اگر سوالی داری اینجا از ما بپرس

اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (67 امتیاز)
  • تصویر کاربر محمدياسري چهارشنبه ۷ بهمن ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 208 مشاهده پرسش
    باسلام.بنده چهل روز قبل عمل جراحي رفلاكس دوطرفه انجام دادم. از 10 روز پيش نوك مجاري ادراري تنگ شده و به سختي ادرار ميكنم. دكتر معالجم قرص افلوكينول200 و فنازومكس100 داد. خواستم بدونم نظر شما چيه؟ مفيده يا نظر بهتري داريد؟
    متشكر
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری چهارشنبه ۷ بهمن ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      چون معاینه نکردم و سابقه دقیق تان را نمی دانم نمی توانم نظری بدهم
  • تصویر کاربر صحرایی سه شنبه ۶ بهمن ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 264 مشاهده پرسش
    با سلام خدمت استاد ارجمند : بنده چندین سال است که هنگام خوابیدن در رختو خواب بعد از 10 الی 15 دقیقه بعد باید برم دستشویی با مراجعه به جند دکتر چیزی خاصی تجویز نکردند .سوالم این است آیا بیماری خاصی برای کلیه ها ندارد اگر وقت کردی جوابو برای ایمیلم بفرستید . باتشکر صحرایی
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۶ بهمن ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      مشکل شما ارتباطی با بیماری های کلیوی ندارد
  • تصویر کاربر مهدی چهارشنبه ۷ بهمن ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 283 مشاهده پرسش
    سلام خسته نباشی
    قبلا ی بار خون دیدم تو منی انتی بیوتیک خوردم بعد دو هفته خوب شدم
    ی ماه گذشت دوباره خون دیدم الان حدودا یک ماهو نیم میگذره خون کم شده ولی حالت چرکی داره قهوه ای
    از ی متخصص پرسیدم انتی بیوتیک سیپروفلوکساسین خورم دو ورق هر ۸ساعت تاثیری نداشت الان قهوه ای شده چیکار کنم ؟
    بیضه چپم هم دس میزنم ی رگ هایی کلفت دورش هست جدیدا خیلی کم درد میکنه گاهی اوقات دوروز میشه ۲۴سالمه نزدیکی جنسی هم نداشتم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۶ بهمن ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      چند سال دارید؟ شغل؟ سیگار؟ سابقه ی بیماری ؟ مجرد یا متاهل؟
    2. تصویر کاربر مهدی سه شنبه ۶ بهمن ۹۴( 1 دهه پیش)
      ۲۴سالمه مجردم سیگار نمیکشم ولی قلیون چرا.مشروب هم بعضی وقتا سابقه بیماری هم نداشتم اصلا ولی بابا بزرگ و عموم پروستات عمل کردن تو سن ۸۰سالگی
    3. تصویر کاربر دکتر محمد جباری چهارشنبه ۷ بهمن ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      توصیه می کنم بررسی بیشتری شوید شامل سونوگرافی ترانس رکتال و سیستوسکوپی
    4. نمایش سایر 2 پاسخ
  • تصویر کاربر مهران دوشنبه ۵ بهمن ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 271 مشاهده پرسش
    با عرض سلام وخسته نباشید خدمت شما
    بنده پسری 20 ساله هستم
    چند وقتی است که پس از ادرار حس میکنم که مثنام تخلیه نشده و هنوز ادرار دارم
    و در اخر ادرار سوزش کمی در سر التم حس میکنم
    و پس از ادرار در همون لحظه باز احساس ادرار دارم
    و سرعت تخلیه و مقدار ادرار هم نیز کاهش پیدا کرده
    میخواستم بدونم چه چیزی باعث این مشکلات شده
    با تشکر
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۵ بهمن ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      علل زیادی می تواند داشته باشد از غونت گرفته تا التهاب مجرای ادراری و پروستات لذا اگر مشکل تان جدی است بهتره به پزشک مراجعه کنید
  • تصویر کاربر علی دوشنبه ۵ بهمن ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 321 مشاهده پرسش
    با سلام آقای دکتر من دارای تنگی شدید مجرای ادرار داشتم که حتی باعث احتباس ادرار شده بود که منجر به این شده بود که دیواره مثانه ضخیم شده باشد و همچنین در آخرین سونوگرافی ادرار باقی مانده در مثانه 250 میلی لیتر بود که دکتر با سیستوسکپی گفت که مجرای ادرار دارای تنگس شدید است که با آن باز کرده و به مدت 5 روز نیز سوند گذاشتم از دکتر علت را پرسیدم گفت ممکن است بر اثر ضربه باشد مثل دوچرخه سواری حالا من میخوام بدونم احتمال اینکه این تنگی عود کنه چقدر چون این مسئله کل زندگیمو تحت تاثیر گذاشته و باعث شده استرس فوق العاده ای از برگشت تنگی داشته باشم البته الان بسیار خوب هستم ولی یه موقعه بعد از فوتبال احساس میکنم فشار ادرارم یه خورده کم میشه میخواستم بدونم که ورزش برام ضرر داره و همچنین چقدر امکان بازگشت هستش و آیا راهی برای جلوگیری از عود آن هستش با تشکر
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۵ بهمن ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      ورزش در صورتی که باعث ضربه نشود مشکلی ندارد اما در کل تنگی ها بدنبال درمان به روش های بسته (مثل همین کاری که برای شماانجام شده است) معمولا عود می کنند ولی در جراحی باز احتمال عود خیلی خیلی کمتر است البته با دیدن عکس رنگی مجرای ادراری دقیق تر می توانم نظر بدهم
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین سه شنبه ۲۹ اردیبهشت ۵ تعداد بازدید: 715 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط