اگر سوالی داری اینجا از ما بپرس

اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

  ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (67 امتیاز)
  • تصویر کاربر سجاد دوشنبه ۲۶ فروردین ۹۸( 7 سال پیش) تعداد بازدید: 345 مشاهده پرسش
    سلام
    اقای دکتر بنده سی و سه سالمه وتا الان هیچ مشکلی در مورد سنگ کلیه نداشتم، دیروز برای اولین بار سوزش شدید داشتم که موقع اذرار فشار اوردم و ناگهان خونریزی و لخته خون شدید شروع شد. الانم هر سری میرم دسشویی موقع ادرار با سوزش شدیدو اخرش با خونریزی شدید و درد همراهه. چه قرصی بخورم که این خونریزی بند بیاد؟
    لازم به ذکره که من دچار بیماری پانیک هستم و چند شب پیش به خاطر فشار خون بالا رفتم درمانگاه و دو تا امپول زدم که فشارم بیاد پایین یدونه ام امپول دیازپام برام تجویز کردن برای ارامش و خواب چون استرس شدیدی داشتم.
    الانم صبح و شب قرص اس سیتالوپرام و پروپرانولول 20 وزولپیدم 5 وکلونازپام 2 مصرف میکنم.
    این اولین باره که همچین مشکلی دارم و اینقدر خونریزی و سوزش از نوک التم میبینم.
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۲۶ فروردین ۹۸( 7 سال پیش)
  • تصویر کاربر شاهرخ دوشنبه ۲۶ فروردین ۹۸( 7 سال پیش) تعداد بازدید: 342 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر من یه مشکل دارم این است که هنگام ادرار کردن پخش میشود و بصورت صاف بیرون نمی آید و معمولا روی پاهام و لباسم میریزد البته قبلا دو یا سه بار هم پیش یکی از همکارانتون رفتم و با بی حسی از طریق سوراخ نوک آلت تناسلی برام چیزی شبیه سیخ زدن بوسیله یک لوله زد که تا مدتی خوب میشد ولی دوباره مشکلم برمیگشت البته اصطلاح پزشکی اون عمل رو فراموش کردم که یه مقداری هم درد داره میخواستم ببینم برای این مشکل من راه دیگری که کم درد باشه و دایمی حل بشه وجود داره یا نه مثلا با دارو ممنون میشم پاسخم را بدهید
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۲۶ فروردین ۹۸( 7 سال پیش)
  • تصویر کاربر حمید یکشنبه ۲۵ فروردین ۹۸( 7 سال پیش) تعداد بازدید: 330 مشاهده پرسش
    سلام اقای دکتر ی سوال داشتم اگه امکان هست جواب بدین.
    پدرم بهمن نودوهفت به علت تنگی مجرا یورتوروتومی انجام داد, و الان طبق دستور پزشک فعلا روز در میان سونداژ میکنه و قسمت اخر مجرا در زمان سونداژ درد میکنه, به نظرتون این روش جواب میده ؟و اگر جواب نمیده از کجا بفهمیم که عود میکنه و باید جراحی بشه؟؟؟ ممنون میشم اگه بهترین راه رو برامون بگید🙏🙏 اینم عکس قبل اینترنال هست
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۲۵ فروردین ۹۸( 7 سال پیش)

      سلام

      اطلاعات خیلی ناقصه و عکس هم چندان گویا نیست ولی بطور کلی خیلی اوقات چاره ای جز سوند زدن های دوره ای نیست. اگر اطلاعات بیشتری داشته باشم و عکس بهتری هم گرفته شود شاید بهتر بتوانم راهنمایی کنم.

  • تصویر کاربر عسل یکشنبه ۲۵ فروردین ۹۸( 7 سال پیش) تعداد بازدید: 310 مشاهده پرسش
    باسلام خدمت اقای دکتر.من یه پسر دو ماه نیم دارم که این بیماری هیپوسپادیاس رو داره میخواستم بدونم با جراحی خوب میشه وبرای ایندش برای باروری مشکلی پیدا نمیکنه وزمان مناسبش کی هست برای جراحی .وتقریبا اون سوراخ وسطای التش قرار داره و التش کوچیکه یعنی بزرگتر میشه خیلی نگرانش هستم ممنونم راهنمایم کنید.
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۲۵ فروردین ۹۸( 7 سال پیش)

      سلام

      بله با جراحی خوب میشه. از نظر علمی 6 تا 12 ماهگی توصیه به عمل میشه ولی من خودم ترجیح میدم بچه بزرگ بشه. به نظرم نتایجش بهتر خواهد بود. برای سایز آلت کاری نمیشه کرد

  • تصویر کاربر masi یکشنبه ۲۵ فروردین ۹۸( 7 سال پیش) تعداد بازدید: 392 مشاهده پرسش
    سلام وقتتون بخیر
    من خانمی 47 ساله هستم، حدود 14 سال پیش، موقع سوندگذاری در عمل سزارین ،به مجرای من آسیب زدن. تنگی مجرا دارم که چندین بار باز کردم، اما متاسفانه هر بار بدتر از قبل میشم، حدود دو ماه قبل هم دوباره باز کردن و یه هفته سوند داشتم. بعد از در اوردن سوند بدتر از قبل شدم،از سوند یه بار مصرف استفاده میکنم،الان بعد از استفاده از سوند مجرا فقط سه روز باره،و دوباره بسته میشه، دکترم گفتن که مجرات التهاب داره ،پماد هیدروکورتیزون دادن که دو سه بار بعد از عمل استفاده کردم، سوند زدن برام خیلی سخت شده ،موقع بیرون اوردن به سختی انجام میشه،من خیلی نگرانم،میخوام بدونم برای این بیماری یه درمان کلی و همیشگی وجود داره؟پیوند جواب میده؟خیلی ممنون از شما
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۲۵ فروردین ۹۸( 7 سال پیش)

      سلام

      برای پاسخ به سوال شما نیاز به سیستوسکپی و ارزیابی شرایط کنونی تان هست از نظر محل، شدت و طول تنگی . بعد از آن دقیق تر می توانم نظر بدهم که بهبودی حاصل می شود یا خیر

درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین دوشنبه ۲۸ اردیبهشت ۵ تعداد بازدید: 714 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط