اگر سوالی داری اینجا از ما بپرس

اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (67 امتیاز)
  • تصویر کاربر محمدحسن دوشنبه ۸ مرداد ۹۷( 7 سال پیش) تعداد بازدید: 254 مشاهده پرسش
    82320:
    آقای دکتر درسته ک باید ازمخاط دهانش برای ترمیم مجرای ادرار برداشته بشه؟
    آیادرست هس ک با یک عمل خوب نمیشه وجددا برای ادامه ی ترمیم نیاز ب عمل مجدد داره
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۸ مرداد ۹۷( 7 سال پیش)
      سوال را در دنباله سوال قبلی بنویسید
  • تصویر کاربر محمد سه شنبه ۹ مرداد ۹۷( 7 سال پیش) تعداد بازدید: 397 مشاهده پرسش
    Mohamad:
    سلام.وقت بخیر،دکتر بار دوم هست که با شما مشورت میکنم.من مریضتون هستم عفونت مجاری ادرار دارم پیش شما اومدم دارو و آزمایش نوشتید ک افاقه نکرد ازمایش رو گفتید چیز خاصی نیست.ولی آقای دکتر هنوز سوزش موقع ادرار رو دارم.دفعه اول پیش یک دکتر عمومی رفتم امپول و قرص فنازوپیریدین نوشت ک خیلی علائمم کاهش داشت ولی خوب نشد بعد از مدتی باز احساس سوزشم بیشترو بیشتر شد تا اینکه پیش شما اومدم شماهم لووفلوکساسین 500 و یه قرص دیگه ک یادم نیست کپسول بود روزی 2 تا ک بعد مصرف گفتید خم نشم.جناب دفعه قبل همینجا از شما مشورت گرفتم گفتید فنازوپیریدین مصرف بکنم برای سوزش ولی اصلا تاثیر نداره.دکتر من اب مَنیم از 15 سال پیش زرد شده امکان داره بخاطر اون باشه ک خوب نمیشه؟ خواهشن بگین چیکار بکنم چون واقعا هم خسته شدم هم اینکه دیگه ترسیدم ک چرا خوب نمیشه ممنون.⚘
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۸ مرداد ۹۷( 7 سال پیش)
      سلام
      اگر سوزش بهبود نیافته می توانید قرص نورتریپتلین ۲۵ صبح و شب استفاده کنید شاید منشا عصبی داشته باشد اگر بهبود نداشت نیاز به سیستوسکپی است
    2. تصویر کاربر محمد دوشنبه ۸ مرداد ۹۷( 7 سال پیش)
      یکم بیشتر راجع به این چیزایی ک گفتید توضیح میدین لطفا سیستوسکپی چیه؟
    3. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۸ مرداد ۹۷( 7 سال پیش)
      سیستوسکپی با دستگاه مجرای ادراری ، پروستات و مثانه معاینه می شود و بررسی از نظر علت سوزش می گردد
    4. تصویر کاربر محمد دوشنبه ۸ مرداد ۹۷( 7 سال پیش)
      ممنونم دکتر از وقتی که برای جواب دهی میگزارین.پس از نظر شما زرد بودن منی ربطی به این نداره؟ یا اصلا چرا زرد شده؟
    5. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۹ مرداد ۹۷( 7 سال پیش)
      پس از نظر شما زرد بودن منی ربطی به این نداره؟ ......................خیر
      یا اصلا چرا زرد شده؟............معمولا کمی با ادرار مانده در مجرای ادراری قاطی می شود و زرد می گردد
    6. نمایش سایر 4 پاسخ
  • تصویر کاربر فاطمه دوشنبه ۸ مرداد ۹۷( 7 سال پیش) تعداد بازدید: 263 مشاهده پرسش
    سلام،از دیروز بعد از نزدیکی سوزش گرفتم،حالا امروز ادرارم خونی شده،دلیلش چی میتونه باشه؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۸ مرداد ۹۷( 7 سال پیش)
      سلام
      دلیلش احتمالا عفونت هست
      آزمایش ادرار بدهید و قرص سیپروفلوکساسین ۵۰۰ میلی و فنازوپیریدین صبح و شب برای ۵ روز بخورید آب نیز زیاد بنوشید
  • تصویر کاربر رضا دوشنبه ۸ مرداد ۹۷( 7 سال پیش) تعداد بازدید: 254 مشاهده پرسش
    سلام بچم هیپوسپادیاس عمل کرده خوب عملش نکردن چکار باید بکنم ممنون فیستول داده دکترشم دیگه بیشتر از این بلد نیست 11 ساله است هیپوسپادیاس شدید داشته درجه سوم هرجا نشون دادم دست نمیزنن میگن دستکاری شده خوب چکار باید بکنیم دکترشم تلاش خودشو کرده بیشتر از این بلد نیست کمک کنید خواهشا
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۸ مرداد ۹۷( 7 سال پیش)
      سلام
      عکی بفرست ببینم
  • تصویر کاربر شیدا دوشنبه ۸ مرداد ۹۷( 7 سال پیش) تعداد بازدید: 328 مشاهده پرسش
    با عرض ادب و خسته نباشید آقای دکتر من از امروز صبح حالت ادار شدید بهم دست میده که زیر شکمم درد میگیره و تیر میکشه
    اما موقع دفع ۵.۶ قطره قهوه ای و یک بار هم چند قطره خون
    علت رو نمیدونم ‌....
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۸ مرداد ۹۷( 7 سال پیش)
      سلام
      عفونت و سنگ ۲ علت احتمالی است بهتره سونوگرافی کلیه ها و مثانه و آزمایش ادرار انجام دهید
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین چهارشنبه ۳۰ اردیبهشت ۵ تعداد بازدید: 715 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط