اگر سوالی داری اینجا از ما بپرس

اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (67 امتیاز)
  • تصویر کاربر رجب شنبه ۲۲ مهر ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 627 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر من مدتی بود تکرر ادرار داشتم که بیماری اینجانب التهاب غیر عفونی پروستات شناخته شد و با مصرف امنیک 4. تکرر ادرارم خوب شد اما درد نوک آلت و زیر شکنم ادامه دارد می خواستم بدونم چگونه این دو درد خوب می شود و داروی امنیک را تا چه زمانی باید مصرف کنم و چه عوارضی دارد ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۲۲ مهر ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام
      از آنجایی که این درد غالبا منشا عصبی داشته و مربوط به پروستات هست من آمی تریپتلین را توصیه می کنم.
      امنیک را حداقل ۶ ماه باید استفاده کنید و در صورت عود تکرر بعد از قطع دارو بایستی مجدد شروع کنید
  • تصویر کاربر احسان شنبه ۲۲ مهر ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 284 مشاهده پرسش
    با سلام وخسته نباشید . من 26 سالمه و حدودا 7 ماهه که هم از قسنت باسن و هم مجاری ادراری اذیت میشم.. انتی بیوتیک خیلی مصرف کردم ولی افاقه نکرده.. واقغا خستم کرده.. زندگی بران سخت شده. چند روز خوبه ولی چند روز بعد بازم شروع میکنه ... اگه میشه کمکم کنید
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۲۲ مهر ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام
      مشکلات باسن غالبا منشا کمری دارد لذا ابتدا بهتر است با متخصص مغز و اعصاب مشورت کنید و بررسی شوید و از شنا و ورزش های کششی کمر بهره بگیرید
  • تصویر کاربر 09121969904 یکشنبه ۱۶ مهر ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 376 مشاهده پرسش
    اقای دکتر سلام
    پدرم یک و نیم سال پیش از سرطان رکتوم با جراحی و شبمی درمانی رها شده است. در ازمایش خون جدید ایشان:
    Psa total= 13.5
    Ca 19.9= 34.5
    Cea= 1.2
    Bilirubin direct= 0.28
    Bilirubin total= 1.3
    پدرم 79 ساله هستند. خواستم بپرسم عدد پروستات ایشان غیرطبیعی است؟
    در ازمایش خون قبلی ایشان psa total= 7.9 بود که مربوط به سه ماه قبل است
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۱۶ مهر ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام
      گرچه PSA بالاست ولی الزاما به معنی سرطان نیست. فعلا بهتر است ۳ ماه دیگر مجدد چک شود
  • تصویر کاربر فرزاد سه شنبه ۱۸ مهر ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 365 مشاهده پرسش
    سلام و خسته نباشید اقای دکتر بنده مدت زیادی خود ارضایی داشتم مجرد هستم بعدا متوجه مشکلات جدی ادراری من جمله تکرر،سوزش هنگام انزال درد الت تناسلی،مایع منی زرد رنگ و بدبو،درد پهلوومثانه،ادرار زرد رنگ ضمنا ازمایش ادرار و سونو پروستات وازمایش نمونه برداری از پروستات رو هم انجام دادم هیچ چیزی نشون نداده ولی الان دچار مشکلات زیادی هستم درد کلیه و مثانه رانیز دارم این بیماری 8سال هست گریبان مرا گرفته و‌ول نمیکند چن تا دکتر رفتم همه گفتند عفونت دارید وقتی داروی انتی بیوتیک میخورم بهتر میشم ولی موقعی که قطع میکنم علایم دوباره برمیگردد ضمناا سونو کلیه هم انجام دادم چیزی نشون نمیده مشکل روحی روانی هم ندارم لطفا مرا راهنمایی کنید ممنون
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۱۸ مهر ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام
      الان دقیقا علائم ازار دهنده تان چیست؟
  • تصویر کاربر مسعود سه شنبه ۱۸ مهر ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 406 مشاهده پرسش
    من43دارم.مدت 3سال هست که از درد زیرشکم به سمت راست وکشاله ران ودرد لگن رنج میبرم.5سال پیش گرفتارعفونت شدیدشدم که داروهای فراوان عفونت رفع شد وبعدازمدت خیلی کوتاهی دچارکیست بیرو بیضه سمت راست شدم که مجبوربه عمل شدم ومتاسفانه کیست دوباره برگشت اما به سایز کوچک که اذیتم نمیکنه.وبعدازمدتی دچارواریکاسل سمت چپ شدم وبعداز اون درد زیرشکم به سمت راست وکشاله ران سمت راست پا ولگن وحتی مقعد شروع شد.الان بمدت 3سال هست که گرفتاراین دردهستم ومتاسفانه دردم شدیدترمیشود.که درد به زانوها وبه قسمت شکم وکنارها هم رسیده. داروهای مختلفی از جمله افلوکساسین ،تاوانکس .تامسامسلون مصرف کردم. تازمانی که این داروها رو مصرف میکردم تا مقداری درد ارامتر میشود.اما متاسفانه هیچگونه در بهترشدن کمک بمن نشده.ادرار مکرر ندارم. اب منی زیاد هم در خروج وهم درحجم خوب نیست ودرموقع ارضا کمی درد وسوزش دارم. در ادرارهم کمی سوزش داره که در ازمایشها عفونت دیده نشده. الان هم کپسول داکسی ساکلین 100 و کپسول اریترومایسین 400 مصرف میکنم که اصلا تاثیر نداره و قبل از این کپسولها تاوانکس500 مصرف کردم که مقداری بهتربودم.که دکترفرمودند که عفونت یا باکتری هست که داخل پروستات هست ورسیدن انتی بیوتیک به ان مشکل هست. درحال حاضراز دردشدیدوحشتناک رنج میبرم .لطفا من را راهنمایی کنید که چیکارکنم.ممنون ازلطفتون وهمیشه سالم باشید
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۱۸ مهر ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام
      برای موضوع درد شاید مربوط به عصب های پروستات باشد که ایجاد درد می کند لذا اگر با داروها بهبودی نداشته اید توصیه می کنم قرص آمی تریپتلین ۲۵ روزانه یک عدد استفاده کنید
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین یکشنبه ۲۰ اردیبهشت ۵ تعداد بازدید: 712 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط