اگر سوالی داری اینجا از ما بپرس

اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (67 امتیاز)
  • تصویر کاربر عبدالله شنبه ۲ بهمن ۹۵( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 304 مشاهده پرسش
    سلام من ده روز قبل عمل سنگ شکنی از راه مجراه ادراری انجام دادم و از کلیه به مثانه سوند گذاشتند و گفتند که سنگ خرد شده از داخل از کلیه به وسیله سوند به داخل مثانه درد زیادی حس نخواهی داشت بر عکس درد من زیاد تر شد سوزش من هنوز قطع نشد بعضی موقه خونریزی هم دارم من چه کار میتوانم بکنم که دردم کمتر بشه
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۲ بهمن ۹۵( 9 سال پیش)
      سلام
      استنتی که از کلیه به مثانه می گذارند برای برخی می تواند با سوزش و خونریزی همراه باشد تحرک کمتر و مصرف مایعات فراوان تا حدودی مشکلات را کمتر می کند ولی با برداشت استنت شرایط بهتر خواهد شد
  • تصویر کاربر فرشید شنبه ۲ بهمن ۹۵( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 322 مشاهده پرسش
    با سلام :
    پسری یک ساله دارم که بیضه های بالا رونده دارد.در حالت عادی بیضه هایش دیده نمی شوند ولی موقعی که داخل لگن قرار می گذاریم.یکی از بیضه هایش پایین می آید و دوباره بالا می رود، به نظر شما باید چه کارکنم نیاز به عمل داره یا که به مرور خوب می شود؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۲ بهمن ۹۵( 9 سال پیش)
      سلام
      بیضه های تحریک پذیر و بالا رونده را می توان با معاینه ی دوره ای تحت نظر داشت ولی اگر غالب اوقات بیضه ها بالاست شاید بهتر باشد که عمل شوند.
    2. تصویر کاربر فرشید شنبه ۲ بهمن ۹۵( 9 سال پیش)
      سلام
      از پاسخ تون خیلی ممنونم. من ساکن استان خراسان شمالی (اسفراین)ام آیا فوق متخصص ارولوژی تو استان مون می شناسی که برای معاینه پسرم مراجعه کنم؟ اگه کسی رو می شناسی لطفاً معرفی نمائید.
    3. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۲ بهمن ۹۵( 9 سال پیش)
      سلام
      نه متاسفانه کسی ا در آن منطقه نمی شناسم
    4. نمایش سایر 2 پاسخ
  • تصویر کاربر ف جمعه ۱ بهمن ۹۵( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 350 مشاهده پرسش
    سلام واوقاتتون خوش من حدود ۵روز قبل تورم واحساس توده رو تو اسفنکر خروجی ادرارم حس کردم که این موصوع اونقدر بیشتر شد که موقع نشستن اذیت میشدم ودرد وحشتناکی رو تجربه کردم به دکتر مراجعه کردم عفونت میکس باکتری وقارچ تشخیص دادن وبرام جنتامایسین ۴تا وکرم واژینال فلوکونازول وتریا مسینولون دستور دادن که درد وتورم رو کمتر کرد ولی بعد دچار خونریزی بعد دفع ادرارم شدم که طی معاینه ای که خودم داشتم متوجه شدم همون نقطه که متورم شده بود یه سوراخ کوچولو (دقیقا ۱/۵تا۲cm زیر اسفنکتر "خروجی مجرای ادرارم") بوجود اومده خونریزی هام هم از همونجاست؛ میخواستم بدونم این همون فیستول مجرای ادرار به واژن هست؟
    واینکه برای درمان چکار کنم؟
    وسوم اینکه چرا با اینکه دارو مصرف میکنم خارش وسوزشم برطرف نشده؟در ضمن دکتر گفته که یه زخم بزرگ هم روی دهانه رحمم دارم ممکنه بخاطر ای یو دی باشه که دارم؟ (۷/۵ تا۸ساله که ای یو دی دارم ؟ وهمیشه در گیر عفونت ادراری وتناسلی به صورت عود کننده هستم،چکار کنم خسته شدم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۱ بهمن ۹۵( 9 سال پیش)
      سلام
      براي تشخيص فيستول مجرا به واژن و نيز علت يابي مشكلات شما توصيه مي كنم علاوه بر آزمايش ادرار بايستي كارهاي تشخيصي تخصصي تري شامل سيستوگرافي و سيستوسكوپي را انجام دهيد
  • تصویر کاربر داودحیدری سه شنبه ۲۸ دی ۹۵( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 284 مشاهده پرسش
    با سللم خدمت اقای دکتر من پدرم 2بار عمل تنگی مجرا داشتن ولی بازم مجرا شون بسته میشه ایا با گذاشتن بالن مشکل پدرم حل می شود
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۲۸ دی ۹۵( 9 سال پیش)
      سلام
      بالون مشکل تنگی مجرا را دائمی حل نمی کند ولی در برخی موارد روش مناسبی است
  • تصویر کاربر مهدی سه شنبه ۲۸ دی ۹۵( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 418 مشاهده پرسش
    با عرض سلام و ادب خدمت دکتر جباری عزیز خدمت شما عارضم به فاصله یکماه ،دوبار آزمایش دادم که هر دو بار در جواب دفع پروتئین رو زده بود trace حال سوال اینه که چکار باید کنم در ضمن دفع پروتئین من ربطی به کاهش پلاکت خونم داره یا نه چون پلاکت خونم شده 146000؟
    ممنون از جنابعالی
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۲۸ دی ۹۵( 9 سال پیش)
      سلام
      با متخصص نفرولوژیست مشورت نمائید
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین پنجشنبه ۳۱ اردیبهشت ۵ تعداد بازدید: 715 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط