اگر سوالی داری اینجا از ما بپرس

اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (67 امتیاز)
  • تصویر کاربر رامين چهارشنبه ۲۳ اردیبهشت ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 377 مشاهده پرسش
    با عرض سلام اقاي دكتر من سوزش ادرار داشتم رفتم دكتر اين دارو ها رو برام نوشت آئروتكس-اكسي بوتينين 5- فناز وپيريدين100 الان اين دارو هارو مصرف ميكنم سوزشم قطع شد ولي ادارم فرق نكرده تازگي هاي براري دفع ادرار بايد به خودم فشار بيام تا ادرار راحتر خالي شه قبلا راحت خارج نميشه مشكل چيه باتشكر
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری چهارشنبه ۲۳ اردیبهشت ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      مشکل شما علل زیادی دارد لذا بایستی بررسی شده و علت آن مشخص شود
  • تصویر کاربر عليرضا یکشنبه ۱۲ آذر ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 116212 مشاهده پرسش
    خسته نباشيد من پسري 22 ساله ام چند وقت پيش لوله دفع ادرارم از داخل خارش داشت التمو ميماليدم تا خارشش از داخل رفع بشه نزديكه يه ماهي ميگذره و نرفتم دكتر الان يه ذره موقع ادرار دير خارج ميشه سره التمم بعده سكس ي ذره بي حس ميشه در ضمن موقع سكس وقتي دوست دخترم التمو ميخوره سه ساعتم كه بخوره من ارضا نميشم بايد حتما خودمم با دست همراهيش كنم تا ارضا بشم .اگه مشكلي دارم راهنماييم كنيد .
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۲۲ اردیبهشت ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      ظاهرا عفونت دارید و بایستی به ارولوژیست مراجعه کنید
    2. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۱۲ آذر ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام
      برای به دست آوردن اطلاعات بیشتر بر روی لینک زیر کلیک کنید.
      https://drjabbari.com/223
    3. نمایش سایر 1 پاسخ
  • تصویر کاربر ashkan سه شنبه ۲۲ اردیبهشت ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 309 مشاهده پرسش
    سلام اقای دکتر 5 ساله دستشویی زیاد میرم.یعنی بعده ینکه اب میخورم یک مدت بعد باید دست شویی برم نمیتونم نگه دارم ادرارم رو فشاره زیادی به مثانم میاد.ازمایش ادرار دادم سونوگرافی از کلیه و مثانه پروستات ازمایش قند خون دادم همگی نرمال بودن.مشکل از چیه که این طور میشم؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۲۲ اردیبهشت ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      نوار مثانه بگیرید
  • تصویر کاربر اذریان دوشنبه ۲۱ اردیبهشت ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 296 مشاهده پرسش
    سلام
    من 30 سال دارم.مذکر و مجرد. از حدود 8 ماه قبل هراز گاهی در ادرارم لخته ی کوچک خون می دیدم. (بسیار کوچک در حد یکی دو میلی متر) . معمولا هم در آخر خارج می شد.(موقع استبرا ). گاهی هم در ابتدا(گویی از آخرین ادرار در مجرا باقی مانده).دو سه بار به پزشک مراجعه کردم.هر بار آزمایش دادم. نه اثری از عفونت بود و نه خون. بار آخر عکس هم گرفتم. از سنگ کلیه هم خبری نبود. طی دو سه ماه اخیر باز هم به همان شکل هرازگاهی لخته ی خون می بینم. این را هم اضافه کنم که این موضوع عموماً در اول صبح بوده. بعد از مدفوع هم گاهی ترشحات لزج قرمز رنگ دیده شده. ضمنا ارتباط هم نداشته ام. ممنون از لطف شما.خدا به شما خیر بدهد.
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۲۱ اردیبهشت ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      توصیه می کنم سیتولوژی ادرار و سیستوسکپی انجام دهید
  • تصویر کاربر servan دوشنبه ۲۱ اردیبهشت ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 327 مشاهده پرسش
    با سلام بنده پسري ٢٥ساله ومجرد مي باشم كه داراي واريكوسل گريد ٢ در بيضه چپ هستم وهمچنين در سنو گرافي نشان ميدهد در پروستاتم يك كيست ساده به ابعاد ٩/٨ ميليمتر وجود دارد وباتوجه به ازمايش اسپرم كه داده ام تعداد وشكل وسرعت حركت واندازه اسپرمهام عادي است ولي مشكل اصلي اين است كه مدت ١/٥سال است كه ميل جنسي وقدرت نعوظم بسيار كم شده حتي از نصفم كمتر ويك سال قبل به دكتور مراجعه نمودم وايشان دارويي تجويز نكرد گفت درست ميشه ولي الان يك سال است تغيري نكرده واين در حالي است كه ميل جنسيم قبل از اين موضوع خيلي عالي بود وهمين باعث دغ دغه ازدواج شده خواهشن راهنمايي كنيد با سپاس فراوان
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۲۱ اردیبهشت ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      احتمالا مشکلی شما جنبه روانی دارد و بایستی به روانپزشک مراجعه کنید
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین دوشنبه ۲۸ اردیبهشت ۵ تعداد بازدید: 714 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط