اگر سوالی داری اینجا از ما بپرس

اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (67 امتیاز)
  • تصویر کاربر اسماعیل یکشنبه ۲۱ آذر ۹۵( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 352 مشاهده پرسش
    سلام جناب آقای دکتر. پروستات پدرم دارای مشکل میباشدو 74ساله میباشد
    prostate has 49*48*42 mm in diameter by volume 53cc & has heterogonous echo. after voiding (30cc) residue is noted. PSA:5.5 . free PSA: 0.8 . free PSA/total PSA: 0.15
    داروی مکسولوسین و فینوپروست مصرف میکنن. با این اوصاف مشکل پدرم با دارو حل میشه یا باید عمل جراحی کنه؟ خوش خیم است یا بد خیم؟
    ممنون میشم به سوالم جواب بدین. با تشکر
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۲۱ آذر ۹۵( 9 سال پیش)
      سلام
      همین داروها مناسب هستند البته به وضعیت عمومی پدر هم بستگی دارد و برخی توصیه به نمونه برداری با توجه به PSA بالای ۴ را توصیه می کنند و برخی با توجه به سن پدر چنین توصیه ای ندارند. در هر حال نظر پزشک معالج پدر را مد نظر بگیرید
    2. تصویر کاربر اسماعیل یکشنبه ۲۱ آذر ۹۵( 9 سال پیش)
      با تشکر از پاسخ شما. از وقتی پدرم این داروها رو مصرف کرده تکرر ادرارش کمتر شده و راحتتر دفع میکنه. اما فعلا به سونوگرافی نبردم که حجم پروستات رو اندازه گیری و psaرو آزمایش کنه. در ظاهر حال عمومی ایشون الان بهتره. با این شرایط شما پیشنهاد میکنید نمونه برداری کنیم یا با همین داروها ادامه بده؟
    3. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۲۱ آذر ۹۵( 9 سال پیش)
      برای اینکه دچار دوگانگی نشوید بهتر است نظر پزشک معالج ایشان را پیش ببرید
    4. نمایش سایر 2 پاسخ
  • تصویر کاربر سجاد یکشنبه ۱۴ آذر ۹۵( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 340 مشاهده پرسش
    با سلام وخسته نباشید،
    27 سال سن دارم از 6سال پیش که سونوگرافی انجام دادم وتشخیص دکتر التهاب پروستات بوده تا به الان هیچ درمانی برای آن انجام ندادم،همیشه بعد از ادرار کردن مقداری ادرار تو مثانه ام باقی میمونه که با فشار مقداریش خارج میشه،متاهل هستم یه بچه هم دارم،22 سالگی ازدواج کردم،بعد از رابطه جنسی پروستاتم اذیت میکنه حتما باید بعدش برم دستشویی اگه دیر برم ،دیگه ادرارم با بد بختی خارج میشه باید برم تو حمام زیر آب داغ بشینم تا ادارم بیاد،در همین زمان حد فاصل بین بیضه ها و مقعد سوزش شدید ایجاد شده که واقعا دردناکه،سرما هم بدترش میکنه،پدرم هم التهاب پروستات داره ،پدربزرگم (پدر مادرم)پروستاتشو عمل کرده،در کل من از همون بیست سالگی دارم با این پروستات رنج میکشم،
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۱۴ آذر ۹۵( 9 سال پیش)
      سلام
      توصیه می کنم برای معاینه و در صورت نیاز انجام بررسی لازم حضورا به پزشک مراجعه کنید
  • تصویر کاربر Mehrab پنجشنبه ۱۸ آذر ۹۵( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 332 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر جوانی هستم۲۳ساله یک ماهیه تکرر ادرار گرفتم طوری ک روزی حدود ۱۵بار ب دستشویی مراجعه میکنم طی سونوگرافی انجام داده شده سایز پروستاتم۲۶ گزارش شد ب متخصص اورولوژی مراجعه کردم ک گفتن چیز خاصی نیس فقط افلوکساسین و سیپروفلوکساسین مصرف کن ک اصلا خوب نشدم تورو خدا راهنمایی کنین چیکار کنم اوضاع روحیم بدجور خراب شده
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری پنجشنبه ۱۸ آذر ۹۵( 9 سال پیش)
      سلام
      نوار مثانه بگيريد
  • تصویر کاربر بهنام سه شنبه ۱۶ آذر ۹۵( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 293 مشاهده پرسش
    سلام دکتر بنده چند ماهی هست که سوزش ادرار دارم بعد از ازمایش وسونوگرافی که پیش دکتر اورولوژی بردم دکتر گفت عفونت پروستات داری اونم بخاطره رابطه جنسی مقعدی میباشد داروهایی که تا بحال استفاده کردم تامسولوسیون افلوکساسین 200 وچندتا دیگه بوده که نتیجه نگرفتم و هرموقع که هوا سرد میشه بنده شدیدترین سوزشهای ادراری رو تحمل میکنم لطفا منو راهنمایی کنید.مرسی
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۱۶ آذر ۹۵( 9 سال پیش)
      سلام
      درمان های متعددی برای این مشکل هست از آنی بیوتیک گرفته تا قرص های ضدالتهاب و ماساژ پروستات و افزایش دفعات انزال و لگن آب گرم و ............
  • تصویر کاربر اصغر سه شنبه ۱۶ آذر ۹۵( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 286 مشاهده پرسش
    با سلام خدمت آقای دکتر.جناب دکتر من رفتم سونو دکتر گفت که پروستاتم عفونت داره میخواستم ببینم این عفونت خطر داره یا نداره..سوال بعدی من این هس که چن مدتی هست زیر شکمم سمت راست درد دارم البته زیاد سمت راست نیستا سمت راست نزدیک به ناف میخواستم ببینم ربطی به پروستات داره.من 35 سالمه و 5 ساله متاهلم.2 تا سونو دارم میفرستم.با کمال تشکر
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۱۶ آذر ۹۵( 9 سال پیش)
      سلام
      میخواستم ببینم این عفونت خطر داره یا نداره...............................خیر ولیبایستی درمان شود
      سوال بعدی من این هس که چن مدتی هست زیر شکمم سمت راست درد دارم البته زیاد سمت راست نیستا سمت راست نزدیک به ناف میخواستم ببینم ربطی به پروستات داره.............................امکانش هست
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین یکشنبه ۲۰ اردیبهشت ۵ تعداد بازدید: 712 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط