اگر سوالی داری اینجا از ما بپرس

اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (67 امتیاز)
  • تصویر کاربر سارا یکشنبه ۳۰ اردیبهشت ۹۷( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 360 مشاهده پرسش
    با سلام.
    آقای دکتر اخر ادرار را با زور زدن در چند مرحله تخلیه میکنم ایا فیزیوتراپی برای این مشکل راه حل مناسبی است این مشکل ۱سال است برای من ایجاد شده است. چند سال است مرتب به عفونت شدید مثانه مبتلا میشوم در ۱سال اخیر بعد از قطع انتی بیوتیک عفونت عود میکند چند ماه مرتب انتی بیوتیک استفاده کردم اما خوب نشدم تست vcug خدا رو شکر نرمال بود.
    با تشکر
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۲۸ اردیبهشت ۹۷( 8 سال پیش)
      سلام
      قبلش بایستی نوار مثانه بگیرید و معاینه از نظر عضلات کف لگن و افتادگی مثانه داشته باشید. اگر علت ضعف عضلات کف لگن یا اسپاسم عضلات خروجی مثانه باشد فیزیوتراپی کمک کننده هست.
    2. تصویر کاربر سارا شنبه ۲۹ اردیبهشت ۹۷( 8 سال پیش)
      متشکرم از پاسختون.
      آقای دکتر نوار مثانه انجام دادم خدا را شکر نرمال بود فقط مقداری باقیمانده ادرار داشتم گفتنند طبیعی هست.اما بعد از تست علائمم بدتر شد و روز بعد از تست دوباره مبتلا به عفونت شدم.ایا امکان دارد زمانی که تست را انجام میدادند مجاری اسیب دیده باشه و تنگی ایجاد شده باشد. اول ادرار خوب تخلیه میشه و برای تخلیه ۶۰ سی سی اخر ادرار مشکل دارم و باید زور بزنم تا کم کم تخلیه شود.مرتب به عفونت مثانه مبتلا میشوم و پزشکان هیچ علتی برای تخلیه نشدن کامل مثانه و عفونت مکرر من پیدا نکردند.۱سال پیش کولونوسکوپی انجام دادم ایا امکان دارد به روده اسیب وارد شده باشد و دلیل عفونت های مکرر باشد.متاهل هستم و زایمان نداشته ام لطفا راهنمایی بفرمایید چگونه عفونت مثانه را برای همیشه درمان کنم و بدون زور زدن تخلیه کامل داشته باشم.
    3. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۳۰ اردیبهشت ۹۷( 8 سال پیش)
      سلام
      عفونت مجرای ادراری و روده برایتان مطرح نیست و البته بعید می دونم فیزیوتراپی هم کمک چندانی کند ولی ورزش بویژه ورزش عضلات کف لگن کمک کننده هست و نیز بهداشت قبل و بعد از رابطه زناشویی و بعضا استفاده از آنتی بیوتیک قبل از انجام رابطه.
    4. نمایش سایر 2 پاسخ
  • تصویر کاربر sara سه شنبه ۲۵ اردیبهشت ۹۷( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 424 مشاهده پرسش
    با سلام.
    اقای دکتر ۴سال به طور مکرر مبتلا به عفونت مثانه میشدم ۳ ماه مرتب انتی بیوتیک استفاده کردم ۱ماه انتی بیوتیک رو قطع کردم و مشکلی نداشتم دوباره سوزش ادرار شروع شد ماه اول بارداری هستم ایا میتوانم از نیتروفورانتوئین استفاده کنم سونوگرافی کلیه و مثانه خدا رو شکر مشکلی نداشت.لطفا راهنمایی بفرمایید چگونه برای همیشه این عفونت را درمان کنم؟ایا نیتروفورانتوئین در بارداری ایمن است.
    با تشکر
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۲۵ اردیبهشت ۹۷( 8 سال پیش)
      سلام
      نیتروفورانتوئین برای دوران بارداری در گروه B قرار می گیرد یعنی اینکه میشه با احتیاط استفاده کرد ولی قبلش حتما بایستی آزمایش ادرار بدهید و در صورت مثبت بودن کشت ادرار اقدام به خوردن دارو کنید. برای بررسی علت عود عفونت نیاز به بررسی های بیشتری است شامل عکس رنگی و سیستوسکپی که بهتره بعد از بارداری پیگیری نمائید.
  • تصویر کاربر sara یکشنبه ۲۳ اردیبهشت ۹۷( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 285 مشاهده پرسش
    با سلام.
    اقای دکتر ۴سال به طور مکرر مبتلا به عفونت مثانه میشدم ۳ ماه مرتب انتی بیوتیک استفاده کردم ۱ماه انتی بیوتیک رو قطع کردم و مشکلی نداشتم امروز سوزش ادرار شروع شد هفته اول بارداری هستم ایا میتوانم از نیتروفورانتوئین استفاده کنم سونو گرافی کلیه و مثانه خدا رو شکر مشکلی نداشت.لطفا راهنمایی بفرمایید چگونه برای همیشه این عفونت را درمان کنم؟استفاده از انتی بیوتیک نیتروفورانتوئین در دوران بارداری ایمن است باکتری فقط به این انتی بیوتیک حساس است.
    با تشکر
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۲۳ اردیبهشت ۹۷( 8 سال پیش)
      سلام
      نیتروفورانتوئین از نظر مصرف در حاملگی در گروه B قرار می گیرد یعنی اینکه احتمالا مصرفش در حاملگی بی خطر هست ولی ابتدا بایستی ازمایش کشت ادرار دهید تا مشخص شود علت سوزش ادرار قطعا عفونت است یا خیر؟ و بعد از آن اگر ثابت شد عفونت دارید دارو استفاده کنید.
      برای ریشه یابی علت عفونت هم بعد از بارداری نیاز به بررسی بیشتری شامل عکس رنگی و سیستوسکپی خواهید داشت.
  • تصویر کاربر sara یکشنبه ۲۳ اردیبهشت ۹۷( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 521 مشاهده پرسش
    با سلام.
    اقای دکتر ۴سال به طور مکرر مبتلا به عفونت مثانه میشدم ۳ ماه مرتب انتی بیوتیک استفاده کردم ۱ماه انتی بیوتیک رو قطع کردم و مشکلی نداشتم امروز سوزش ادرار شروع شد هفته اول بارداری هستم ایا میتوانم از نیتروفورانتوئین استفاده کنم سونا گرافی کلیه و مثانه خدا رو شکر مشکلی نداشت.لطفا راهنمایی بفرمایید چگونه برای همیشه این عفونت را درمان کنم؟
    با تشکر
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۲۳ اردیبهشت ۹۷( 8 سال پیش)
      سلام
      فکر کنم جواب سوال تان را در سوال تکراری دیگری داده باشم.
  • تصویر کاربر احسان شنبه ۸ اردیبهشت ۹۷( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 555 مشاهده پرسش
    با سلام جناب دکتر، من 28 سالمه و شیش ماه پیش بعد از یک دوره دوچرخه سواری سنگین با یک زین غیر استاندارد سوزش ادرار گرفتم و مثانمم در سونوگرافی خوب تخلیه نمیشد، ازمایش ادرار دادم و در ادرارم مثبت یک خون مشاهده شد و بردم پیش فوق تخصص اورولوژی و گفتن باید سیستوسکوپی بشی و انجامم دادم گفتن چیزی نیست و فقط 30 تا قرص تامسولوسین دادن بهم و من هم نمیدونم چرا نخوردمشون، بعد از این ماجرا چند ماهی خوب بودم تا اینکه دوباره از عید سوزش ادرار دارم البته این بار کمی شکمم درد میکنه و بالای التمم بعضی موقع ها تیر میکشه و بعد از ادرار هم نوک الت بعضی موقع ها تیر میکشه، نمیدونم ایا از نخوردن اون 30 تا قرص شده؟ البته دکترا گفتن احتمالا روده تحریک پذیر هم دارم و جدیدا بعلت کم کاری تیرویید قرص لووتیروکسین هم میخورم، ایا میشه مثانم عصبی باشه یا پروستاتم ملتهب باشه؟ایا اون 30 قرص تامسولوسین رو که نخوردم بخورم؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۸ اردیبهشت ۹۷( 8 سال پیش)
      سلام
      به نظرم بهتر است داروها را استفاده کنید و کنارش هم فنازوپیریدین صبح و شب بخورید(البته این قرص رنگ ادرار را نارنجی می کند که جای نگرانی نیست). مایعات زیاد مصرف کنید و فعلا دوچرخه سواری نکنید.
درحال دریافت اطلاعات
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط