اگر سوالی داری اینجا از ما بپرس

اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (67 امتیاز)
  • تصویر کاربر بتی پنجشنبه ۲۶ تیر ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 465 مشاهده پرسش
    باسلام
    با توجه به سوال f57h468 آقای دکتر خیلی ممنون از اینکه سوال منو جواب دادین واقعا ممنونم.
    حالا اگه اون قرص رو مصرف کرد و خدای ناکرده دیدیم که ادرار خارج میشه چه باید کرد و مشکل چیست؟
    بازم خیلی خیلی ازتون ممنونم که جواب می دین
    باتشکر
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری پنجشنبه ۲۶ تیر ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      بستگی به شدت آن دارد در آن زمان بایستی بررسی شده و سپس درمان مناسب انجام شود
  • تصویر کاربر مجیدعمرانی پنجشنبه ۲۶ تیر ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 385 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر :
    من 22 سال سن دارم وسالهاست دچار تنگی مجاری ادراری در قسمت قدامی شدم سال 91 عمل کردم و بعد عمل هر سری سوند میزدم ولی این درمان بیش از دو ماه برای من مفید نبود و دوباره به تدریج دچار تنگی مجرا شدم و هر سری ادرارم بند میاد که سری آخرم هیچ سوندی داخل مجرایم نمیرفت ومجاریم دچار پارگی شد وتا چند وقت راحت بودم تا رفتم عکس رادیولوژی گرفتم جوابش تنگی سیرکولار نسبتا پیشرفته در محل ابتدای یورتای قدامی سایر قسمت ها کالیبر نرمال دارد بودحالا پیش هر دکتری میرم میگه دوباره باید عمل کنی می خواستم بدونم راه درمان دیگه نداره یا حداقل اگه دوباره عمل کنم ضمانتی برای خوب شدن هست . باتشکر
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری پنجشنبه ۲۶ تیر ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      بایستی عکس رادیولوژی شما را ببینم
  • تصویر کاربر باقر جمعه ۳ مرداد ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 502 مشاهده پرسش
    سلام جناب آقای دکتر ،ممنون که به سوالات جواب میدین از اردبیل مزاحم میشم
    من دوبار عمل تنگی مجرا انجام دادم (سیستوسکپی)محل تنگی چند سانتی متر بعد پروستات است وطول تنگی حدود یک سانت (نیازی به دابل جی یا بالن نبود)،دفعه اول خوب مراقبت نکردم بعد4 سال برگشت اما ایندفعه با سوند و مصرف زیاد ایعات بیشتر مراقیت میکنم قبل عمل ضخامت مثانه 7.9 بود حال:
    1-آیا برغم سوند زدن ممکنه دوباره عود کنه(35 سال دارم)
    2-ضخامت مثانه ایجاد شده بر میگرده؟ (دکترم میگه از تنگیه و نیاز به درمان ندارد)
    3-علاوه بر نلاتون زدن راه دیگری برای پیشگیری وجود داره؟
    پیشنهاد شما برای مقابله با این بیماری چیه؟
    خیلی طولانی شد ببخشید کاری از دستم نمیاد جز دعا در این ایام یا فضیلت.متشکر
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۳ مرداد ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      عکس جدیدی (RUG و VCUG) بگیر و بفرست تا بتوانم راهنمایی دقیقی بکنم
  • تصویر کاربر سجاد جمعه ۳ مرداد ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 437 مشاهده پرسش
    سلام دکتر .بنده چند وقت پیش این سوال را از شما کردم :بعضی وقت ها در ادرارم ماده ای مانند منی حس میکنم وشما پاسخ دادید :این ترشحات ادراری وپرستات است وطبیعی است.این من را نگران کرده است چه کار کنم دیگر این اتفاق نیفتد؟و وقتی هنگام دفع متقوع زور بیشتری می زنم این اتفاق میفتد.
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۳ مرداد ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      این ها طبیعی است و نگران کننده نیست و نیازی به درمان ندارد بعبارتی بیماری نیست که درمان بخواهد
  • تصویر کاربر نیما سه شنبه ۲۴ تیر ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 395 مشاهده پرسش
    باسلام مدتی است اطراف بخصوص بالای بیضه راستم متورم وسفت شده دردی هم ندارد خود بیضه هم بزرگ نشده داروی قوای جنسی قبلا استفاده کردم خودداری ازخروج منی هم پیش اومده ایا مشکلی هست؟باتشکر
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۲۴ تیر ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      بدون معاینه نمی توان نظری داد بهتره توسط ارولوژیست معاینه شوید
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین یکشنبه ۲۷ اردیبهشت ۵ تعداد بازدید: 713 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط