اگر سوالی داری اینجا از ما بپرس

اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (67 امتیاز)
  • تصویر کاربر Ali سه شنبه ۲۸ آذر ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 312 مشاهده پرسش
    دکتر جان سلام و عرض ادب
    من که مشکل عفونت پروستات دارم میتونم به ورزش کردن بدنسازی ادامه بدم
    عوارض خطرناکی داره یا نه
    تشکر از لطفتون
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۲۸ آذر ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام
      ورزش بدنسازی منعی ندارد و مشکلی برای پروستات ایجاد نمی کند. عفونت پروستات خطرناک نبوده و با داروهای آنتی بیوتیکی معمولا قابل کنترل هست.
  • تصویر کاربر امیر دوشنبه ۲۷ آذر ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 324 مشاهده پرسش
    با عرض سلام مجدد وخسته نباشید خدمت جناب دکتر.رنگ مایع منی که بع صورت زرد کم رنگ و پر رنگ دیده میشه ایا درمانی هست براش تا یک سال پیش رنگ سفید بود بعد بیماری پروستات و طول درمان هنوز زرد رنگه .خواهشمندم راهنمایی بفرماید با تشکر
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۲۷ آذر ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام
      زرد بودن رنگ مایع منی الزاما به معنی عفونت نیس به نظرم مجدد آزمایش مایع منی و کشت منی بدهید. اگر نرمال بود اقدامی نمی خواهد
  • تصویر کاربر علی دوشنبه ۲۷ آذر ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 343 مشاهده پرسش
    سلام دکتر
    من حدودا یه ماه پیش در حین سکس دو سه بار جلوی ارضا شدنمو گرفتم بعدش قسمت بالای الت تناسلی که همون پروستات میشه ورم کرد و نتونستم ادرار کنم و کشاله ران چپم سوزش داشت و همزمان در قسمت مثانه و شکم حالت گرفتیگی ماهیچه داشتم
    ولی بعد از یه هفته پنجاه درصد خوب شدم آیا جای نگرانی هست
    میتونم به ورزش بدنسازی برم یا ضرر داره نباید برم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۲۷ آذر ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام
      مشکل جدی به نظر نمی رسد ولی توصیه می کنم سونوگرافی از پروستات و ناحیه کشاله ی ران چپ انجام دهید و اگر نرمال بود و منعی برای انجام بدنسازی ندارید
  • تصویر کاربر امیر دوشنبه ۲۷ آذر ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 308 مشاهده پرسش
    با سلام و خسته نباشید خدمت جناب دکتر سه ماه پیش به علت درد کشاله ران و کنار بیضه و همچنین رنگ زرد منی پیش متخصص رفتم بعد ازمایش ادرار و ازمایش اسپرم چیزی مشخص نشد بعد انجام سنوگرافی متوجه شدم ادرار بع صورت کامل تخلیه نمیشه که بعد انجام معاینه سیستوسکوپی گفتن عفونت شدید پروستات دارم تا یک ماه افلپکساسین و ترازوسین مصرف میکردم بعد از یک ماه داروهام رو متخصص عوض کرد بجاش داکسی سایکلین همراه با مترادونیزول و افلاکسوسین تجویز کرد تا به امروز هنوز انگار تغییری ایجاد نشده و جدیدا از ناحیه کشاله و مقعد دجار درد خفیف شدم و رنگ منی زردتر شده .خواهشمندم راهنمایی بفرمایید با تشکر از شما
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۲۷ آذر ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام
      درد هم می تواند بدلیل التهاب پروستات ناشی از عفونت باشد و یا منشا عصبی داشته باشد یا اینکه منشا درد از کمر باشد. معمولا اگر علت عفونت باشد بایستی با آنتی بیوتیک هایی که مصرف کردید بهتر شود و اگر فرقی نکرده احتمالا عفونت منشا آن نبوده است. لذا بهتر است مدتی شنا و راه رفتن در آب و جکوزی را امتحان کنید و اگر باز نتیجه نگرفتید مدتی قرص آمی تریپتلین ۲۵ روزانه یک عدد استفاده کنید گرچه به نظر با آب درمانی بهبودی خواهید یافت.
  • تصویر کاربر ساراصبور دوشنبه ۲۷ آذر ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 550 مشاهده پرسش
    سلام آقاى دكتر . پدر من 6١ سالشه. سرطان پروستات تشخيص داده شد و ارديبهشت ماه عمل راديكال رو انجام دادن و كامل پروستات رو خارج كردن. و پزشك با وجود بدخيم بودن سرطان بسيار از عمل راضى بوده.در آزمايش بعد از عمل psa عددش ٠5بوده و هفته پيش يعنى آذر ماه دوباره آزمايش داده psa يك مميز دو شده. يعنى هفت دهم زيادتر شده.آقاى دكتر چقدر احتمال داره كه سرطان عود كرده باشه؟ پزشك بهشون آنتى بيوتيك داده و گفته كه احتمال زياد از عفونته.نظر شما چيه آقاى دكتر آقاى دكتر من خيلى مظطربم. آيا عود كرده سرطان؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۲۷ آذر ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام
      البته پاتولوژی و PSA قبل از عمل در تصمیم گیری موثر هست ولی بالا رفتن PSA معمولا بیانگر احتمال بروز عود هست و ترجیحا بایستی درمان های تکمیلی شروع شود.
    2. تصویر کاربر ساراصبور دوشنبه ۲۷ آذر ۹۶( 8 سال پیش)
      آقاى دكتر معمولا طول عمر اين افراد چقدره؟
    3. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۲۷ آذر ۹۶( 8 سال پیش)
      به PSA قبل از عمل و نتیجه پاتولوژی و درجه بدخیمی آن دارد . توصیه می کنم عکس بگیرند که به آن PSmA PET CT Scan می گویند تا مشخص شود عود دارد یا خیر و اگر دارد کدام قسمت بدن هست.
    4. نمایش سایر 2 پاسخ
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین یکشنبه ۲۰ اردیبهشت ۵ تعداد بازدید: 712 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط