اگر سوالی داری اینجا از ما بپرس

اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (67 امتیاز)
  • تصویر کاربر علی چهارشنبه ۱۴ خرداد ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 432 مشاهده پرسش
    با عرض سلام

    آقای دکتر من مشکل هیپوسپادیاس دارم وسوراخ آلتم تو یک سوم ابتدایی آلتم قرار داره من 30 سالمه چندتا سوال برام پیش اومده ممنون میشم جوایشونو بدین

    1-آیا با عمل جراحی شکلش مثل آلتهای معمولی میشه یا نه
    2- برای عمل جراحی باید به کجا مراجعه کنم وچند روز بستری شدن لازمه
    3-بعد از عمل مشکلی پیش نمیاد مثل تنگی سوراخ مجرا
    4-هزینه های جراحی چقدر میشه
    ممنون میشم پاسخ بدین
    یه عکس هم پیوست کردم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری چهارشنبه ۱۴ خرداد ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      1-آیا با عمل جراحی شکلش مثل آلتهای معمولی میشه یا نه؟.......... بله
      2- برای عمل جراحی باید به کجا مراجعه کنم وچند روز بستری شدن لازمه؟.......اگر تهران هستید به مطب مراجعه کنید
      3-بعد از عمل مشکلی پیش نمیاد مثل تنگی سوراخ مجرا؟........... غالبا خیر
      4-هزینه های جراحی چقدر میشه؟ .............. براساس بیمه و بیمارستانی که عمل می کنید فرق دارد
  • تصویر کاربر علی پنجشنبه ۱۵ خرداد ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 387 مشاهده پرسش
    سلام به شما آقای دکتر
    وقتتون بخیر
    گاهی اوقات که ادرار میکنم قطره ای اندازه یک عدس به همین حجم از مجاریم خارج میشه
    در اکثر اوقات احساس میکنم که ادرار در مجاریم باقی مونده
    قسمت پایانی مجاری یعنی نزدیک کلاهک آلت گاهی اوقات احساس گرمای بیش از اندازه میکنم
    دکتر رفتم آزمایش ادرار دادم عفونتی مشاهده نشد
    دکتر بهم قرص ادرار آور داد هیتروکلرتایزید اگه اشتباه نکنم
    میخواستم بدونم مشکل کجاست؟ التهاب پروستات؟ عضلات مثانم ضعیف شده؟ یا چیز دیگه ای؟
    سپاس از شما
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری پنجشنبه ۱۵ خرداد ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      قرص هیدروکلرتیازید تاثیری در درمان این مشکل شما ندارد فعلا بهتره بعد از هر بار ادرار کردن استبراء کنید
  • تصویر کاربر حسین یکشنبه ۱۱ خرداد ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 360 مشاهده پرسش
    سلام به شما آقای دکتر
    وقتتوت بخیر خدا قوت
    مدتیه احساس میکنم بعد از اومدن از دستشویی مقدار کمی ادرار در مجاری باقی مونده حس میکنم انگار در حال جلو و عقب رفتن/ حس میکنم میخواد بی اختیار خارج بشه اما این اتفاق نمی افته/ در زمان دستشویی استبرا میکنم/ نمیدونم واقعا که این قصه بخاطر حساسیت زیاد و عصبی باشه که تموم فکرم متمرکز این موضوع شده یا دلیل دیگه ای مثل بزرگ شدن پروستات داشته باشه
    ادرارم طبیعیه مثل قبل مشکلی ندارم اما نمیدونم چرا اینجور شدم
    بعضی وقتا که اصلا حواسم بهش نیست و مشغول کار دیگه ای هستم اصلا این حس رو ندارم بدنم روال نرمالش رو داره اما خوب از جایی که حس میکنم ممکنه به دلیل پروستات باشه ذهنم مشغوله و اینکه ممکنه عصبی و بخاطر حساسیت زیاد باشه رو نمیتونم بپذیرم
    به اضافه اینکه گاهی وقتها زیر دیافراگم با فشار دادن احساس درد میکنم گاهی وقتا زیر شکمم
    همه اینها باعث شده که فکرم متاسفانه مخدوش بشه که آیا چی شده
    میخواستم نظر شما رو بدونم؟ بنظرتون دلیلش پروستات یا حساسیت بیش از اندازه؟ به متخصص مراجعه کنم یا نه؟ اصلا ممکنه چیز دیگه ای باشه مثل مشکلات مثانه یا بیضه یا چیز دیگه؟؟؟
    راستی یادم رفت آزمایش ادرار هم دادم عفونت نداشتم نرمال بود
    ممنون میشم راهنمایی بفرمایید
    منتظر جوابتون هستم
    سپاس و احترام برای شما
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۱۱ خرداد ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      به نظر م بیش از حد حساس شدید مشکلی نیست ونیاز به اقدامی ندارد
  • تصویر کاربر محممدی یکشنبه ۱۱ خرداد ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 346 مشاهده پرسش
    سلام، بعضی وقتها از التم مایه یفید رنگی بیرون میاد، این موضوع ربطی تحریک شدن نداره،
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۱۱ خرداد ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      مشکلی نیست و ایرادی ندارد
  • تصویر کاربر حسین پنجشنبه ۱۵ خرداد ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 18415 مشاهده پرسش
    سلام به شما آقای دکتر
    وقتتون بخیر
    سوالی داشتم از خدمتتون
    من حدود یک هفته ای هست که احساس میکنم بعد از اومدنم از دستشویی هنوز مقداری ادرار در مجاری باقی مونده
    اوایل با احساس گرمای اضافی شروع شد. منظورم اینکه از اون موقع به بعد در ناحیه زیر بیضه(پرینه) و گاهی خود بیضه ها و مجاری ادرار (بیشتر در کلاهک آلت) حس میکنم دماش نسبت به کل بدنم بالاتره. احساس گرمای بیشتری میکنم اینو کامل درک میکنم
    تا حالا چند مورد پیش اومده که در قطره ای در حد یک ماش یا عدس ناخودآگاه یا در بلند و نشستن پشت کامپیوترم از مجاری خارج شده
    قبل از این ماجرا نمیدونستم استبرا چی هست اصلا تا اینکه تو اینترنت خوندم و این کار رو انجام دادم اما بعد از این کار هم یکی دوبار خروجه رو داشتم
    به اورولوژیست مراجعه کردم آزمایش ادرار نوشت برای عفونت جواب منفی بود و گفت که چیز خاصی نیست و قرص هیدروکلروتیازید 5 ورق برام نوشت نصف صبح نصف عصر
    الان یک روز بیشتر نیست که از دکتر اومدم طبیعیه که نباید انتظار درمان داشته باشم اما حسم بهم میگه تشخیصش درست نبوده هنوز گرما رو دارم + احساس موندن ادرار و...
    خودم که تو اینترنت سرچ زدم ذهنم رفت سمت بزرگ شدن پروستات که میتونه دلیل این امر باشه
    البته یه نکته مهم رو هم بگم که در واقع یه حماقتی رو از روی نااگاهی انجام دادم و دوباری از خروج منی از مجاری در زمان خودارضایی جلوگیری کردم که بازم تو مطالبی که تو اینترنت خوندم نوشته بود این کار باعث آسیب به پروستات میشه
    خواستم نظر شما رو هم بدونم!!! تصمیم گرفتم به متخصص دیگه ای مراجعه کنم آیا به نظر شما لازمه؟
    منتظر درمان با همین قرص تجویزی بمونم؟
    نظرتون چیه؟ فک می کنید مشکل از کجاست؟
    در ضمن 28 سالمه سابقه هیچ گونه بیماری رو هم ندارم تو هیچ شکلیش و این اولین مشکلیه که برام پیش اومده تو این چندسال
    منتظر میلتون و پاسختون هستم
    سپاس و احترام برای شما
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری پنجشنبه ۱۵ خرداد ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      قرص هیدروکلرتیازید هیچ تاثیری در رفع مشکل شما ندارد.بزرگی پروستات که بعیده ولی التهاب و تورم پروستات ممکن است. به نظر من بهتر دارو را تغییر دهید
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین یکشنبه ۲۷ اردیبهشت ۵ تعداد بازدید: 713 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط