اگر سوالی داری اینجا از ما بپرس

اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (67 امتیاز)
  • تصویر کاربر mn سه شنبه ۸ اردیبهشت ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 430 مشاهده پرسش
    باشلام و عرض ادب
    نظر حضرتعالي در مورد نتايج آزمايش پروستات پدر
    با تشكر
    من الله التوفيق
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۸ اردیبهشت ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      در آزمایش ادرار کمی عفونت دارد و PSA مربوط به پروستات دو و نیم برابر طبیعی است و نیز کم خونی هم دارند. بهتر یک دوره دو هفته ای آنتی بیوتیک استفاده کنند و مجدد آزمایش PSA را تکرار کنند و یونوگرافی از پروستات هم انجام دهند و پروستات هم معاینه شود
    2. تصویر کاربر mn سه شنبه ۸ اردیبهشت ۹۴( 1 دهه پیش)
      بينهايت از لطف و عناياتتان متشكرم
      mn
    3. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۸ اردیبهشت ۹۴( 1 دهه پیش)
      موفق باشید
    4. نمایش سایر 2 پاسخ
  • تصویر کاربر سینا سه شنبه ۱ اردیبهشت ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 437 مشاهده پرسش
    سلام . حدود. ۲ساله که درد خفیفی در ناحیه ی بیضه احساس میکنم که گاهی ا وقات خوب و اکثر اوقات درد داره و بیضه هام با کوچک ترین ضربه ای که بهش میخوره درد شدیدی میگیره . هر ۳ساعت یک بار هم معمولا ادرار دارم . میشه کمکم کنید
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۱ اردیبهشت ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      توصیه میکنم توسط ارولوژیست معاینه شوید
  • تصویر کاربر مجید یکشنبه ۶ اردیبهشت ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 382 مشاهده پرسش
    با سلام
    جناب آقای دکتر پدر من قبل از عید به علت بزرگ شدن پروستاد به بیمارستان مراجعه میکنه و برایش سوند فیکس میگذارند ولی متاسفانه ایشان به علت درد شدید و نبودن کسی که ازش مراقبت کنه بدون اطلاع از این که باید سوند از مایع آبی که برای فیکس کردن به داخل سوندزده بودن با فشار زیاد الت خود خارج کرده و منجر به هماچوری داخل آلت گردیده و باعث شده که خون ریزی زیادی داشته باشد به صورتی که شب قبل مقدار 600 سی سی خون ریزی داشت که به بیمارستان بقیه‌ا.. اعظم بردیم در بیمارستان سونوگرافی شد و گفتند که پروستاد ایشان بزرگ شده ولی علت خون ریزی داخل آلت میبیاشد دوباره برایش سوند گذاشته و مارا مرخص کردند
    آیا ایشان نیازی به عمل جراحی برای این که به صورت موقت ادرار را از قسمت دیگه ای بجز آلت خارج کند و آلت را موقطا فیکس کنند تا این زخم ها خوب شوند دارند یا خیر لطفا کمک مان کنید
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۶ اردیبهشت ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      اگر می تواند تحمل کند بهتر است سوند مجر را داشته باشد در غیر اینصورت می توان سوند را از شکم هم در داخل مثانه تعبیه کرد
  • تصویر کاربر راحله جمعه ۴ اردیبهشت ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 461 مشاهده پرسش
    با سلام و احترام . پدر من 80 ساله هستند و 40 روز قبل بعد از بیوپسی تشخیص آدنو کارسینوم پروستات گذاشته شد . نتیجه سی تی اسکن شکم و لگن و ریه سالم است . اسکن استخوان نرمال است . ایشان علائم مختصر ادراری ئاشتند و 4 سال قبل بای پس قلب شدند و به مدت یکماه فلوتامبد را مصرف کردند و دیفرلین را نیز هر 28 روز تزریق میکنند و در حال حاضر بغد از یکماه نظر رادیوتراپیست قطع قرص بدلیل احتمال نیاز به آن بعد از مقاومت به ئیفرلین است ولی ارولوژیست به ادامه آن نظر دارند . ممنون خواهم شد از نظر شما بهره مند شوم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری پنجشنبه ۳ اردیبهشت ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      هر دوحالت قابل قبول و امکان پذیر است ولی من خودم دیفرلین تنها را تجویز می کنم
    2. تصویر کاربر راحله جمعه ۴ اردیبهشت ۹۴( 1 دهه پیش)
      سپاسگزارم از پاسخ شما
    3. نمایش سایر 1 پاسخ
  • تصویر کاربر احمد چهارشنبه ۲۶ فروردین ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 413 مشاهده پرسش
    سلام دكتر
    من 50 سال دارم و مبتلا به بزرگي پروستات هستم (تقريبا سه برابر اندازه نرمال) در حال حاضر قرص prostate health مصرف مي كنم . حجم و فشار ادرارم بسيار كم است و البته قبلا قرصهاي تسهيل كننده ادرار مانند ازیترومایسین كه پس از مصرف حالت تهوع داشتم خيلي نگرانم . تشكر
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری چهارشنبه ۲۶ فروردین ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      بزرگی پروستات در سنین بالا امری طبیعی است واگر علائم ادراری ارید نیاز به مصرف دارو است ولی اگر علائم ادراری ندارید نیاز به مصرف دارو نیست البته تست PSA سالیانه هم لازم است
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین یکشنبه ۲۰ اردیبهشت ۵ تعداد بازدید: 712 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط