمت آلت تناسلی و قسمت مثانه از داخل احساس خارش شدید دارم که از این بابت خیلی عذاب میکشم لطفا راهنمای کنید چه باید بکنم .
    باتشکر فراوان
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۱۴ اسفند ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      شاید عفونت یا حساسیت باشه بهتره معاینه و بررسی های لازم صورت گیرد
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین یکشنبه ۲۴ خرداد ۵ تعداد بازدید: 723 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط