اگر سوالی داری اینجا از ما بپرس

اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (67 امتیاز)
  • تصویر کاربر محسن یکشنبه ۸ فروردین ۹۵( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 371 مشاهده پرسش
    سلام بنده 41 سالم هست الان مدتی هست بعد از ارگاسم دچار سوزش شدید در الت تناسلی هم میشم که منتج به ازمایش و سونو شد که گفتند یه کم التهاب پروستات داری و بعد از خوردن چند تا سفکسیم و جنتامایسین دوباره سونو دادم و گفتند چیزی نیست ولی الان بعد از ارگاسم دچار تکرر ادرار شدم و خیلی ترس دارم نکنه که واقعا پروستات دارم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۸ فروردین ۹۵( 1 دهه پیش)
      با سلام و تبریک سال نو و آرزوی سلامتی
      التهاب و عفونت پروستات در سن شما امری نادر نیست لذا به نظر میاد که نیاز به بررسی بیشتر و احتمالا درمان بلندمدت تری داشته باشید. ولی درکل جای نگرانی نیست
  • تصویر کاربر حامد شنبه ۷ فروردین ۹۵( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 293 مشاهده پرسش
    باسلام خدمت دکتر،حامد29ساله هستم،تقریبا بمدت چند ماه است ک مشکل ادراری دارم یعنی ادرارم به صورت کامل تخلیه نمیشه ولی چند روزهست ک درد وسوزش درالت ومقعدوبیضه ها دارم لطفا راهنمایی کنید
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۷ فروردین ۹۵( 1 دهه پیش)
      سلام
      توصیه می کنم با مراجعه حضوری به ارولوژیست بررسی شوید بویژه از نظر عفونت
  • تصویر کاربر محمد شنبه ۷ فروردین ۹۵( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 727 مشاهده پرسش
    سلام عیدتون مبارک
    من 29 سالمه . قبلا همیشه باهاتون در تماس بودم . 3سال پیش مشکل ادراری داشتم سوزش و درد ک سونو دادم گفتن حجم پروستات 19 و ی کیست پروستات ب قطر 16 میلی متر داشتم . بعد چند ماه علایمم کم شد . ولی الان ی مدته بعد انزال احساس درد دارم و گاها تکرر وقتی ارضا میشم دردم کمتر میشه و بعد چن ساعت باز درد میاد و از بین میره . همه دکترا میگن بد نیس کیست و از التهابه من فقط نگرانیم کیست هستش ک نکنه خطرناک باشه . مجرد هستم . و افسرده شدم از فکر . فقط میخوام بهم بگین کیست خطرناک نمیشه بعدا ? قبلا واستونازماشات سه سال پیش فرستادم گفتین کیست سادس و نرماله . دوس ندارم مریض شم تو این سن کم
    1. تصویر کاربر محمد چهارشنبه ۴ فروردین ۹۵( 1 دهه پیش)
      کیست در لوب راست پروستات ب قطر 16 بود
    2. تصویر کاربر محمد چهارشنبه ۴ فروردین ۹۵( 1 دهه پیش)
      در ضمن اقای دکتر ادرارم ب راحتی خارج میشه و حجمش گاها زیاده . فقط نگرانیم بخاطر کیست هستش . همین ک بعد انزال بعد ی ساعت احساس درد میکنم . و وقتی تحریکمیشم حتما باید ارضا بشم
    3. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۷ فروردین ۹۵( 1 دهه پیش)
      کیست در سن شما هیچ خطری ندارد و جای نگرانی نیست
    4. نمایش سایر 2 پاسخ
  • تصویر کاربر نصیری شنبه ۷ فروردین ۹۵( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 369 مشاهده پرسش
    سلام، آقای دکتر جباری من در پرسش قبلی سن پدرم رو نگفته بودم که میخواستم اضافه کنم اشون 66 سال سن داشته و بیماری فشار خوان و دیابت نیز دارند البته انسولین مصرف نمی کنند و صرفاً دارو مصرف می کنند. ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۷ فروردین ۹۵( 1 دهه پیش)
      سلام
      سوالات را دنبال هم بنویسید تا با حضور ذهن بتوان پاسخ مناسبی داد
  • تصویر کاربر احمد شنبه ۷ فروردین ۹۵( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 227 مشاهده پرسش
    با سلام جناب اقاي دكتر جباري
    احمد ١٧ ساله از شارجه هستم ٦ ساله خودارزايي ميكنم و تقريباً دوساله كه توي اسپرمم ژله هاي زرد رنگي ديده ميشه
    خواستم بيام ايران و خودمو نشون دكتر بدم ولي قبلش خواستم نظر شما رو بدونم
    بنظرتون اين نوع اسپرم طبيعيه،؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۷ فروردین ۹۵( 1 دهه پیش)
      سلام
      عکس بصورت صحیح بارگذاری و ارسال نشده است با اینحال توصیه می کنم آزمایش اسچرم داده و در صورت امکان خوداراضایی را ترک کنید
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین یکشنبه ۲۰ اردیبهشت ۵ تعداد بازدید: 712 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط