اگر سوالی داری اینجا از ما بپرس

اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (67 امتیاز)
  • تصویر کاربر محمد چهارشنبه ۱۸ بهمن ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 296 مشاهده پرسش
    با سلام در سونوگرافی شکم و لگن پروستات 27*26*41 میلیمتر و حجم 15 سی سی است با توجه به سابقه سرطان فامیلی ایا طبیعی است
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری چهارشنبه ۱۸ بهمن ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام
      سایز پروستات نقشی در تشخیص سرطان پروستات نداردو اصولا سایز پروستات به تنهایی اهمیتی ندارد. برای بررسی و تشخیص زود هنگام سرطان پروستات بایستی ازمایش خونی به نام تست PSA انجام دهید که البته برای زیر ۴۵ سال توصیه نمی شود. چون سرطان پروستات برای سنین پایین نیست.
  • تصویر کاربر مهدی دوشنبه ۱۶ بهمن ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 421 مشاهده پرسش
    سلام...آقای دکتر عزیز من از 7 ماه پیش دچار سوزش ادرار و مشکل در دفع شدم..طی چندین مرحله معاینه و سونوگرافی و آنتی بیوتیک درمانی و تشخیص مشکل پروستات تا الان همچنان این مشکل باقی هست.
    مشاوره آخری که با شما داشتم فرمودید کپسول داکسی چون گفته بودم جواب میده بهم رو بخورم تا 1ماه ... بنده 1 ماه کامل روزی 2 تا خوردم و بهتر شدم ولی بعد تبدیل به روزی 1 عدد کردم اما نمیدونم چرا وقتی روزی 1 عدد میخورم مشکلات من دوباره شروع میشه مثل سوزش و درد و ادرار سخت.
    من تا الان تقریبا 4 ماهه که داکسی رو میخورم ولی تنها وقتی روزی 2 تا استفاده میکنم از 20 تا به بعد کل مشکلاتم حل میشه.
    از شما راهنمایی میخوام ... چی صلاح میدونید ... آیا داکسی رو تا ابد مصرف کنم روزی 2 تا ؟ ضرر نداره ؟ کار و معاینه دیگه‌ای لازمه که پیگیر بشم مثل سیستوسکپی؟ ترازدسین 2 میل که فرمودید رو روزی چند بار استفاده کنم ؟داروی دیگه‌ای لازم میدونید ؟
    لطفا منو راهنمایی کنید...متشکرم?
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۱۶ بهمن ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام
      ادامه ی داکسی به مدت طولانی را صلاح نمی دانم. ولی مصرف ترازوسین مشکلی ایجاد نمی کند. در صورت عدم افت فشار خون و عدم بروز سرگیجه می توان انید ترازوسین را تا ۱۰ میلی گرم روزانه (یعنی ۵ قرص ۲ میلی) بتدریج افزایش دهید و هر جا که وضعیت ادراری بهتر شد در همانجا افزایش قرص را متوقف کنید.
  • تصویر کاربر سعيد یکشنبه ۱۵ بهمن ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 300 مشاهده پرسش
    سلام و عرض ادب خدمت جناب دكتر عزيز
    بنده ٣٢ سال سن دارم مجردم بنا به دلايلي در دو سال گذشته هيچ رابطه جنسي نداشتم در چند هفته گذشته رابطه جنسي داشتم در. دو هفته اول به عبارتي دو جلسه اول مشكل خاصي نداشتم از جلسه سوم تا الان كه ششمين جلسه بوده شاهد وجود خون در مني بودم در جلسه قبلي خون روشن و لخته خون روشن و كوچك در جلسه قبل همچنان مني قهوه اي ولي بنظرم شفاف تر از قبل و وجود يك لخته خون تيره مثل قبل روشن نبود فكرمو بدجور درگير كرده و احساس ميكنم سر التم هم درد و سوزش خفيف داره در دفع ادرار مشكل خاصي ندارم تكرر ادارار و علايم پروستات ندارم در يكسال گذشته هرزگاهي درد در ناحيهمقعد بصورت تير كشيدن داشتم لحظه اي شايد در طول سال سه چهار روز كلا اين دردو حس كردم الان هم منتظرم دو جلسه ديگه رابطه داشته باشم تا ببينم رفع شده يا نه و ده بار انزال هم كامل بشه
    ناگفته نمونه شب قبل از رويت اين واقعه فشار خونم بالا رفت و كل بدنم گر گرفت و ورزش شكم هم كار كردم ولي چيزي كه حساسترم كرده درد و سوزش خيلي خيلي خفيفه نوك التم هست شايد بيشتر از رو حساسيتم باشه رابطه ها كاملا محافظت شده بوده با كاندوم و بلافاصله تخليه ادرار و شستشو داشتم ممنون ميشم راهنمايي بفرمايين متشكرم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۱۵ بهمن ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام
      وجود خون در منی برعکس ظاهر ناخوشایندش معمولا باطن نگران کننده ای ندارد و بتدریج برطرف می شود و اگر بیش از ۲ ماه بطول انجامد توصیه به بررسی های بیشتری می شود. التهاب پروستات یا کیسه های منی شایع ترین عامل این قضیه هست. فعلا بهتر است صبر کنید تا ببینید خودبخود برطرف می شود یا خیر؟ فعلا برای بررسی و شروع درمان کمی زود است
  • تصویر کاربر داود شنبه ۱۴ بهمن ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 281 مشاهده پرسش
    باسلام دکتر.من 28 سالمه وسالهای سال به عمل زشت خودارضایی دچاربودم الان 5 ماه است گذاشتم کنار وحدود 5 سال است سوزش ادرار و مدفوع دارم و نفخ معده نسبتا زیادی دارم و رفتم پیش دکتر و دوتا قرص داد به نام افلوکسیر و داکسی سیکلین وده روزاستفاده کردم و دوباره بارترک قرض سوزش و زردرنگ بودن ادرار ادامه داره و بیضه سمت چپ هم کوچیک شده وآزمایش خون وادرارهم دادم هنوزجواب ندادن دکترگفت شایدازپروستا باشه دکترکمکم کنید ممنون
    1. تصویر کاربر داود جمعه ۱۳ بهمن ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام دکترجان جواب ندادید منتظرم
    2. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۴ بهمن ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام
      برای موضوع سوزش هنگام دفع مدفوع و نفخ معده توصیه می کنم به متخصص گوارش مراجعه کنید.
      رنگ زرد ادرار و سوزش می تواند ناشی از کم بودن میزان مصرف آب در طی روز باشد البته سوزش ادرار (و نه زرد بودن رنگ ادرار) احتمال دارد به دلیل التهاب پروستات هم باشد که در اینصورت نیاز به مصرف دارو بمدت طولانی براساس نتیجه آزمایشات و سونوگرافی دارد.
      در مورد کوچک شدن بیضه چپ نیز توصیه می کنم سونوگرافی از بیضه ها انجام دهند.
    3. نمایش سایر 1 پاسخ
  • تصویر کاربر عباس شنبه ۱۴ بهمن ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 334 مشاهده پرسش
    سلام دکتر
    من حدودا دو سه ماهی هست که به خاطر خودارضایی پروستاتم ورم کرده بود و از لحاظ تکرر أدرار اذیتم میکرد و هیچ سوزش و دردی نداشتم ولی بعد از یک خود ارضایی طولانی الان پروستات سمت چپم درد میکنه و حالت سوزش داره و در کشاله رانم احساس سوزش دارم
    ممنون میشم علت چی هست
    ناگفته نمانده طرف راست اصلا هیچی احساس نمیکنم حتی از قسمت پاهایم
    ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۴ بهمن ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام
      اولا توصیه می کنم که خودارضایی را ترک کنیدو دوم اینکه سونوگرافی و آزمایش ادرار نیز انجام دهید و نتیجه را در همین بخش بارگذاری و ارسال کنید.
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین شنبه ۱۹ اردیبهشت ۵ تعداد بازدید: 712 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط