اگر سوالی داری اینجا از ما بپرس

اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (67 امتیاز)
  • تصویر کاربر علی یکشنبه ۲۲ فروردین ۹۵( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 186 مشاهده پرسش
    عکس ها جا مانده بود با عرض معذرت.
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۲۲ فروردین ۹۵( 1 دهه پیش)
      سلام تنگی مشاهده شده در عکس در حد متوسط و شاید کمی شدیدتر می باشد. واقعیت امر اینست که ماهیت تنگی های مجرای ادراری به نحوی است که با روش های بسته مثل دیلاتاسیون و یا یورتروتومی باز می شود ولی بعد از مدتی مجدد تنگ می شود مگر اینکه ۱. مرتب خودتان سوند بزنید و مجرا را گشاد نگه دارید که البته ازار و اذیت خودش رادارد و یا اینکه ۲. عمل باز انجام دهید که در جراحی باز احتمال عود ۵% می باشد. البته شاید هنوز کمی برای عمل باز زود باشد و بالاخر ر آیند کار شما را به جراحی باز خواهد کشاند
    2. تصویر کاربر علی یکشنبه ۲۲ فروردین ۹۵( 1 دهه پیش)
      دکتراگردرحال حاضرعمل باز صورت نگیرد بهترین راهکار برای حال حاضر چه می باشد؟
      ضمنا علت تنگی مجرای من چه می تواند باشد؟
    3. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۲۲ فروردین ۹۵( 1 دهه پیش)
      دکتراگردرحال حاضرعمل باز صورت نگیرد بهترین راهکار برای حال حاضر چه می باشد؟.....................دیلاتاسیون یا یورتروتومی
      ضمنا علت تنگی مجرای من چه می تواند باشد؟.........................احتمال اول ضربه و احتمال دوم عفونت
    4. نمایش سایر 2 پاسخ
  • تصویر کاربر سما یکشنبه ۲۲ فروردین ۹۵( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 313 مشاهده پرسش
    سلام من مدتیه که محل ادرار و حس می کنم چه علتی میتونه داشته باشه؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۲۲ فروردین ۹۵( 1 دهه پیش)
      سلام
      من متوجه منظور شما نشدم
  • تصویر کاربر حسین یکشنبه ۲۲ فروردین ۹۵( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 399 مشاهده پرسش
    با سلام مجددخدمت شما بسیارممنونم که جواب سوال حقیر را در کمترین زمان پاسخ گفتید به استحضار میرسانم که نه تنها استبرا را انجام میدهم بلکه در برخی مواقع انچنان با شدت و فشار مجاری منتهی به نوک الت را با دست می کشم که احساس درد می کنم اخیرا هم به دکتر دیگری مراجعه کردم و قرص تاوانکسن و دیکنوفناک تجویز کردند واقعا خسته شدم همیشه احساس می کنم که بدن و لباسم نجس است در شهرستان زندگی میکنم و امکان مراجعه حضوری ندارم خواهش می کنم اگه دارویی صلاح میدانید تجویز بفرمایید تا از این وضع نجات پیداکنم ضمنا به بیماری دیابت نیز مبتلا هستم ولی تا حد زیادی کنترل کردم
    جهت اطلاع پرسش قبل و جواب حضرت عالی به شرح زیر است
    باسلام خدمت آقای دکتر. مدتی است که پس از ادار کردن وبیرون آمدن از دستشویی احساس می کنم که ادار کامل تخلیه نشده و در مجاری بیرونی هنوز قطره ای اداروجود دارد وقتی از بالای بیضه ها به سمت نوک الت دست می کشم قطره کوچک ادار خارج می شودبه دکتر مراجعه کردم وقرص یا قطره پروستاتان و قرص افلکسیم تجویز نمودند که متاسفانه تاثیری نداشته استدعا دارم راهنمایی فرمایید ضمانا در آخرین سونوگرافی اندازه پروستات را نرمال گزارش کردند
    سلام
    توصیه می کنم اولا دوبار ادرار کنید یعنی بعد از خاتمه ادرار بایستید و دوبار بنشینید تا انتهای آن تخلیه شود و دوم آنکه استبراء کنید
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۲۲ فروردین ۹۵( 1 دهه پیش)
      سلام
      بخاطر داشته باشید که مجرای ادراری هیچگاه خشک خشک نخواهد شد و هر مردی بعد از خارج شدن از دستشویی اگر مجرای ادراری خود را بدوشد باز کمی ترشح خارج می شود
      استبرائی که با درد همراه باشد اصلا توصیه نمی شود و می تواند آسیب رسان باشد.
      توصیه می کنم عکس رنگی از مجرای ادراری به نام Retrograde Urethrography بگیرید و اگر طبیعی بود بهتره بهش اهمیت ندهید و از نظر شرعی هم هر مایعی که بعد از استبراء خارج شود پاک محسوب می شود
  • تصویر کاربر حسین جمعه ۲۰ فروردین ۹۵( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 290 مشاهده پرسش
    با سلام خدمت آقای دکتر. مدتی است که پس از ادار کردن وبیرون آمدن از دستشویی احساس می کنم که ادار کامل تخلیه نشده و در مجاری بیرونی هنوز قطره ای اداروجود دارد وقتی از بالای بیضه ها به سمت نوک الت دست می کشم قطره کوچک ادار خارج می شودبه دکتر مراجعه کردم وقرص یا قطره پروستاتان و قرص افلکسیم تجویز نمودند که متاسفانه تاثیری نداشته استدعا دارم راهنمایی فرمایید ضمانا در آخرین سونوگرافی اندازه پروستات را نرمال گزارش کردند
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۲۰ فروردین ۹۵( 1 دهه پیش)
      سلام
      توصیه می کنم اولا دوبار ادرار کنید یعنی بعد از خاتمه ادرار بایستید و دوبار بنشینید تا انتهای آن تخلیه شود و دوم آنکه استبراء کنید
  • تصویر کاربر محمد جمعه ۲۰ فروردین ۹۵( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 253 مشاهده پرسش
    سلام دکتر
    دکتر 99درصد فکر میکنم تنگی مجاری ادرار دارم چون بعد اینکه می رم دستشویی چند قطره می‌مونه و سوزش داره و بعد اینکه میام بیرون خودش تخلیه میشه بهتر بگم بی اختیار خالی میشه. ضمنا دکتر وقتی 11_12سالم بود بجور ختنه دوم انجام دادم به خاطر همین سوزش اون زمان خوب شدم ولی دوباره عود کرده ضمنا ادرارم شکل طبیعی نداره باریک میشه پهن میشه دوشاخه میشه دکتر اگه میشه هزینه سیستوسکپی و عمل رو جداگانه بگین
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۲۰ فروردین ۹۵( 1 دهه پیش)
      سلام
      قبل از هر چیزی باید معاینه شوید و در صورت شک به تنگی مجرای ادراری عکس رنگی از مجرای ادراری بگیرید
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین چهارشنبه ۳۰ اردیبهشت ۵ تعداد بازدید: 715 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط