اگر سوالی داری اینجا از ما بپرس

اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (67 امتیاز)
  • تصویر کاربر عیسی پنجشنبه ۷ تیر ۹۷( 7 سال پیش) تعداد بازدید: 367 مشاهده پرسش
    با سلام من 23 سال دارم و. مجرد هستم و الان یکساله ورم پروستات دارم و ب متخصص کلیه و مجاری ادرار هم رفتم سونوگرافی و. اینا انجام دادم و مرتب ب متخصص مراجعه کردم و برام داروهای سیپرو فلوکساسیین تجویز میکرد و. مصرف کردم ادرارم خوب شد ولی دوباره سونوگرافی انجام دادم ولی ورم پروستات کاهش پیدا نشده ک متخصص بهم گفت بعلت مجرد بودن هستش و با ازواج درست میشه و من خیلی استرس دارم باید چیکار کنم؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری پنجشنبه ۷ تیر ۹۷( 7 سال پیش)
  • تصویر کاربر Amiri دوشنبه ۴ تیر ۹۷( 7 سال پیش) تعداد بازدید: 340 مشاهده پرسش
    سلام آقاي دكتر
    وقت بخير
    بزرگواري مي فرماييد اگر نظرتون رو در مورد نتيجه MRS پدرم و بهترين درمان براي ايشون رو اعلام بفرماييد
    **سن :69 سال
    **بيماري خاصي ندارن
    **مشكلات ادراري خاصي ندارن
    تصوير نتايج MRS در پيوست تقديم شد
    با تشكر
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۴ تیر ۹۷( 7 سال پیش)
      سلام
      به نظرم من بهتره که MRI/TRUS Fusion Biopsy از پروستات بشوند.
  • تصویر کاربر میثم پنجشنبه ۳۱ خرداد ۹۷( 7 سال پیش) تعداد بازدید: 354 مشاهده پرسش
    سلام.
    وقتتون بخیر.
    بنده ۳۴ سال سن دارم.از ۳ ماهه قبل یه درده شدید قسمت سمت چپ باسنم پایین تر از کمرم شروع شده.به دکتر طب فیزیکی مراجعه کردم که گفتن احتمالا عضله پرفیمیوس داخل باسنم گرفته.بهم تیزانیدین و دیکلوفناک دادن.با ادامه درد MRI گرفتم که در MRI جواب امد حجم پروستات ۶۶ سی سی شده.دوباره به دکتر ارولوژی مراجعه کردم و سونو گرافی کردم که حجم پروستات رو۴۰ سی سی زده.حجم مثانه قبله تخلیه ۸۰ و بعده تخلیه ۴۰ سی سی هستش.و ادرار هم قطع و وصل میشه و قطره قطره.این درده باسنم واقعا داره اذیتم میکنه.ایا با توجه به سالم بودن کمرم این درد مربوط به پروستاته؟برای اینکه پروستاتم به حالته طبیعی برگرده چه دارویی مصرف کنم؟ضمنا ۲ ماهه که داروی تامسولوسین مصرف میکنم.خواهش میکنم راهنماییم کنید.مرسی
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری پنجشنبه ۳۱ خرداد ۹۷( 7 سال پیش)
    2. تصویر کاربر میثم پنجشنبه ۳۱ خرداد ۹۷( 7 سال پیش)
      اقای دکتر خسته نباشید.بنده خودم هم احتمال میدم درد پروستات باشه چون درد همیشه در یک نقطه باسن هستش و انتشار پیدا نمیکنه.ضمنا بعد هر رابطه جنسی یا خود ارضایی درد در همون نقطه باسن خیلی شدید تر میشه و یک هفته زمان میبره تا این درد کمتر بشه.واقعا ممنونم از راهنماییتون.مرسی
    3. تصویر کاربر دکتر محمد جباری پنجشنبه ۳۱ خرداد ۹۷( 7 سال پیش)
      پس با این ترتیب می توانید درمان هایی که گفتم را شروع کنید البته داروهای متعددی وجود دارد و این هایی که من گفتم خدمت تان یکی از روش هاست
    4. نمایش سایر 2 پاسخ
  • تصویر کاربر اکبر یکشنبه ۲۷ خرداد ۹۷( 7 سال پیش) تعداد بازدید: 322 مشاهده پرسش
    از حدود چهار روز پیش متوجه شدم که بیضه سمت چپم دچار درد شده است. سعی کردم اون رو معاینه کنم و احساس کردم که در زیر بیضه یک مجرایی وجود دارد که در نقطه ای که به بیضه متصل می‌شود در همون نقطه احساس میکنم که برجسته شده و از همون نقطه وقتی که لمسش میکنم احساس درد میکنم. این درد فقط در بیضه سمت چپ من وجود داره و البته تنها در صورت تماس این درد شروع میشه و در حالتی که تماسی وجود نداشته باشه تقریباً دردی هم وجود ندارد.
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۲۷ خرداد ۹۷( 7 سال پیش)
      سلام
      احتمالا التهاب سر اپیدیدیم هست با اینحال اگر درد پیشرونده بود بهتره سونوگرافی از بیضه ها انجام دهید و البته بهتره باهاش ور نرید
  • تصویر کاربر محسن چهارشنبه ۲۳ خرداد ۹۷( 7 سال پیش) تعداد بازدید: 524 مشاهده پرسش
    با سلام.مشکلی که الان دارم اینه وقتی ورزش کردم (دویدن و طناب و شنا و شکم) یه دوش گرفتم بعدا پایین کیسه بیضه احساس لرزش و ویبره دارم هی میلرزه و قطع می شه به شکل خفیف یه 2 روزی هست دارم.مشکلی هست؟ چه کنم؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟
    (هیچ بار سنگینی بلند نکردم - هیچ ضربه ای هم نخورده)

    از وقتی که گذاشتید سپاس..
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری چهارشنبه ۲۳ خرداد ۹۷( 7 سال پیش)
      سلام
      اینحالت معمولا اسپاسم عضلات آن ناحیه هست و موقتی است و جای نگرانی ندارد ولی با اینحال اگر ادامه دار بود و بیش از یک هفته طول کشید برای اطمینان سونوگرافی انجام دهید.
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین شنبه ۱۹ اردیبهشت ۵ تعداد بازدید: 712 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط