اگر سوالی داری اینجا از ما بپرس

اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (67 امتیاز)
  • تصویر کاربر H سه شنبه ۲ بهمن ۹۷( 7 سال پیش) تعداد بازدید: 289 مشاهده پرسش
    باسلام
    جهت جلوگیری از عود بیماری انسداد مجاری در بیمار عمل شده، چه اقداماتی لازم است؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۲ بهمن ۹۷( 7 سال پیش)
  • تصویر کاربر علی چهارشنبه ۳ بهمن ۹۷( 7 سال پیش) تعداد بازدید: 328 مشاهده پرسش
    با سلام آقای دکتر مدتی است که شتاب ادرار من خیلی کم شده است و گاهی قطع و وصل شدن ادرار هم رخ می دهد. آیا علت آن تنگی مجراست؟ برای تشخیص تنگی مجرا چه آزمایشی باید بدهیم؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری چهارشنبه ۳ بهمن ۹۷( 7 سال پیش)

      سلام

      عکس رنگی مجرای ادراری بنام RUG

  • تصویر کاربر بهنام دوشنبه ۱ بهمن ۹۷( 7 سال پیش) تعداد بازدید: 2771 مشاهده پرسش
    سلام جناب دکتر جباری وقت بخیر
    بنده چندین وقت هست که دچار تکرر ادرار شدم قرص آکسی بوتینین 5 ، کپسول تامسولوسین 04 ، ویزیکر 10 ، یوریناسین 10 ، افلوکینول 300 ، پروترال و غیره رو مصرف کردم اما به طور کامل بهبود نیافتم
    آزمایش ادرار ، قند و خون ، سونوگرافی و تست عصب مثانه هم انجام دادم که خوشبختانه همشون نرمال و طبیعی بودن
    فقط تو آزمایش سونوگرافی حدود 20 تا 25 سی سی ادرار باقی میموند
    لطفا یه قرص پیشنهاد کنید که مصرف کنم تا ادرارم کاملا تخلیه بشه و از شر تکرر ادرار راحت شم
    جناب دکتر جباری کاربرد قرص ویسول 5 چیست و آیا مصرف سر خود خطرناکه؟
    با تشکر از لطف و محبت شما ❤️
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۱ بهمن ۹۷( 7 سال پیش)

      سلام

      ویسول قرصی مشابه یوریناسین هست.

      به نظر من جدولی درست کنید و در آن دفعات ادرار کردن و حجم ادرار و در هر بار و حجم مایعات مصرفی را ثبت کنید

  • تصویر کاربر صراف سه شنبه ۲ بهمن ۹۷( 7 سال پیش) تعداد بازدید: 294 مشاهده پرسش
    سلام.تنگی مجرای ادراری دارم.ایا عمل جراحی باز بهتره یا استنت گذاری؟ توسط دکتر کامیار توکلی انجام میشه.و ایا هرکدوم بهتر قابل برگشت است یا نه؟ممنون
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۱ بهمن ۹۷( 7 سال پیش)

      سلام

      باز بهتره. احتمال بازگشتش خیلی کم هست

    2. تصویر کاربر صراف دوشنبه ۱ بهمن ۹۷( 7 سال پیش)
      اقای دکتر ممنون از پاسخ شما.
      یه سوال دیگه داشتم ببخشید؟
      خودم سند میزنم از محل تنگی عبور میکنه ولی داخل مثانه نمیره دلیلش چیه؟
      با تشکر از صبر و حوصله شما.
    3. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۱ بهمن ۹۷( 7 سال پیش)

      احتمالا در گردن مثانه گیر می کند

    4. تصویر کاربر صراف دوشنبه ۱ بهمن ۹۷( 7 سال پیش)
      این گیر کردن سند در گردن مثانه طبیعی است یا بیماری هستش؟
      چون یک سال پیش وارد مثانه میشد؟
      خیلی ممنون
    5. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۱ بهمن ۹۷( 7 سال پیش)

      در حالت عادی نبایستی گیر کند احتمال دارد مسیر کاذبی ایجاد شده و سوند در آن گیر می کند.

    6. تصویر کاربر صراف دوشنبه ۱ بهمن ۹۷( 7 سال پیش)
      اقای دکتر درمان گیر کردن سند چی هستش؟
      و ایا عمل جراحی باز مشکلی در نعوض و بچه دارشدن ایجاد نمیکنه؟
      و نحوه انجام جراحی باز توسط دکتر کامیار توکلی به چه صورت هستش؟ببخشید چون من شهرستانم و نمتونم از خودشون این سوال رو بپرسم.خیلی خیلی ممنون.
    7. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۲ بهمن ۹۷( 7 سال پیش)
    8. نمایش سایر 6 پاسخ
  • تصویر کاربر فرید دوشنبه ۱ بهمن ۹۷( 7 سال پیش) تعداد بازدید: 314 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر راستش من مدت 1 ماه است که باشگاه میرم واز مکمل های ورزشی هم استفاده میکنم اما نمیدونم چرا تازگی تو ادرارم خون هستس بعضی اوقات هم به صورت لخته خونی دفع میشه می خواستم بدونم میتونه علتش ورزش سخت باشه یا مکمل های ورزشی باعث این موضوع شده باشه خیل ممنون میشم جوابمو بدین
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۱ بهمن ۹۷( 7 سال پیش)

      سلام

      معمولا بدلیل ورزش هست ولی بهتر سونوگرافی و آزمایش هم بدهید

درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین سه شنبه ۲۹ اردیبهشت ۵ تعداد بازدید: 714 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط