اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (67 امتیاز)
  • تصویر کاربر بهروز پنجشنبه ۱۸ مرداد ۹۷( 7 سال پیش) تعداد بازدید: 245 مشاهده پرسش
    سلام اقای دکتر ببخشید من خیلی ازتون سوال میپرسم متاسفانه دکتر های شهر من که شهر کوچکی هست با نظارات مختلف من رو دچار گمراهی کردن ارزو هست که بدست جراحی مانند شما عمل بشم ولی شرایط کاری و زندگی امکان سفر رو یه بنده نمیده اینبار میخوام به نتایج سونو و ازمایش اسپرم که خدمتتون در پیوست ارسال میکنم نظرتون رو به صورت فایل صوتی با جزئیات بگید تا بتونیم بین صحبت های پزشک های شهرم یکی رو انتخاب کنم ممنونم

    1-نظرها متفاوت بوده یه پزشک گفته این بخاطر بالا بودن و اینکه سونو نوشته هایپرکو باید در بیاری بندازی بیرون و نیاز به فریز اسپرم داری
    2- یکی دیگه معتقده که بیضه چپ خودش هایپرکو هست و به دلیل زیاد بالا نبودن بیضه میتونیم عمل کنیم و پایین بیارم و مطمئن هست که طناب بیضه اجازه پایین اوردن رو میدهد
    3- یکی میگه میتونی عمل نکنی ولی سه ماه یکبار سونو بدی تا وقتی عمل نکردی
    میخوام نظر شما رو بدونم لطفا با توجه به تصاویر پیوست راهنمایی کاملی رو بصورت صوتی داشته باشید سپاسگذارم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری پنجشنبه ۱۸ مرداد ۹۷( 7 سال پیش)
      سلام
      من قبلا نظرم رو دادم و حرف جدیدی ندارم
  • تصویر کاربر بهاره پنجشنبه ۱۸ مرداد ۹۷( 7 سال پیش) تعداد بازدید: 281 مشاهده پرسش
    سلام خسته نباشید من امروز همراه ادارم کمی خون دیدم ایا خطرناکه؟؟؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری پنجشنبه ۱۸ مرداد ۹۷( 7 سال پیش)
  • تصویر کاربر علی پنجشنبه ۱۸ مرداد ۹۷( 7 سال پیش) تعداد بازدید: 397 مشاهده پرسش
    سلام.آقای دکتر پدرم 73سال شه و مشکل سنگ کلیه داره و بخاطر اینکه ادرار کم داره.و نمی یومد.از طریق کمر دوتا نفروستوم گذاشتند که ادرارش بیاد و الان دیالیز 6ماهه موقت هم میشه و دوتا نفروستوم باید عوض بشن .هزینه دوتا نفرستوم تعویض چقدر هست
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری پنجشنبه ۱۸ مرداد ۹۷( 7 سال پیش)
  • تصویر کاربر فاطمه پنجشنبه ۱۸ مرداد ۹۷( 7 سال پیش) تعداد بازدید: 351 مشاهده پرسش
    سلام.شماباتوجه به نرمال بودن نواریورودینامیک وانجام سیستوسکوپی ورفع تنگی خفیف ومصرف داروهای ویسول باکلوفن و...فرمودین تن.ی مجراندارم.اماسوال من درخصوص کج ادراری واینکه جریان ادرارم مشکله وپرش داره...فرمودین پمادچشمی هیدروکورتیزون دوهفته.الان من بعدازمصرف دوهفته جریان ادرارم خیلی درجه کم بهترشده.ولی خیلی هنوزجریانش مشکل داره وهمچنان پرش...چی کارکنم؟بعدش تکررهم دارم.الان آسنترا۵۰روزی ۱میخورم...خوابموریخته بهم شبا.الان برای بهبودجریان ادرارومرش ان.وتکررراه حل وتشخیص شماچیه؟نیازببه ویزیت حضوری هست؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری پنجشنبه ۱۸ مرداد ۹۷( 7 سال پیش)
  • تصویر کاربر و. پنجشنبه ۱۸ مرداد ۹۷( 7 سال پیش) تعداد بازدید: 357 مشاهده پرسش
    عرض سلام و ارادت
    خانمی هستم 45 ساله.
    تقریبا از 25سالگی مشکل تکرر ادرار دارم. پزشکان متخصص کلیه زیادی رفتم. آزمایشات سالم. با معاینه گفتند تنگی مجرا و سنگ ندارم. فقط در سونوگرافی مثانه م کامل تخلیه نمی گردد حدود 50سی سی یا بیشتر ادرار باقی می ماند. هر متخصص یک نظر داشتند و دارو دادند که خوب نشدم. همیشه احساس ادرار دارم و با تخلیه مثانه بلافاصله ادرار دارم. جدیدا بیشتر اذیتم می کنه. تابحال هیچ متخصصی نگفته بود مثانه م بیش فعاله.
    اخیرا خدمت فوق تخصص مغز و اعصاب رفتم. با نوار مغز و تست بررسی مخچه و نخاع گفتند اضطراب بالا و ضعف اعصاب زیادی دارم. فرمودند مثانه م بیش فعاله. الان یک هفته است دارو می خورم.
    صبح و شب یک قرص ویسول 5. ظهر یک قرص زولفت. شب نصف قرص ماپروتیلین 75.
    همچنین از استرس بالا بیماری برص دچار شدم و تحت درمانم.
    آیا این داروها برای درمان تکرر ادرارم مناسب هست؟
    از چه زمانی به بعد منتظر تاثیرش باشم؟
    نگرانم این بار هم زمان بگذره باز خوب نشوم.
    ممنون از پاسخگویی شما.
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری پنجشنبه ۱۸ مرداد ۹۷( 7 سال پیش)
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین چهارشنبه ۲۰ خرداد ۵ تعداد بازدید: 719 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط