اگر سوالی داری اینجا از ما بپرس

اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (67 امتیاز)
  • تصویر کاربر امیر یکشنبه ۲۳ آذر ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 519 مشاهده پرسش
    با سلام و عرض خسته نباشید خدمت شما جناب دکتر.ببخشید خط ادرار بنده از وقتی که یادمه به سمت چپ کمی انحراف داره البته در فشار ادرار پایینه که این انحراف نمایانه و ادرارم در موقع شروع و فشار کم با انحراف به چپ شروع میشه ولی وقتی پرفشار میشه تقریبا انحرافش از بین میره خواستم بپرسم که آیا طبیعیه؟؟ در ضمن 20 سالمه و هیچ سوزش و چیزی ندارم فقط آلتم از بیخ به سمت چپ کجه که شما گفتید طبیعیه.تشکر فراوان...
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۲۳ آذر ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      البته اینحالت طبیعی نیست ولی مشکل ساز هم نیست و نیاز به اقدامی ندارد
  • تصویر کاربر علیرضا جمعه ۲۱ آذر ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 395 مشاهده پرسش
    با سلام و عرض ادب :
    پسری هستم 18 ساله !
    هنگام ادرار به صورت کامل ادرار از مثانه خارج نمی شود بعضی وقت ها هم دو شاخه می شود ادرار و کمی هم سوزش دارم و ساکن قزوین هم هستم!
    می خواستم بببینم آیا این موارد می تونه در اثر استمنا باشه ! حدود دو سالی انجام دادم استمنا ولی 2 سالی میشه که دیگه انجام نمیدم !
    بعد از یک سال که عمل استمنا رو ترک کردم با این مشکلات مواجه شدم !
    آیا می تونه بیماری بنده تنگی مجاری ادرار باشه ؟
    سونوگرافی هم دادم به دکتر نشون دادم گفت مشکلی ندارید !
    بعد ایشون برام سیتوسکپی نوشتن برم انجام بدم !
    طبق مطالعه های خود بنده این علائم میتونه از تنگ شدن مجاری ادرار باشه !
    می خواستم بدونم اگر خدایی نکرده تنگی مجاری ادرار باشه نیاز به جراحی داره ؟
    خطر هم داره ؟ خطر مرگ ؟ !!!
    بعدش بنده طبق مقالاتی که خوندم متوجه شدم که سوند باید بزارم ! آیا گذاشتن سوند دردسر داره ؟
    یعنی باید تا چه مدت سوند بزارم اگر تنگی مجاری ادرار داشته باشم ؟
    آیا راه طبیعی یا سنتی وجود نداره به قول گفتنی دم نوشی چیزی که که بهبود ببخشه ما دیگه سراغ جراحی نریم ؟!
    بنده دانشجو هستم و خیلی از این که این مشکل باعث اختلال در دانشگاه بنده و اللخصوص زندگی بنده بشه !

    ممنون بابت این که وقت با ارزشتون رو در اختیار ما قرار می دید !!
    1. تصویر کاربر علیرضا جمعه ۲۱ آذر ۹۳( 1 دهه پیش)
      راستی خیلی هم نعوظ برام اتفاق می افته؟ !!!!
  • تصویر کاربر مصطفي دوشنبه ۱ دی ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 397 مشاهده پرسش
    سلام اقاي دكتر مي خواستم ازمايش هست كه به طور دقيق التهاب غیراختصاصی پیشابراه را نشان دهد بنده سوزش بعد از ادرار دارم كه مانند سوزاك مي باشد ازمايش سوزاك دادم جيزي رويت نشد دكتر كفت التهاب بيشابراه لوله داري يا عفونت بروستات كه ازمايش عفونت بروستات دادم جيزي رويت نشد ه
    ازمايش دقيق هست تو مطالب ااينترنت زده با ازمايش خون و... اكر راهنماييم كنيد ممنون ميشوم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۱ دی ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      دقت هیچ آزمایشی 100% نیست من آزمایش four glass را برای شما پیشنهاد می کنم
  • تصویر کاربر هادی یکشنبه ۳۰ آذر ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 317 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر حدودا 50 روزه که پسرم به دنیا آمده و تقریبا توی دوهفتکیش ختنه شد .چند شبه خیلی بی آرومی میکنه بردمش دکتر اطفال میگه مشکلی نداره ولی توی صحبتاش گفت مجرای ادراریش هم تنگه. بردمش پیش فردی که ختنش کرده اونم گفت تنگه. بچم وقتی جیش میکنه بعضی وقتا راحته بعضی وقتا زور میزنه .جیششم دو سه باری قطع میشه دوباره میاد.شیر خشکم میخوره گفتم شاید گرمیش کرده .از طرفی وقتی ختنه شد چند بار گفتم مای بی بیش نکنن ولی گوش نکردن میگم شاید از این باشه .خلاصه داغونم .لطفا بهم کمک کنید وبفرمائید چه باید کرد . متشکرم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۳۰ آذر ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      جای نگرانی ندارد اگر هم سوراخ ادرار تنگ باشد با یک کار سرپایی می توان آنر ابرطرف نمود
  • تصویر کاربر هما یکشنبه ۳۰ آذر ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 709 مشاهده پرسش
    با سلام مادرم سه سال پيش تعويض دريچه آئورت داشتن و در حال حاضر وارفارين استفاده ميكنند. شش ماه پيش در ادرار خون داشتن كه مورد بررسى قرار گرفتن اعم از سونو و آزمايش، مشكل خاصى نبود و فقط زينك پلاس استفاده كردن بعد تقريبا ٤ روز بهتر شدن و برطرف شد... الان دوباره حدود پنج روز هست كه مشكل ايجاد شده البته inr در حد ٢.٠٨ هست از لحاظ پى تى طبيعى هست ولى خون و لخته همچنان ادامه داره طبق نظر دكتر اورولوژى سى تى اسكن هم انجام شد ولى توده يا مايع داخل شكم مشاهده نشد... ميتونم بپرسم چه دلايلى ممكنه داشته باشه... خواهش ميكنم راهنماييم كنين
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۳۰ آذر ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      برای ایشان بیشترین علت احتمالا مصرف وارفارین است اگر چه بررسی علل دیگ هم لازم است که ظاهرا همکاران محترم بررسی علل دیگر را انجام داده اند
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین دوشنبه ۲۸ اردیبهشت ۵ تعداد بازدید: 714 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط