اگر سوالی داری اینجا از ما بپرس

اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (67 امتیاز)
  • تصویر کاربر محمدی سه شنبه ۲۴ تیر ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 539 مشاهده پرسش
    سلام اقای دکتر طاعات قبول
    حقیر در طول 4 سال دوبار عمل تنگی مجرا انجام دادم دکتر گفته برای جلوگیری از عود دوباره سه ماه هر روز سوند بزنم بعد سه ماه یه مدت یک روز در میان بعدش دو روز در میان... حال:
    1- ایا این همه سوند زدن ضرر نداره؟ احتمال بیماری دیگر یا تروما وجود داره؟(تمامی موارد بهداشتی را رعایت میکنم)
    2- دکتر گفته بجای ژل از پماد تریامسینولون برای چرب کردن نلاتون استفاده کنم ایا این پماد ضرر نداره(سه ماه هروز از این پمتد برای سوند زدن)؟ایا برای بهبود بیماریم مفیده؟پیشنهاد شما چیه؟
    ممنون که پیام را خوندید
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۲۴ تیر ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      1- اگر آرام و بدون فشار و زور زدن سوند زده شود معمولا تروما ایجاد نمی شود البته نمی توان منکر احتمال بروز تروما شد.
      2- تریامسینولون را بعضی عاملی برای کاهش میزان عود می شود ولی به نظر من ضررش برای بافت سالم مجرا بیش از سودش برای پیشگیری از عود است. به نظر من همان ژل ایدوکائین را استفاده کنید
  • تصویر کاربر بتي سه شنبه ۲۴ تیر ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 459 مشاهده پرسش
    باسلام
    شوهرم حدود يك سالي هست كه ميگه احساس مي كنم ادرار به صورت غيرارادي ازم خارج ميشه ولي من اونو به دوتا دكتر داخلي نشون دادم گفتن مشكلي نداره در ضمن شوهرم حدود سه سال است كه به نجسي و پاكي وسواس داره خودم هم هميشه چك مي كنم ولي هيچ چيزي مشاهده نمي كنم. تازگي ها هم ميگه از محل خارج شدن مدفوع چيزي خارج ميشه. ولي هيچ چيزي من كه چك مي كنم نيست.
    البته گفتن اونو به يك متخصص ارولوژي نشون بدين ولي متاسفانه توي شهرستان ما متخصص ارولوژي نيست.
    خواهش مي كنم منو راهنمايي بفرماييد
    پيشاپيش از نظر لطفتون تشكر و قدرداني مي كنم.
    باتشكر
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۲۴ تیر ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      به مدت یک هفته صبح و شب یک قرص فنازوپیریدین بدهیدو این قرص ادرار را نارنجی رنگ می کند و اگر و اگر لباس زیر همسرتان نارنجی شد یعنی اینکه این احساس واقعی است در غیر اینصورت فقط یک وسواس است اینحالت شاید باعث می شود که همسرتان هم بپذیرد
  • تصویر کاربر ali سه شنبه ۲۴ تیر ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 417 مشاهده پرسش
    سلام
    من 20 سالمه
    دو ساله که هیدروسل دارم
    الان قصد دارم برم عمل کنم
    و این که موقع خدمت سربازیم هم هست
    به نظر شما تاریخ اعزاممو چند ماه بعد از عمل بندازم؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۲۴ تیر ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      2 ماه
  • تصویر کاربر فریور شنبه ۲۱ تیر ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 555 مشاهده پرسش
    با سلام و عرض ادب :موضوع فوق از سنگ در مسیر میباشد یا عفونی شدن کانال ؟
    قبلا از پاسخ شما متشکرم.
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۲۱ تیر ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      هر دو مورد هم می تواند باشد
  • تصویر کاربر محمد جمعه ۲۰ تیر ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 431 مشاهده پرسش
    با سلام
    تقریبا بار اول دی ماه بود بعد از ظهر هنگام ادرار دچار احتباس شدید شدم دکتر.... یه سری قرص خوردم مربوط به عفونت ادراری بود خوردم و ردیف شدم. البته قبلش آزمایش ادرار دادم که هیچ علامتی دیده نشد و سونو گرافی رفتم و از اونجا که اصلا نمیتونستم خودم رو تخلیه کنم و خیلی کم تخلیه میشد 200 سی سی ته ماند ادرار داشتم
    گذشت و بعضی وقتی بعد ارضاء جنسی من این حالت برام پیش میومد ولی بعد یکی دو روز خوب میشدم ولی بعد ادرارم بعضی وقتا وقتی ادرار به اتمام میرسید چیزی مثل خون آبه خارج میشد از آلت تناسلیم که بعد یه مدت خوب میشد
    تا اینکه گذشت دکتر و دوباره من این مشکل برام پیش اومد همین 2 3 هفته پیش.
    دوباره رفتم برا آزمایش ادرار که نسبت به آزمایش اولم هیچ تفاوتی نداشت فقط رنگ ادرار به Semi-Clear تغییر کرد و همچنین در مشاهدات میکروسکوپیک Mucus و Ca-Oxalate به مقدار Few دیده شد که تو سری قبلی نبود
    الان جریان ادرارم روان هستش دکتر ولی میترسم دوباره به ارضاء جنسی برسم و بعد ادرارم در بعضی مواقع که اصلا زمان خاصی نداره بالای مثانه و زیر دلم درد خیلی ملایم و کمی میگیره که آزار دهنده نیست اصلا.
    دکتر راهکار چیه؟ باید چیکار کنم؟؟؟ اعصابم رو خرد کرده.
    باتشکر.
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۲۰ تیر ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      به نظر میاد شما به التهاب پروستات مبتلا هستید و بهتره مدتی تحت درمان باشید
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین یکشنبه ۲۷ اردیبهشت ۵ تعداد بازدید: 713 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط