اگر سوالی داری اینجا از ما بپرس

اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (67 امتیاز)
  • تصویر کاربر جواد یکشنبه ۱۳ آبان ۹۷( 7 سال پیش) تعداد بازدید: 332 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر . من بیمارشما قبلا از بابت عدم نعوظ بوده ام که تشخیص شما درست بود جنبه روحی وروانی داشت که تا اندازه ای حل شده . اما حالا آزمایش پی اس آ من عدد 46. چهل وشش صدم رانشان میدهد،سونوگرافی ؛ حجم پروستات30 سی سی وبعد تخلیه ادرار مقدار7.5سی سی درمثانه باقی میماند سن من 64سال باوزن متوسط هستم . هیچ احساس مشکل اداری تاکنون نداشتم وندارم ولی تعداد رفتن به دستشویی ام بیشترشده ولی حجم ادرار کم نیست آزمایش اورین آنالیز طبیعی است . بطور اتفاقی بنابه توصیه یک دکتر داخلی سونو گرافی رفتم. حالا بااین شرایط نیازبه بررسی بالینی ویا دارو درمانی از سوی شما دارم یانه ممنونم میشوم که پاسخ دهید بااحترام
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۱۳ آبان ۹۷( 7 سال پیش)

      سلام

      اگر در کل شرایط ادراری ازار دهنده هست می توانید دارو استفاده کنید ولی اگر شرایط ادراری آزار دهنده نیست نیازی به مصرف دارو نیست.

  • تصویر کاربر مجید چهارشنبه ۹ آبان ۹۷( 7 سال پیش) تعداد بازدید: 498 مشاهده پرسش
    سلام.
    29 سالمه. سه سال پیش. وقتی استمنا کردم. دور کلاهک همون پروستات ورم کرد. مشکلی نبود. ولی هر ازگاهیی که استمنا انجام میدادم. متوجه شدم خوب تخلیه نمیشود. در این مدت برای تخلیه باقی مانده فشار میاوردم. بعد مدتی. سونو نشان داد: مثانه گشاد شده، ولی دکتر چیزی نگف. حالا سال سوم هستم. که تکرر اداردم و خب تخلیه نشدنم زیاد شد روزی ده بار . همچنین مدت یک سال همراه با مدفوع ، ادرار هم دارم. ایا علتش پروستات هست؟؟؟قرص های ترازوسین. گاهی مصرف میکنم. مرتب مصرف نکردم. ولی بیشتر اوقات روزی ده بار سرویس میرم. حتی گاهی اب کم بخورم نمیدونم چرا باز سفید هس رنگ ادرارم. میزان حجم ادرارم متوسط و گاهی زیاد هس. کلیه ام درد گرفت. ازمایش دادم. خون در ادرار بود. ولی سونو چیزی نشان نداد. سی تی اسکن نشان داد ورم کلیه. ولی دکتر گف در عکس چیزی مشخص نیس. اب بخور. گاهی که کمی ادارارم نگه میدهرم مثل ضربان قلب. پهلوهام میزنه. دکتر گف کمرت هست برو ورزش کن. سوالات بنده: برای کاهش و تخلیه خب قرص ترازوسین تا چه مدت و چه دوزی مصرف کنم؟؟؟ برای کاهش گشادی مثانه چه راهی هس؟؟؟ ایا با ازدواج بهتر میشوم یا بدتر؟؟؟ و قرص جلوگیری تکرر ادرار مصرف کنم؟؟؟ به خاطر التهاب سنگ کلیه گرفته بودم. دفع شد.
    خواهشا کمک و تجویزی کنید. استرس و زیاد نشستن بدترم میکنه در تخلیه و تکرر.
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری چهارشنبه ۹ آبان ۹۷( 7 سال پیش)

      سلام

      سوالات بنده: برای کاهش و تخلیه خب قرص ترازوسین تا چه مدت و چه دوزی مصرف کنم؟؟؟ .................دوز 2 میلی شبانه ولی نمیشه گفت برای چه مدت

      برای کاهش گشادی مثانه چه راهی هس؟؟؟.......................راهی نیست

      ایا با ازدواج بهتر میشوم یا بدتر؟؟؟.............................معمولا بهتر می شوید

      و قرص جلوگیری تکرر ادرار مصرف کنم؟؟؟ ............................خیر

  • تصویر کاربر محسن دوشنبه ۷ آبان ۹۷( 7 سال پیش) تعداد بازدید: 848 مشاهده پرسش
    سلام . ۲۳,ساله مجرد از سه سال پیش درد ناحیه بیضه .کشاله ران گرفتم ولی دکترا تشخیص واریکوسل دادن که با گذشت سه سال امسال دو طرفه عمل گردم گرید دو ویک ولی درد خب نشد با مراجعه به پزشک معالج تشخیص التهاب پروستاتیت مزمن لگنی دادن سلوکسیب وافلوکساسین تجویز کرد الان بیش از سه ماه مصرف میکنم اوایل درد کم شد ولی الان مثل گذشته از ناحیه بیضه و زیر بیضه ها درد دارم . امروز دکتر معالجم دکتر حسن یاری (زنجان) گفتند برم بلوک عصبی کنم از ناحیه جراحی واریکوسل؟ آیا این عوارضی نداره ؟ خوب میکند ؟ ودر ضمن من امروز یادم رفت به دکتر بگم من هر از چند گاهی ترشحاتی از دستگاه تناسلی شب هنگام زمان خواب دارم که بی بو است که لباسو زرد رنگ میکنه ؟ آیا عفونت دارم ؟ یا برم بلوک عصبی؟ ممنون از لطفتان.
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۷ آبان ۹۷( 7 سال پیش)

      سلام

      بلوک عصبی ایرادی ندارد ولی قبلش به نظر من به تقویت عضلات کمر بپردازید گاهی درد بیضه منشاش از عصب های کمر هست.

  • تصویر کاربر جواد دوشنبه ۷ آبان ۹۷( 7 سال پیش) تعداد بازدید: 364 مشاهده پرسش
    سلام اقاي دكتر من بيمارتون بودم درمورد اون مشاوره اي كه با استاتيد اورولوژ داشتين. دو هفته هس كه دوباري ادرارمم خوني بود ميخواسم ببينم بخاطر اون قرص سيپروترون استات هس يا خير. سپاس
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۷ آبان ۹۷( 7 سال پیش)

      سلام

      خیر ربطی به قرص ندارد

  • تصویر کاربر مسعود دوشنبه ۷ آبان ۹۷( 7 سال پیش) تعداد بازدید: 375 مشاهده پرسش
    یک بیمار عراقی دارم که 77 ساله هست و میخاد پروستات عمل کنه ولی مبتلا به بیماری قند هست آیا میتوان ایشان را عمل کرد یا خیر ؟ مرسی
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۷ آبان ۹۷( 7 سال پیش)

      سلام

      اگر مشکل قلبی نداشته باشد و پزشکان قلب اجازه عمل بدهند بله می توان عمل کرد.

درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین یکشنبه ۲۰ اردیبهشت ۵ تعداد بازدید: 712 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط