اگر سوالی داری اینجا از ما بپرس

اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (67 امتیاز)
  • تصویر کاربر محسن چهارشنبه ۲۳ بهمن ۹۸( 6 سال پیش) تعداد بازدید: 404 مشاهده پرسش
    با سلام و تبریک سال نو
    جوانی هستم 25 ساله و مجرد متاسفانه 10 سال است که خود ارضایی دارم و به محض اینکه منی قرار بود از بنده خارج بشه جلوی آنرا می گرفتم الآن حدود 6 الی 7 ساله که در دفع ادرار مشکلات شدیدی پیدا کرده ام به این صورت که در مرحله اول که دفع دارم به طور کامل ادرارم خارج نمیشه و همین جور باید زور بزنم تا باقیمانده خارج بشه
    به همین دلیله که متاسفانه در این سالها بواسیر شدید هم گرفتم که یکی از عللش زیاد نشستن در دستشوییه مشکل من اینه هرچقدر میریزم قطع نمیشه من هرروز که سرویس میرم به مدت 4 ساعت در سرویس گرفتارم من یکبار بواسیر عمل کردم ولی بخاطر مشکل ادرار که باید هرروز زور میزدم تا باقیمانده خارج بشه دوباره بواسیرم عود کرده و شدید شده من عادت هرروزم این هست که سرویس میرم مرحله اول دفع میکنم که کامل تخلیه نمیشم و برای اینکه بواسیرم بیرون نزنه مخرج غائط خود را گرفته و زور میزنم ولی هرچی میریزم تموم نمیشه! سوزش شدید و بعضا درد در دستگاه تناسلیم را احساس میکنم هر روز هم مایع چسبنده و ادراری شبیه رنگ سفید و حتی سبز کم رنگ و کلی آب نیز ازم خارج میشه.در ادامه نیز ادرارم به صورت قطره قطره میاد و موندم آخه من چقدر میخورم که اینقدر دفع دارم که تموم نمیشه من هرروز 4 ساعت در سرویسم و زندگیم سیاه سیاه شده.بدتر از این اینه که بعد 4 ساعت که از سرویس بیرون میام نیز احساس عدم تخلیه دارم و بعضا سرفه و یا فعالیتی انجام میدم ناگهان میخواد بریزه.چند بار آزمایش سونو گرافی دادم ولی میگن کلیه ات سالمه و احتمالا مشکل از مجاری ادراری شماست.جدا از اینکه ادرارم تکه تکه و قطره قطره میاد در دفع مدفوع نیز همین مشکل را دارم و مدفوع بنده نیز به طور کامل خارج نمیشه و همینجور با آب داغ خودم را میشورم و زور میزنم تا باقیمانده خارج بشه.دکتر زندگیم سیاه شده به مشهد امام رضا رفتم شفا نگرفتم خدا رو صدا میکنم که مرگم رو بده کمکم نمی کنه و هرروز خانوادم کلی ناله و نفرینم میکنن.بنده هنوز هم خودارضایی دارم و هنوز از خروج منی ممانعت میکنم.کمکم کنید چندین بار هم گزنه مصرف کرده ام ولی فایده نداره الآن در شرایطی این پیامو دارم می نویسم که چشمان اشکباره تو رو امام رضا کمکم کنید چیکار کنم شفا پیدا کنم من از 24 ساعت شبانه روز حدود 10 ساعت در سرویسم این یعنی نصف عمرم به هدر رفته.کمکم کنید تا به زندگیم برگردم البته اگر راهی باقی مونده باشه
    فقط کاری کنید هیچ کس این پیامو نبینه تا بیشتر از این آبروم نره.یا علی
    1. تصویر کاربر محسن جمعه ۱۸ بهمن ۹۸( 6 سال پیش)
      ح
    2. تصویر کاربر دکتر محمد جباری چهارشنبه ۲۳ بهمن ۹۸( 6 سال پیش)

      سلام 
      توصیه می کنم برای معاینه و در صورت نیاز انجام بررسی لازم حضورا به پزشک ارولوژیست مراجعه کنید.

    3. نمایش سایر 1 پاسخ
  • تصویر کاربر احسان پنجشنبه ۸ فروردین ۹۸( 7 سال پیش) تعداد بازدید: 258 مشاهده پرسش
    با سلام من یه ماهی میشه جراحی تنگی مجرا انجام دادم یکم خوب تر شده بودم اما حالا احیاس میکنم از اون جلو های التم بازم تنگ شده ادرار قطع وصل میشه میترسم بازم جراحی لازم داشته باشه ؟؟؟؟باید چیکار کرد
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری پنجشنبه ۸ فروردین ۹۸( 7 سال پیش)
  • تصویر کاربر ستایش پنجشنبه ۸ فروردین ۹۸( 7 سال پیش) تعداد بازدید: 371 مشاهده پرسش
    سلام
    پسر من مجرای ادرارش کمی پایین تر از محل معمول بود و موقع ختنه دکتر اون و جراحی کرد و آلان کمی پایین تر از محل معمول است ولی کمی گشادی مجرای ادرار دارد
    خود دکترش گفت مشکلی نداره چون ادرارش حالتی و که برای پاشیدن هست رو داره ولی دکتر دیگه ای بردم و میگه باید حتما شش ماهگی عمل بشه
    الان من باید چکار کنم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری پنجشنبه ۸ فروردین ۹۸( 7 سال پیش)
  • تصویر کاربر امیر پنجشنبه ۸ فروردین ۹۸( 7 سال پیش) تعداد بازدید: 271 مشاهده پرسش
    سلام .بطور اتفاقی دیدم بالای بیضه راستم که دست میگرم یه چیز نرم هست که حالت خمیری نرم که درد و چیزی هم نداره چی نگران کننده ای نیست باید موقعی بیضه شل میشود پیداش کنم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری پنجشنبه ۸ فروردین ۹۸( 7 سال پیش)
      سلام
      بدون معاینه نمی توانم نظری بدهم و تشخیصی را مطرح کنم.
  • تصویر کاربر Sm2012 پنجشنبه ۸ فروردین ۹۸( 7 سال پیش) تعداد بازدید: 314 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر 25 سالمه هایپوسپدیاس میانی دارم میخواستم بدونم با جراحی ایا درمان میشه از نظر ظاهری و دوم اینکه آلت من در حال نعوظ تقریبا 12 سانت میشه ایا با توجه به وجود سوراخ در میانه آلت امکان بچه دار شدن هست یا خیر مرسی
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری پنجشنبه ۸ فروردین ۹۸( 7 سال پیش)
      سلام
      بله درمان میشه و‌مشکلی برای بارداری ندارید
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین دوشنبه ۲۸ اردیبهشت ۵ تعداد بازدید: 714 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط