اگر سوالی داری اینجا از ما بپرس

اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (67 امتیاز)
  • تصویر کاربر احسان دوشنبه ۱۶ اسفند ۹۵( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 384 مشاهده پرسش
    سلام جناب اقای دکتر. 24 ساله و مجرد هستم. مدتیست اشکال در انزال و سوزش ادرار داشتم که با معاینه پزشک و سونوگرافی تشخیص پروستاتیت داده شد(ابعاد تقریبی پروستات 3*4.2*4به حجم تقریبی 28cm3بالاتر از upperlimit
    echotextureپروستات نسبتا هموزن و در ناحیه ی central zone , hypo echoic میباشد. پزشک سه قزص سیپروفلاکساسین. فیناستراید یک. و پروستاتان را داده
    اقای دکتر بیست روزه که این قرص ها رو میخورم میل جنسیم کم و نعوذ کمی اتفاق میافتد مشکل از کدام قرص است
    ایا پیشنهاد شما ادامه درمان با همین قرص هاست یا چیزی را زیاد یا کم کنم؟
    مدت درمان تقریبا چه مدت است؟
    ایا احساس ناراحتی در بیضه ها و فاصله ی بین بیضه تا مقعد نیز میتواند به خاطر پروستاتیت باشد؟
    اقای دکتر سوال اخرم که مربوط به این موضوع نیست ایا از مایش اسپرم در ازمایشگاه های مجهز و تخصصی نیز قابل قبول است؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۴ اسفند ۹۵( 9 سال پیش)
      سلام
      اقای دکتر بیست روزه که این قرص ها رو میخورم میل جنسیم کم و نعوذ کمی اتفاق میافتد مشکل از کدام قرص است؟ایا پیشنهاد شما ادامه درمان با همین قرص هاست یا چیزی را زیاد یا کم کنم؟.......................................توصیه می کنم پروستاتان و فیناستراید را قطع کنید
      مدت درمان تقریبا چه مدت است؟...........................مدت درمان می تواند متفاوت باشد و از 2 تا 24 هفته براساس پاسخ به درمان و میزان علائم باشد..
      ایا احساس ناراحتی در بیضه ها و فاصله ی بین بیضه تا مقعد نیز میتواند به خاطر پروستاتیت باشد؟............................بله
      اقای دکتر سوال اخرم که مربوط به این موضوع نیست ایا از مایش اسپرم در ازمایشگاه های مجهز و تخصصی نیز قابل قبول است؟........................بله قابل قبول است گرچه ترجیحا بهتر است در مراکز ناباروری باشد.
    2. تصویر کاربر احسان یکشنبه ۱۵ اسفند ۹۵( 9 سال پیش)
      اقای دکتر من سه ازمایش ناباروری در مرکز ناباروری اصفهان دادم که در هر سه مورد بدون استثنا مورفولوزی ابنرمال 96 بود. دکتر پیمان صالحی در اصفهان به من گفت همین ازمایش ها را در سه مرکز وازمایشگاه تخصصی در اصفهان انجام دادم که تمامی موارد عین مرکز ناباروری اصفهان بود ولی مور فولوزی که در سه ازمایش قبلی 96 بود در این سه از مایش به ترتیب 45 47 45 ابنرمال بود. این شش ازمایش در بازه نه ماه گرفته شده. اقای دکتر کدام قابل اعتماد است؟
      ایا باید چنین تفاوت فاحشی وجود داشته باشد؟از طرفی دکتر صالحی میگه ممکنه این سه عدد راهمینطوری زدن اخه مگه میشه. خاهشا راهنماییم کنید. ممنون اقای دکتر
    3. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۱۶ اسفند ۹۵( 9 سال پیش)
      سلام
      اولا برای من قابل درک نیست که چرا یک فرد مجرد بایستی ۶ بار ازمایش اسپرم بدهد و چه سودی از این قضیه خواهم برد ژرچه در این مجال هم جای بحث و توجیه عدم نیاز به این همه آزمایش نیست و ازش می گذرم.
      دوم اینکه در ازمایش اسپرم همیشه کمی تغییرات وجود دارد و این طبیعی است
      سوم آنکه معیارهای تعیین اسپرم نرمال در آزمایشگاه های مختلف فرق می کند و این عاملی است که باعث این نتایج متفاوت می باشد. به نظر من این یک بحث کاملا علمی است و بهتر است ورود به این قضیه پیدا نکنید
    4. نمایش سایر 2 پاسخ
  • تصویر کاربر محمد دوشنبه ۹ اسفند ۹۵( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 293 مشاهده پرسش
    سلام جناب اقاي دكتر جباري
    اينجانب در مرداد ماه ١٣٩٥ عمل روباتيك پروستات انجام داده ام و پروستات رو برداشته اند در ابان مان ماه PSA را انازه كرفته ام هفت صدم بوده است و در اسفند ٩٥ ازمايش داده ام مقدار ان سيزده صدم شده است به نظر شما براي ادامه درمان چه كار بايد انجام دهم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۹ اسفند ۹۵( 9 سال پیش)
      سلام
      PSAقبل از عمل، گلیسون اسکور بیوپسی، نتیجه پاتولوژی و تصویر برداری های قبل از عمل در تصمیم گیری موثر است ولی در کل زیر دو دهم دال بر عود نیست و توصیه می کنم 3 ماه بعد از آخرین آزمایش مجدد PSA را چک کنید
  • تصویر کاربر ه.ش جمعه ۶ اسفند ۹۵( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 325 مشاهده پرسش
    با سلام وتشکر از دکتر گرامی اگر دیفرلین 75/ 3درکاهش psaبیمار 83 ساله مبتلا به کانسر پروستات موثرنباشدبه جز که فرموده بودیدرادیو تراپی کنیم لازم است از دیفرلین 11/25میلی گرم وآمپول زومتا استفاده کرد.اینها در کاهش psaموثرند؟آمپول زومتا آزاد است یا با دفترچه از هلال احمر می توان گرفت؟با تشکر
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۶ اسفند ۹۵( 9 سال پیش)
      سلام
      ديفرلين 11.25 تاثير بيشتري روي كاهش PSA ندارد و زومتا براي بهبود تراكم استخوان و عدم پوكي استخوان ناشي از استفاده از ديفرلين مي باشد. اطلاعي از هزينه و بيمه اي بودن آن ندارم.
  • تصویر کاربر مهدی پنجشنبه ۵ اسفند ۹۵( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 439 مشاهده پرسش
    با سلام آ قای دکتر دیروز سوالم رو مطرح کردم، جوابم ارسال نشده، مجددا سوالم رو مطرح میکنم، خیلی ضروری است ، والا مزاحم اوقاتتون نمیشدم
    سوالی در مورد بیماری پدرم داشتم ایشان آ ذر سال گذشته به دلیل بدخیمی پروستات تحت عمل رادیکال پروستاتکتومی قرار گرفتند، psaپس از عمل سی و پنج صدم شد و گره های لنفی سالم بودند، شهریور امسال یعنی هشت ماه بعد عمل psa پنجاه و هشت صدم بود و بهمن ماه امسال به یک و نیم رسید که به دنبال مصرف آ نتی بیوتیک دیروز به نود و هشت صدم کاهش پیدا کرد، حالا پزشکشان یک آ مپول دیفرلین تجویز کرده تا psaرا پس از فروردین ارزیابی کند و در صورت عدم کاهش رادیوتراپی انجام شود، اول اینکه آ یا شما هم با این شیوه موافقید؟در ثانی پدرم فشار خون دارد و آ یا مشکلی بابت تزریق این دارو خواهد داشت؟ البته فشارش با دارو کنترل شده.
    psaقبل عمل حدود یازده
    گلیسون3+4
    هفتاد ساله
    با تشکر
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری پنجشنبه ۵ اسفند ۹۵( 9 سال پیش)
      سلام
      من قبلا پاسخ داده ام. البته يافته هاي حين عمل و اينكه جراح اطمينان داشته باشد كه حين عمل همه ي بافت را برداشته است و نتيجه ي پاتولوژي در تصميم گيري موثر است. ولي اگر در ام آر آي يافته اي به نفع عود لوكال ندارد هورمون تراپي مفيد است. اگر فشار خونش كنترل شده باشد و با دارو افزايش نيابد منعي براي مصرفش ندارد
  • تصویر کاربر مهدی جمعه ۶ اسفند ۹۵( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 303 مشاهده پرسش
    با سلام و تقدیم احترام سوالی در مورد بیماری پدرم داشتم ایشان آ ذر سال گذشته به دلیل بدخیمی پروستات تحت عمل رادیکال پروستاتکتومی قرار گرفتند، psaپس از عمل سی و پنج صدم شد و گره های لنفی سالم بودند، شهریور امسال یعنی هشت ماه بعد عمل psa پنجاه و هشت صدم بود و بهمن ماه امسال به یک و نیم رسید که به دنبال مصرف آ نتی بیوتیک دیروز به نود و هشت صدم کاهش پیدا کرد، حالا پزشکشان یک آ مپول دیفرلین تجویز کرده تا psaرا پس از فروردین ارزیابی کند و در صورت عدم کاهش رادیوتراپی انجام شود، اول اینکه آ یا شما هم با این شیوه موافقید؟در ثانی پدرم فشار خون دارد و آ یا مشکلی بابت تزریق این دارو خواهد داشت؟ البته فشارش با دارو کنترل شده.
    psaقبل عمل حدود یازده
    گلیسون 3+4
    هفتاد ساله
    با تشکر
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۶ اسفند ۹۵( 9 سال پیش)
      سلام
      من به اين سوال ٢ بار پاسخ داده ام
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین یکشنبه ۲۰ اردیبهشت ۵ تعداد بازدید: 712 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط