اگر سوالی داری اینجا از ما بپرس

اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (67 امتیاز)
  • تصویر کاربر رضا یکشنبه ۲۵ مرداد ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 447 مشاهده پرسش
    باعرض ادب آقای دکتر. دراقایان از سن-50-سال ببعد بتدریج ناراحتی پرستاترت ایجادمیشود آیاپس لز جراحی توانایی انجام دادن عمل مفربت جحنسی امکان پذیرهست یاخیر؟ضمنا منظوربنده از عفیم شدن-فقظ قدرت توانایی عمل نزدیکی جنسی هست آیا این قدرت پس از جراحی باقی میماند یابطورکل ازبین میرود باتشکر از جناب آقای دکتر-
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۲۵ مرداد ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      توانایی مقاربت در درصد زیادی از افرادی که جراحی پروستات به دلیل بزرگی خوش خیم پروستات می کنند باقی می ماند و فقط درصد کمی از این افراد دچار ناتوانی جنسی میشود
  • تصویر کاربر محیا سه شنبه ۱۳ مرداد ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 309 مشاهده پرسش
    سرطان پرستات بدخیم در سن 29 سالگی با وجود اینکه دکترها گفتن عمل خطر ناک است و تحت شیمی درمانی است آیا کشنده است؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۱۳ مرداد ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      سرطان پروستات در این سن خیلی خیلی خیلی نادر است اگر به موقع و صحیح درمان صورت گیرد پاسخگویی خوب است
  • تصویر کاربر مهدی یکشنبه ۱۸ مرداد ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 4390 مشاهده پرسش
    با عرض سلام خدمت جناب دکتر جباری
    حدود 15 سال هست که دچار مشکل التهاب و عفونت پروستات هستم
    بارها آنتی بیوتیک مصرف کردم ولی بعد از اتمام دارو مجددا عود کرده و مشکل همچنان برقرار هست و ترشحات چسبناک دارم
    جدیدا دچار ادرار به صورت دو شاخه و یا با زاویه همراه با کندی خروج ادرار هم شدم
    سونوگرافی جدیدی که انجام دادم ظاهرا نشون داده که پروستاتم بزرگ شده البته هنوز جواب رو به دکتر خودم نشون ندادم سنم 36 سال هست و مجردم و امکان ازدواج هم ندارم
    قبلا هم به خاطر ریزش موی شدید که داشتم و هم به خاطر عفونت پروستات فیناستراید زیاد خوردم و دچار عوارض اون شدم مثل نعوظ نشدن آلت و نعوظ خیلی کوتاه مدت که البته بعدا با درمان مجددا در این مورد بهبود پیدا کردم
    اسکن سونوگرافی را با اجازه تون ارسال میکنم خدمتتون
    خیلی نگرانم که با این سن دچار بزرگی پروستات شدم خواهش می کنم راهنمایی کنید
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۱۱ مرداد ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      به نظر می آید بایستی مدت طولانی دارو مصرف کنید متاسفان درمان پروستاتیت مزمن گاه خیلی سخت هست
    2. تصویر کاربر مهدی یکشنبه ۱۱ مرداد ۹۴( 1 دهه پیش)
      با تشکر از پاسخ شما جناب دکتر
      جسارتا، دکتر برای من آزیترومایسین 250 به تعداد 6 عدد و پروستاتان به تعداد 60 عدد با مصرف روزانه 3 عدد تجویز کرده به نظر شما این داروها مناسب هستند؟
      این بیماری با این مدت تداوم که داشته یعنی حدود 15 سال و نتیجه سونوگرافی که خدمتتان ارسال کردم ممکن هست که خطرناک بشه و آیا نیاز به پیگیریهای خاصتری هست؟
      ممنون میشم راهنمایی بفرمایید.
    3. تصویر کاربر دکتر محمد جباری چهارشنبه ۱۴ مرداد ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      نه این بیماری غالبا خطرناک نمی شود. در مورد شیوه درمان پروستاتیت مزمن اختلاف نظر هست لذای داروهای فوق را هم می وان استفاده کرد
    4. تصویر کاربر مهدی چهارشنبه ۱۴ مرداد ۹۴( 1 دهه پیش)
      جناب دکتر
      بسیار از پاسخ شما سپاسگزارم
      خیلی لطف کردید
      چند سئوال دیگر هم دارم که بعدا خدمتتان عرض می کنم
    5. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۱۸ مرداد ۹۴( 1 دهه پیش)
      موفق باشید
    6. نمایش سایر 4 پاسخ
  • تصویر کاربر کمال جمعه ۹ مرداد ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 381 مشاهده پرسش
    سابقه خانوادگی پروستات نداریم،فشار ادرارم کم شده،احساس میکنم که فعالیت جنسیم کم شده،.مشکل دیگری ندارم،psa,0/5میباشد
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۹ مرداد ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      اطلاعات شما برای تشخیص و شروع درمان احتمالی خیلی کم هست توصیه می‌کنم حضوری به ارولوژیست مراجعه کنید
  • تصویر کاربر ابراهیم یکشنبه ۱۸ مرداد ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 478 مشاهده پرسش
    باسلام.39 سالمه یک سال پیش سوزش گرفتم ازمایش و سنو دادم همه چیز نرمال بود. گفتند التهاب پروستات دارم.افلوکساسین300 دادن بهتر شدم ولی دوباره شروع شد.دوباره امنیک دادن بهتر شدم ولی دوباره شروع شد.بعضی مواقع دوسه روز خوبم ولی دوباره ...رفتم فوق تخصص گفتن التهاب نگران نباش.تاوانکس دادن ولی خوب نشدم...من تکرر و سوزش ادرار ندارم.فقط زیر شکمم سوزش و درد خفیف دارم که بعضی مواقع لگن و التم. درد میکنه...خیلی اذیت میشم چیکار کنم دکتر...ممنون
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۱۸ مرداد ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      به نظر من داروها بایستی مدت بیشتری استفاده کنید تا تاثیر آن تداوم بیشتری داشته باشد
    2. تصویر کاربر ابراهیم یکشنبه ۱۸ مرداد ۹۴( 1 دهه پیش)
      متشکرم که وقت گذاشتید و پاسخ دادید...خسته نباشید....بازم تشکر جناب اقای دکتر
    3. تصویر کاربر ابراهیم یکشنبه ۱۸ مرداد ۹۴( 1 دهه پیش)
      چندروزه امنیک روزی دوتا میخورم و بهترم...اشکالی نداره روزی دوتا؟
    4. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۱۸ مرداد ۹۴( 1 دهه پیش)
      البته دوز امنیک روزی یکی هست ولی اگر بهتر می شوید و عارضه ای نداده می توانید روزی دوتا هم مصرف کنید
    5. نمایش سایر 3 پاسخ
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین یکشنبه ۲۰ اردیبهشت ۵ تعداد بازدید: 712 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط