اگر سوالی داری اینجا از ما بپرس

اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (67 امتیاز)
  • تصویر کاربر یزدانی سه شنبه ۱۵ بهمن ۹۸( 6 سال پیش) تعداد بازدید: 470 مشاهده پرسش
    سلام جناب دکتر عزیز . به مدت دو سالی است این قرص قبل از نزدیکی مصرف میکنم . حال از عوارض ان کمی ترس دارم. لطفا راهنمایی بفرمائید
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۱۵ بهمن ۹۸( 6 سال پیش)

      سلام

      عارضه جدی ندارد نگران نباشید

  • تصویر کاربر علی شنبه ۱۹ بهمن ۹۸( 6 سال پیش) تعداد بازدید: 395 مشاهده پرسش
    سلام برای بی میلی جنسی و افزایش رابط چه داروی وچه قرصی را پیشنهاد میکنید باتشکر.
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۸( 6 سال پیش)

      سلام
      کم میلی و کم توانی جنسی علل متعددی دارد که بخشی جسمی و بخشی از آن عوامل فکری و روانی است. از علل جسمی می توان به اختلالات هورمونی و اختلالات عروق و اعصاب مربوط به آلت تناسلی اشاره کرد. بیماری هایی نظیر دیابت، فشار خون بالا، بالا بودن چربی خون و اختلالات عصبی در ناحیه کمر و داروها بویژه برخی از داروهای فشار خون و داروهای اعصاب و روان، رژیم های ناسالم مخصوصا رژیم پرچربی، سیگار، مواد مخدر و روانگردان، عدم تحرک و ورزش منظم، استرس و فشارهای روانی و عدم رضایت مندی از زندگی و شرایط موجود، بالا بودن ساعات کار و کم بودن زمان لازم برای استراحت و در کنار خانواده بودن همه بخشی از علل کم میلی و کم توانی جنسی است. لذا در ابتدا نیاز به معاینه و انجام تست های لازم توسط ارولوژیست هست. در صورت طبیعیی بودن ارزیابی های لازم توسط متخصص ارولوژی توصیه می شود برای مشاوره به روانشناسی که در زمینه روابط جنسی فعالیت می کند مراجعه کنید. یادتان باشد در خیلی از موارد کلید درمان در دستان خودتان هست و با تغییر سبک و شیوه ی زندگی می توانید فعالیت جنسی مطلوب و رضایت بخشی را داشته باشید. در آخر اگر بیماری قلبی یا فشار خون کنترل نشده ندارید گاهی هم می توانید از قرص های کمکی مثل سیلدنافیل ۵۰ میلی گرمی یکساعت قبل از رابطه استفاده کنید. از شایع ترین عوارض احتمالی این قرص سردرد، گرفتگی بینی و تاری دید می باشد و مصرف همزمان آن با برخی از داروهای قلبی ممنوع می باشد.

  • تصویر کاربر gang شنبه ۱۹ بهمن ۹۸( 6 سال پیش) تعداد بازدید: 528 مشاهده پرسش
    سلام ۲۷ سالمه و مجرد
    ۲ سال مشکل زود انزالی دارم
    وضعیت نعوظم اولین بار کاملا نعوظ داره
    بعد از ارضا شدن دومین بار 5 تا ۶ ساعت بعد نصفه نعوظ داره سفت نمیشه ولی خوابیده هم نیست
    برای درمان پارسال برج ۱۰ اقدام کردم
    قرص گیاهی با ۷ ۸ تا آمپول HCG زده هفته ای یک بار
    ۵ ماه بعد باید میرفت چک کنه که دیگه پیشو نگرفتم
    الان باید چکار کنم ؟
    کلا مثل پیرمردا شدم و علاقه زیادی به سکس ندارم مثل سابق
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۸( 6 سال پیش)

      سلام زودانزالی درمان قطعی و دائمی ندارد و فقط با داروها می توان آن را کنترل کرد یعنی وقتی که دارو استفاده می کنید مدت زمان وقوع انزال را طولانی کرد اما نمی توان این بیماری را تا آخر عمر ریشه کن کرد. مثل بیحس کننده های موضعی و قرص هایی مثل پاروکستین 20 میلی یا سرترالین 50 میلی( بصورت مصرف دائمی و روزانه یک عدد یا استفاده بصورت 6 ساعت قبل از نزدیکی)، یا قرص داپوکستین 30 یا 60 میلی گرمی 1 تا 3 ساعت قبل از نزدیکی. بدیهی است تا زمانی که دارو مصرف می کنید موثر است و با قطع دارو مشکل مجددا ظاهر می شود. اسپری لیدوکائین 10 درصد یا کرم زایلا-پی داروهای موضعی برای کنترل زودانزالی هستند 20 تا 25 دقیقه قبل از مقاربت و حتی قبل از سفت شدن آلت به کلاهک آلت و زیر آن و یا کلاهک به اضافه نیمه انتهایی آلت یا تمام آلت بزنید(بر حسب شدت زود انزالی و میزان سفتی آلت). حتما بعد از احساس بی حسی و قبل از شروع روابط جنسی آلت خود را بشورید. اگر با زدن بیحس کننده ی موضعی آلت نعوظ و سفتی خود را از دست می دهد می توانید از نصف قرص سیلدنافیل 50 میلی یک ساعت قبل از رابطه نیز استفاده کنید. از قرص ترامادول هم یک ساعت قبل از رابطه می توان استفاده کرد ولی استفاده از این قرص خطر اعتیاد در آینده را دارد و بهتر است به عنوان آخرین روش و در صورت عدم پاسخ به دیگر روش های درمانی مورد استفاده قرار گیرد.

  • تصویر کاربر علی یکشنبه ۱۳ بهمن ۹۸( 6 سال پیش) تعداد بازدید: 439 مشاهده پرسش
    سلام اقای دکتر خسته نباشید من 32 سالمه موقع دخول زود انزال میشم 2دقیقه طول نمیکشه ولی موقع امیزش قبل از دخول مشکلی ندارم میخواستم بدونم میشه این زمان رو بیشتر کرد اگه قرصی یا راه حلی هست لطفا راهنماییم کنید اگه قرص بود یه قرصی باشه که مجبور نشم هر ماه دوز اونو بیشتر کنم یه قرصی باشه که ضررش کم باشه که بتونم با خیال راحت استفاده کنم ممنون سلامت باشید
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۱۳ بهمن ۹۸( 6 سال پیش)

      سلام
      زودانزالی درمان قطعی و دائمی ندارد و فقط با داروها می توان آن را کنترل کرد یعنی وقتی که دارو استفاده می کنید مدت زمان وقوع انزال را طولانی کرد اما نمی توان این بیماری را تا آخر عمر ریشه کن کرد. مثل بیحس کننده های موضعی و قرص هایی مثل پاروکستین 20 میلی یا سرترالین 50 میلی( بصورت مصرف دائمی و روزانه یک عدد یا استفاده بصورت 6 ساعت قبل از نزدیکی)، یا قرص داپوکستین 30 یا 60 میلی گرمی 1 تا 3 ساعت قبل از نزدیکی. بدیهی است تا زمانی که دارو مصرف می کنید موثر است و با قطع دارو مشکل مجددا ظاهر می شود. اسپری لیدوکائین 10 درصد یا کرم زایلا-پی داروهای موضعی برای کنترل زودانزالی هستند 20 تا 25 دقیقه قبل از مقاربت و حتی قبل از سفت شدن آلت به کلاهک آلت و زیر آن و یا کلاهک به اضافه نیمه انتهایی آلت یا تمام آلت بزنید(بر حسب شدت زود انزالی و میزان سفتی آلت). حتما بعد از احساس بی حسی و قبل از شروع روابط جنسی آلت خود را بشورید. اگر با زدن بیحس کننده ی موضعی آلت نعوظ و سفتی خود را از دست می دهد می توانید از نصف قرص سیلدنافیل 50 میلی یک ساعت قبل از رابطه نیز استفاده کنید. از قرص ترامادول هم یک ساعت قبل از رابطه می توان استفاده کرد ولی استفاده از این قرص خطر اعتیاد در آینده را دارد و بهتر است به عنوان آخرین روش و در صورت عدم پاسخ به دیگر روش های درمانی مورد استفاده قرار گیرد.

  • تصویر کاربر مرتضی یکشنبه ۱۳ بهمن ۹۸( 6 سال پیش) تعداد بازدید: 419 مشاهده پرسش
    سلام خدمت شما ببخشید من زودانزالی شدید دارم زیر ۱دقیقه ارضا میشم .من قبلا ازامپول تستسترون دربدنسازی استفاده کردم وفکرمیکنم هورمون هام تداخل پیداکرده ومیخواستم ببینم تاثیرداره .ممنون میشم کمکم کنید چون واقعااذیت میشم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۱۳ بهمن ۹۸( 6 سال پیش)

      سلام
      زودانزایلی ارتباطی با تستوسترون نداردو زودانزالی درمان قطعی و دائمی ندارد و فقط با داروها می توان آن را کنترل کرد یعنی وقتی که دارو استفاده می کنید مدت زمان وقوع انزال را طولانی کرد اما نمی توان این بیماری را تا آخر عمر ریشه کن کرد. مثل بیحس کننده های موضعی و قرص هایی مثل پاروکستین 20 میلی یا سرترالین 50 میلی( بصورت مصرف دائمی و روزانه یک عدد یا استفاده بصورت 6 ساعت قبل از نزدیکی)، یا قرص داپوکستین 30 یا 60 میلی گرمی 1 تا 3 ساعت قبل از نزدیکی. بدیهی است تا زمانی که دارو مصرف می کنید موثر است و با قطع دارو مشکل مجددا ظاهر می شود. اسپری لیدوکائین 10 درصد یا کرم زایلا-پی داروهای موضعی برای کنترل زودانزالی هستند 20 تا 25 دقیقه قبل از مقاربت و حتی قبل از سفت شدن آلت به کلاهک آلت و زیر آن و یا کلاهک به اضافه نیمه انتهایی آلت یا تمام آلت بزنید(بر حسب شدت زود انزالی و میزان سفتی آلت). حتما بعد از احساس بی حسی و قبل از شروع روابط جنسی آلت خود را بشورید. اگر با زدن بیحس کننده ی موضعی آلت نعوظ و سفتی خود را از دست می دهد می توانید از نصف قرص سیلدنافیل 50 میلی یک ساعت قبل از رابطه نیز استفاده کنید. از قرص ترامادول هم یک ساعت قبل از رابطه می توان استفاده کرد ولی استفاده از این قرص خطر اعتیاد در آینده را دارد و بهتر است به عنوان آخرین روش و در صورت عدم پاسخ به دیگر روش های درمانی مورد استفاده قرار گیرد.

درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر ص.ا دوشنبه ۱ مرداد ۹۷( 7 سال پیش) تعداد بازدید: 336 مشاهده پرسش
    سلام.بنده عمل واریکوسل انجام داده ام.بعد از گذشت2سال یک توده اطراف بیضه چپ ونزدیک رگهای واریسی شده هست،لطفا راهنمایی کنید.
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۱ مرداد ۹۷( 7 سال پیش)
      سلام
      بنده عمل واریکوسل انجام داده ام.بعد از گذشت2سال یک توده اطراف بیضه چپ ونزدیک رگهای واریسی شده هست،لطفا راهنمایی کنید.............بایستی سونوگرافی انجام دهید تا ماهیت توده مشخص شود
  • تصویر کاربر حسین یکشنبه ۳۱ تیر ۹۷( 7 سال پیش) تعداد بازدید: 305 مشاهده پرسش
    با سلام خدمت آقای دکتر.من4روز پیش عمل واریکوسل باز دوطرفه انجام داده ام تادیروز فقط بیضه هایم ورم داشتند اما امروز دیده ام آلتم هم ورم کرده .بسیار نگران شده ام لطفا راهنمایی کنید.متشکرم.
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۳۱ تیر ۹۷( 7 سال پیش)
      سلام
      بهتره توسط پزشک معالج تان معاینه شوید تورم در حد کمش قابل قبول هست ولی با اینحال بهتره ویزیت شوید.
  • تصویر کاربر جواد جمعه ۲۹ تیر ۹۷( 7 سال پیش) تعداد بازدید: 315 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر من از بچگی واريکسول داشتم عمل کردم بعد آزمایش اسپرم گرفتم سرعت اسپرمم خوبه ولی تعداد اسپرم 9 میلیون است " داروی مناسب برای بارداری بهم بگید ' من 29 سالمه و یکساله ک ازدواج کردم و 6 ماهه که عمل کردم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۲۹ تیر ۹۷( 7 سال پیش)
      سلام
      قرص کلومیفن یا آمپول HCG برای افزایش تعداد اسپرم می تواند مفید باشد البته در 30 درصد موارد و گر جواب نگرفتید بایستی IVF کنید.
  • تصویر کاربر محمدحسین جمعه ۲۹ تیر ۹۷( 7 سال پیش) تعداد بازدید: 332 مشاهده پرسش
    سلام خسته نباشید من چند روز پیش خدمت شمااومدم گفتید بیضه سمت چپم واریکوسل خفیف داره ایا من میتونم ورزش رزمی کنم؟
    ممنون
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۲۹ تیر ۹۷( 7 سال پیش)
      سلام
      من چند روز پیش خدمت شمااومدم گفتید بیضه سمت چپم واریکوسل خفیف داره ایا من میتونم ورزش رزمی کنم؟.......................بله می توانید
  • تصویر کاربر عباس جمعه ۲۹ تیر ۹۷( 7 سال پیش) تعداد بازدید: 343 مشاهده پرسش
    منظور از غیر طبیعی ینی چی چرا باید دوباره تکرار بشه
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۲۹ تیر ۹۷( 7 سال پیش)
      سوالات را پشت سر هم بنویسید تا حضور ذهن داشته باشم
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط