اگر سوالی داری اینجا از ما بپرس

اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (67 امتیاز)
  • تصویر کاربر سپیده یکشنبه ۱۷ آبان ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 336 مشاهده پرسش
    سلام و خسته نباشید, بند حدود سه ماهی است که پر ادرار هستم, و اگر کمی نگه دارم, درد شدیدی در ناحیه دل و کلیه احساس میکنم, و هر نصفه شب از خواب بلند میشوم با درد شدید, که دو هفته ای هست که بسیار شدید شده است, اما نه سوزش دارم نه رنگ غیر طبیعی دارد و همچین بعد از هر بار ادرار کردن با وجود زیاد بودن حجم حس میکنم که به صورت کامل تخلیه نشده, با تشکر
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۱۷ آبان ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      چند کار باید انجام دهید
      سونوگرافی کلیه ها و مثانه پ و خالی
      آزمایش ادرار و قند خون
      چارت 24 ساعته برنامه ادراری و مایعات مصرفی که در آن دفعات و حجم ادرار و همچنین دفعات و حجم مایعات مصرف ثبت شود.
      سن و سابقه بیماری های قبلی و جراحی و زایمان و ................نیز بایستی دانسته شود
      و در نهایت معاینه
  • تصویر کاربر سيد شنبه ۱۶ آبان ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 338 مشاهده پرسش
    سلام آقاي دكتر. خسته نباشيد. من پدر پيري دارم (متولد 1319) نميتواند ادرار و مدفوعش را كنترل نمايد. يعني تا ميخواهد تا خودش را به توالت برساند كمي لباسش را كثيف مي‌كند. بعلت كهولت سن نميتوانم ايشان را به بيمارستان ببرم. خواهشا راه درمان ايشان را به بنده بفرماييد چون واقعا هم خودش زجر ميكشد هم اطرافيان. با تشكر - تفرشي
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۶ آبان ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      گفتن اسم دارو برای من کاری ندارد ولی به صلاح پدر عزیرتان هست که قبل از شروع دارو از نظر وضعیت کلیوی و پروستات بررسی شوند. البته یک کار برای این عزیزان کوتاه کردن فاصله هست. شما می توانید از این ظرف های مخصوص ادرار کنار بالین شان بگذارید تا هر زمان نیاز به ادرار داشت در ان ادرار کند بدون اینکه زمانی را صرف کند که منجر به بی اختیاری شود
  • تصویر کاربر زهرا شنبه ۱۶ آبان ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 324 مشاهده پرسش
    با سلام مجدد خدمت اقای دکتر من قبلا مزاحمتون شدم و مشکل بی اختیاری ادراردر اثر خنده رو که از بچگی داشتم وهماکنون 21 ساله هستم باهتون ددرمیان گزاشتم دکتری که خودتان معرفی کردم رفتم ورزش کگل و قرص یورونیاسین 50 مصرف میمنم 3 ماه و ورزش گکل یک ماه مرتب انحام مدیدازم به جز زمان پریویدی که ول کردم و مجدد میخام انحام بدم ولی الان درد در قسمت لگن حس میکنم من قبلا در اثر زمین خوردگی کوفتگی دنبالچه داشتم که با استفادع بالشتک مخصوص حدود دوماه خوب شدم حال میخام بدونم علل لگن و درد باسنم به خصوص در نزدیکی همان نواحی استخوان کوکسی میتونه به خاطر ورزش کگل باشه یا نه ورزش کگل عضلات لگن داره سفت میکنه ودرد شاید به خاطر اینه لازم به ذکر که درد،شدید ندارم فقط هنگامی که رو به پشت کمر میخابم احساس شاید یکم بکنم یا وقتی میشینم حس میکنم دو طرف عصلاتم یکم ممکنه درد لگیره میترسم مثل قبل که دنبالچه بیرون زدگی داشت سرم میاد ممکنه ورزس کگل سبب بیرون زدگی مجدد کوکسی یشه خواهش میکنم عاجزانه ازتون درخواست میمنم راهنمایی کنیددد اجرتون با خدااا
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۶ آبان ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      ممکنه درد بخاطر ورزش کگل باشد ولی تاثیر آن روی آسیب قبلی دنبالچه را بهتر است با متخصص ارتوپدی مشورت کنید
  • تصویر کاربر امير شنبه ۱۶ آبان ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 275 مشاهده پرسش
    سلام آقاي دكتر خسته نباشيد آقاي دكتر من چند ماهيه دچار اين مشكل هستم يعني مدام بايد به خودم فشار بيارم تا احساس دفع ادرار پيدا كنم و خودم را تخليه كنم آقاي دكتر پيش چند تا متخصص ارولوژ رفتم و با توجه به سونوگرافي و نوار مثانه و آزمايش خون و ادرار مشكل فيزيكي ظاهرا ندارم به اتفاق نظر برام باكلوفن تجويز كردن اما باز من تغيير چشمگيري در بهبوديم مشاهده نكردم آقاي دكتر خواهش من از شما اين است كه بگيد آيا با برخورد ضربه به كمر احتمال اينكه اين مشكل يعني كم شدن احساس دفع بوجود اومده هست يا خير اگر هست چه بايد كرد؟
    ببخشيد طولاني شد كمكم كنيد لطفا
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۶ آبان ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      در اطلاعات شما تناقضی وجود دارد چون نمی شود شما بافشار آوردن ادرار کنید ولی در نوار مثانه همه چیز طبیعی باشد
  • تصویر کاربر محسن شنبه ۱۶ آبان ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 443 مشاهده پرسش
    باسلام و عرض خسته نباشید
    جناب آقای دکتر بنده سه ماه پیش عمل فتق اینگویینال انجام دادم که پس از عمل تاحالا همچنان درد داشته سونو انجام دادم چیزی نشان نداد تا اینکه اسکن شکم و لگن انجام دادم که همه جا سالم بود ولی در زمینه عمل فتقم نوشته :
    "شواهد جراحی در کانال اینگوئیال راست بصورت
    fat stranding دیده می شود"
    حال با توجه به اینکه بلافاصله پس از گرفتن نتیجه به محل کار که یکی از جزایر جنوبی است اعزام و فرصت مراجعه به پزشک را نداشتم" لذا استداعای عاجزانه دارم درباره کامنتی که در جواب اسکن اومده راهنمایی بفرمایید که آیا حاد است و به عمل مجدد نیاز دارد یا با دارو درد آرام میشود.
    با تشکر از شما
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۶ آبان ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      گزارش fat stranding مختص بیماری خاصی نیست و می تواند التهاب ناشی از عمل باشد که طبیعی محسوب می شود ولی بدون معاینه نمی توان نظر قطعی داد
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین سه شنبه ۲۹ اردیبهشت ۵ تعداد بازدید: 714 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط