اگر سوالی داری اینجا از ما بپرس

اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (67 امتیاز)
  • تصویر کاربر نعیم چهارشنبه ۲۳ دی ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 358 مشاهده پرسش
    سلام خسته نباشید دکتر عزیزمن مشکل تکرر ادرارشدیددارم نزدیک ۸ساله سونوگرافیم و تمام ازمایشام سالمه ولی پروستاتم 26سی سی ۲۴سالمه پدربزرگم پروستات داشته من حتی قرص مثانه بیشفعالم یک ماه خوردم خوب نشدم ولی به احتمال زیاد باتحقیاقتم که انجام دادم مثانه عصبی دارم درضمن من کلیم یکماه پیش سونو دادم گفتن سالمه الان که ازمایش دادم bunمن ۲۵ البته چندروز قبل ازمایش پروپرانول وداروی انتی بیوتیک خوردم سرم وامپول سرماخوردگی زدم
    الان چندتا سوال دارم آیا اندازه پروستاتم نرماله?چون میگن تا ۲۰نرماله آیا bun۲۵یعنی نارسایی کلیه دارم چون bunباید زیر۱۰باشه یا بخاطر داروهام بوده چون کراتینم نرماله.واینکه اگر مثانم عصبی بود بانوارمثانه درمانش چقدر طول میکشه?
    خواهشا دکتر عزیزیه جواب روشن بهم بدین دیگه خیلی خستم نه مهمونی میرم نه مسافرت خیلی افسردم
    باتشکر فراوان
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری چهارشنبه ۲۳ دی ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      برای تکرر ادرار بهتره یک چارت ادراری تهیه کنید که در آن جدولی شامل 3 ستون باشد ستون اول ساعت، ستون دوم حجم ادرارو ستون سوم حجم مایعات مصرفی نوشته شود. این چارت را در دو روز متفاوت به مدت 24 ساعت انجام دهید.
      در مورد حجم پروستات و میزان BUN هم جای نگرانی نیست
  • تصویر کاربر M چهارشنبه ۲۳ دی ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 313 مشاهده پرسش
    باسلام خدمت اقای دکتر
    من جوانی 23 ساله هستم که مدت زیادی به خودارضایی معتاد بودم والان الحمدلله یک ساله که ترک کردم. مدتی است که پس از ادرار من و معمولا هنگام زور زدن مایعی شبیه منی از آلتم خارج میشه، پیش پزشک رفتم هم آزمایش خون وهم سونوگرافی گرفتم، خونم سالم بود و در سونو حجم پروستات من 33ccگزارش شد. اقای دکتر مشکل من چی خواهش میکنم جواب بدین
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری چهارشنبه ۲۳ دی ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      ضمن تبریک برای ترک خودارضایی بایستی خدمتتان عرض کنم که اینحالت طبیعی است و مشکل محسوب نمی شود
  • تصویر کاربر ساریا چهارشنبه ۲۳ دی ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 278 مشاهده پرسش
    سلام دکتر عزیزم ببخشید من تکرر ادرار دارم نه تویه ازمایشم عفونت ادرار دارم و نه سنگ کلیه دارم تویه ازمایش سوناگرافی حتی عفونتم دیده نشده وقتی میرم دستشویی ادارم میاد احساس میکنم باز دارم ولی پایین نمیاد ووقتی اون باقی مانده ادرار نمیاد سوزش گردن مییرم سردرد شدید میشه راهنماییم کنین ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۲۰ دی ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      اطلاعات تان خیلی ناقش هست. سن< وضعیت تاهل و بارداری ، تست یورودینامیک، سابثه ی بیماریو ......
    2. تصویر کاربر ساریا یکشنبه ۲۰ دی ۹۴( 1 دهه پیش)
      من 24 سال دارم دخترم هستم ازدواج نکردم نفع معده شدید دارم فقط که اسید معدم میاد تو دهنم این سابقه بیماریمه ممنونم
    3. تصویر کاربر ساریا یکشنبه ۲۰ دی ۹۴( 1 دهه پیش)
      منو راهنمایی میکنینن چی کار کنم
    4. تصویر کاربر ساریا دوشنبه ۲۱ دی ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام دکتر عزیزم ببخشید من تکرر ادرار دارم نه تویه ازمایشم عفونت ادرار دارم و نه سنگ کلیه دارم تویه ازمایش سوناگرافی حتی عفونتم دیده نشده وقتی میرم دستشویی ادارم میاد احساس میکنم باز دارم ولی پایین نمیاد ووقتی اون باقی مانده ادرار نمیاد سوزش گردن مییرم سردرد شدید میشه راهنماییم کنین ممنونم من 24 سال دارم دخترم هستم ازدواج نکردم نفع معده شدید دارم فقط که اسید معدم میاد تو دهنم این سابقه بیماریمه ممنونم یکم زودم عصبی میشم اون نفع که دارم التهاب معدمه اندسکوپییم کردم حالا نمیدونم چی کار کنم چه ازمایشی بدم همش احساس میکنم تنگی مجاری ادرار دارم اگه حالا اقای دکتر بعضی وقتا پایین نمیاد ادرارم دارما نمیاد منو سردرد شدید میگیره حالا اندازه ادرارم 2 سه قطرست عدابم میده نطر شما در مورد بیماریم چیه
    5. تصویر کاربر دکتر محمد جباری چهارشنبه ۲۳ دی ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      بهتره ورزش کنید بویژه ورزش عضلات کف لگن به نام ورزش کگل
    6. نمایش سایر 4 پاسخ
  • تصویر کاربر مرضیه یکشنبه ۲۰ دی ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 337 مشاهده پرسش
    باسلام آقای دکتر پسری ۲ ساله دارم که ۲هفته ای است از پوشک او را گرفته ام و حدود ۱۰ روز بود که ویروس گرفته بود و تب و سرفه میکرد داروهای استامینوفن و کتوتیفن و چند بار اموکسی ۲۰۰ دادم کمی بهتر شد تا این که حدود ۲۴ ساعت ادرار نکرد او را دکتر اطفال بردیم متاسفانه به او سوند زدند و سوند نوزادی زدن گفتن احتمالا تنگه که بقیه سوندا جواب نداده بعد از تخلیه مثانه سوند خارج شد و پسرم۲بار با دفعات طولانی ادرار کرد ولی باگریه خیلی می سوخت بعد از آن دیگه فقط شب به شب یکبار ادرا میکند ان هم خیلی با گریه و ادرارش را نگه میدارد چون میسوزه بردیمش پیش دکتر مجاری ادراری دارو داد قرص باکلوفنو پرازوسین و شربت لاکتالوز برای امدن مدفوع که چندروز یکبار مدفوع هم میکنه و شربت سفکسیم ۱۰۰ که گفت بهش بدید بعد از چندروز خودبه خود ادرارش میاد الان بعد داروها شبی دوبار ادرار میکنه ضمن اینکه خیلی گریه میکنه و بازم نگه میداره و دکترم گفت تنگی مجرا داره به نظر شما چیکار کنیم این داروها جواب میده پسرم خوب میشه آزمایش ادرار و کشت اون هم خوب بوده مشکلی نداشته تا کی اینطوریه مشکلی براش پیش نیاد خیلی میترسم . ممنونم.
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۲۰ دی ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      اگر تنگی مجرای ادراری بود قاعتا قبل از این دو هفته نیز بایستی علائمی وجود داشت که ظاهرا نداشته است. اگر آزمایشات خوبه و سونوگرافی هم نرمال باشه جای نگرانی نیست
  • تصویر کاربر آبتین شنبه ۲۶ دی ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 369 مشاهده پرسش
    سلام.داخل مجرای اداریم وارت تناسلی هست باید برای درمان چه اقدامی انجام دهم؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۱۸ دی ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      فقط لیزر
    2. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۱۸ دی ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      فقط لیزر
    3. تصویر کاربر آبتین جمعه ۱۸ دی ۹۴( 1 دهه پیش)
      با سلام مجدد دکتر من هم اطراف آلت تناسلیم هم داخل مجاری ادراریم زیگل بود .زیگل های اطراف آلتم رو لیزر کردم دکتر گفت زیگلی که داخل مجرای ادراریت هست رو نمیتونی لیزر کنی اگه ریزر کنی مجرات تنگ میشه .سیستوسگوپی کردن دیدن زیگل فقط اول مجرا هستن. طوری اگر با دست دو طرف مجرا رو باز میکردم با چشم میدیدمش گفتن باید جراحی کنی .دکتر جراحی کرد تا حدی که تونست زیگل ها رو برداشت حالا بعد از یک ماه نگاه که میکنم داخل مجرا رو باز زیگل هست و داره رشد میکنه باید چیکار کنم؟
    4. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۱۸ دی ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      نه اتفاقا با لیزر تنگی مجرا رخ نمی دهد و موارد زیادی را من لیزر زگیل در ابتدای مجرا کرده ام و هیچکدام نگی مجرا نداده است
    5. تصویر کاربر آبتین جمعه ۱۸ دی ۹۴( 1 دهه پیش)
      مرسی بابت پاسخ دکتر .دکتر من اهل شیراز هستم میتونید ی دکتر در شیراز بهم پیشنهاد کنید ؟برا لیزر باید پیش متخصص پوست برم یا متخصص کلیه و مجاری؟آخه زیگل های اطراف آلتم رو متخصص پوست لیزر کرد.
    6. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۱۸ دی ۹۴( 1 دهه پیش)
      متاسفانه کسی را در شیراز که لیزر ضایعات داخل مجرا انجام دهد را نمی شناسم ولی حتما بایستی ارولوژیست باشد. من خودم در مطب انجام می دهم
    7. تصویر کاربر آبتین جمعه ۱۸ دی ۹۴( 1 دهه پیش)
      دکتر هزینه لیزر چقد میشه بیام تهران مطب شما؟
    8. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۲۰ دی ۹۴( 1 دهه پیش)
      بستگی به گستردگی زگیل داره بین 500 هزار تا یک میلیون البته فقط زگیلی که با باز کردن سروراخ مجرا قابل دیدن باشد
    9. تصویر کاربر آبتین یکشنبه ۲۰ دی ۹۴( 1 دهه پیش)
      دکتر اگر زیگل داخل مجرا باشد و قابل دید نباشد و از طریق سیستوسکوپی قابل دید باشد میشه لیزرش کرد؟اگر نمیشود باید چیکار کرد؟
    10. تصویر کاربر دکتر محمد جباری چهارشنبه ۲۳ دی ۹۴( 1 دهه پیش)
      بله می شود لیزر کرد ولی در این موارد که داخل تر باشه و نیاز به سیستوسکوپی باشه بایستی در بیمارستان اینکار انجام شود
    11. تصویر کاربر آبتین چهارشنبه ۲۳ دی ۹۴( 1 دهه پیش)
      دکتر من الان شرایطم طوری نیست که بتونم بیام تهران .اگر دو ماه بگذره مشکلی به وجود نمیاد؟ تا شرایطمو محیا کنم بعد بیام تهران؟
    12. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۲۶ دی ۹۴( 1 دهه پیش)
      نمی توان نظری در این خصوص بدهم گاهی وارت رشد نمی کند و گاهی رشد سریع دارد قضاوت و تصمیم گیری در این مورد با خودتان است
    13. نمایش سایر 11 پاسخ
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین سه شنبه ۲۹ اردیبهشت ۵ تعداد بازدید: 715 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط