اگر سوالی داری اینجا از ما بپرس

اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (67 امتیاز)
  • تصویر کاربر صادق شنبه ۲۰ مرداد ۹۷( 7 سال پیش) تعداد بازدید: 406 مشاهده پرسش
    جناب دكتر سلام
    اگر يادت شما باشد بنده زنا گرفته بودم كه خدمت رسيدم و شما دستور فرموديد سونوگرافي كنم كه انجام شد و خدمت شما هم الكترونيكي ارسال نمودم و هم حضورا مطب خدمت رسيدم و منشي به شما نشان داد كه دستور فرموديد به علت تورم و بزرگ شدن پروستات ، قرص پروترال 04 را هر روز يك عدد مصرف نمايم .

    در حال حاضر
    اولا سر ألتم درد دارد و قسمت چپ بيضه هام هم درد ميكند
    زنا را هم بخش چپ بدنم شامل كشاله رانم ، بيضه ها و آلت و پشت بخش چپ باسن و شكاف بين باسن ها بود كه هنوز هم روي باسن چپ تاول و قرمزي دارم و روي آلت هنوز لكه هاي سفيد كه جاي دونه هاي زنا بود هست

    موضوع مهم كه بابت اين مزاحم شدم اين است كه
    دردي كه در بخش چپ بيضه هام هست مانند اين است كه قسمتي از بيضه گاز گرفته ميشود و درد و تير ميكشد
    كشاله ران چپ هم درست همان قسمتي كه به بيضه هام اتصال دارد درد ميكند
    سر آلت درد دارد و وقتي كه ادرار دارم سر آلتم بيشتر درد ميگيرد
    آيا اين درد بدليل زنا است يا اينكه بابت تورم و بزرگ شدن پروستات است
    موضوع مهم كه ذهنم را مشغول كرده اين است من بدليل زنا فكر كنم اين درد ها طبيعي است
    اما درصورتيكه ممكن است مال زنا نباشد و خداي نا كرده سرطان پروستات باشد
    ببخشيد مزاحم شدم
    ممنون ميشم كه محبت بفرماييد بنده را هدايت بفرماييد و لطفا اگر نياز است حضوري خدمت. باشم بفرماييد تا بنده وقت بگيرم

    ممنون از لطف و توجه شما
    صادق گوينده
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۲۰ مرداد ۹۷( 7 سال پیش)
    2. تصویر کاربر صادق شنبه ۲۰ مرداد ۹۷( 7 سال پیش)
      با سلام
      جناب دكتر بسيار ممنون از لطف شما و پاسخ شما
      اطاعت امر من فردا ميرم وقت سونو و آزمايشاتم را انجام ميدم
      پس ز جواب مجددا زحمت ميدهم
      با ارادت
      صادق گوينده
    3. تصویر کاربر صادق شنبه ۲۰ مرداد ۹۷( 7 سال پیش)
      با سلام
      جناب دكتر بسيار ممنون از لطف شما و پاسخ شما
      اطاعت امر من فردا ميرم وقت سونو و آزمايشاتم را انجام ميدم
      پس ز جواب مجددا زحمت ميدهم
      با ارادت
      صادق گوينده
    4. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۲۰ مرداد ۹۷( 7 سال پیش)
      موفق باشید
    5. تصویر کاربر صادق شنبه ۲۰ مرداد ۹۷( 7 سال پیش)
      ببخشيد سونو معمولي يا رنگي ؟
    6. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۲۰ مرداد ۹۷( 7 سال پیش)
      معمولی
    7. نمایش سایر 5 پاسخ
  • تصویر کاربر فرهاد شنبه ۲۰ مرداد ۹۷( 7 سال پیش) تعداد بازدید: 365 مشاهده پرسش
    با سلام

    بنده دچار تکرر ادرار چکه چکه شدن در آخر دیر شروع شدن ادرار دوشاخه شدن ادرار هستم که ناشی از التهاب پرستات هست
    ولیکن سوزش ندارم

    لطفا با توجه به تصاویر سونو و آزمایشها که دیروز انجام دادم امر بفرمایید از چه دارویی استفاده کنم
    پیشاپیش از زحمات شما کمال تشکر رو دارم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۲۰ مرداد ۹۷( 7 سال پیش)
  • تصویر کاربر نادر پنجشنبه ۱۸ مرداد ۹۷( 7 سال پیش) تعداد بازدید: 410 مشاهده پرسش
    سلام ، قسمتی از باسنم چه هفتس که به حسه ، به پروستات مربوطه ( هیجده سالمه ، قبلا هم عمل واریکوسل انجام دادم)
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری پنجشنبه ۱۸ مرداد ۹۷( 7 سال پیش)
      سلام
      خیر ربطی به پروستات ندارد
  • تصویر کاربر قاسم چهارشنبه ۱۷ مرداد ۹۷( 7 سال پیش) تعداد بازدید: 367 مشاهده پرسش
    پدر من 78 سال دارد.چند سالی بود ادرارش با مدفوع مشکل داشتند و به سختی دفع میشد ادرارش گاهی خوب و روان ولی گاهی اذیت میکرد رفتیم دکتر گفت باید پروستات را لیزر کنم و بعد از لیزر پدرم بدون اختیار و اینکه کاری انجام دهد ادرارش خارج می‌شود و اصلا احساس ادرار به او دست نمی دهد تا زمان که خارج می‌شود دوباره رفتیم دکتر گفت قرص ویسول داد و گفت یک ماه بخور کم کم خوب میشوی الان بعد یک ماه رفتیم دکتر قرص تولرین تجویز کرد و گفت تا یک ماه خوب نشدی بیا آمپول به مثانه تزریق کنم لطفا میشود راهنمایی کنید خوب میشود این آمپول ضرری ندارد؟ یا غیره
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری چهارشنبه ۱۷ مرداد ۹۷( 7 سال پیش)
  • تصویر کاربر ناشناس پنجشنبه ۱۱ مرداد ۹۷( 7 سال پیش) تعداد بازدید: 349 مشاهده پرسش
    سلام . پسر 15 ساله هستم چند شب پیش هنگام خودارضایی جلوی خروج منی ررو گرفتم اما چند لحظه بعد اجازه دادم منی خارج بشه ، صبح روز بعد هنگام ادرار کردن ادرار خیلی کم فشار بود و متوجه درد در مقعد شدم که هنگام عطسه کردن این درد در مقعد خیلی شدید میشد . درد در مقعد یک روز بعد خوب شد و درد فعلی از قسمت پایینی کمر شروع و تا پشت کیسه بیضه و تا حدودی هم نزدیک مقعد احساس میشه . درد هنگام خوابیدن کم میشه و هنگام نشستن بیشتر .مشکل فشار کم ادرار هم نسبتا از بین رفته اما درد هنوز ادامه دارد. آیا احتمال داره مشکل پروستات باشه؟ و درمان پذیر هست؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری پنجشنبه ۱۱ مرداد ۹۷( 7 سال پیش)
      سلام
      باه احتمال داره التهاب پروستات باشه و بندریج برطرف میشه
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین یکشنبه ۲۰ اردیبهشت ۵ تعداد بازدید: 712 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط