اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (67 امتیاز)
  • تصویر کاربر حمیدرضا یکشنبه ۲۸ مرداد ۹۷( 7 سال پیش) تعداد بازدید: 307 مشاهده پرسش
    みaოidre乙a:
    سلام اقای دکتر خسته نباشید
    ببخشید من یه دانشجوی پرستاری هستم که بعد از مدتی کار سنگین توی بیمارستان احساس درد توی بیضه ی راستم موقع سر پا ایستادن میکردم
    و دردم هم به گونه ای بود ک وقتی بیضه رو لمس میکردم دردش بیشتر میشد و با دراز کشیدن هم درد و هم حساسیت به لمسش از بین میرفت
    رفتم سونو گرافی دادم جوابش این بود ک به هنگام انجام مانور والسالو یا همون زور زدن لوپ روده مختصر به سمت پروگزیمال کانال اینگوینال حرکت میکند
    ک بردم پیش متخصص و متخصص گفتش ک فتقه و باید عملش کنی
    میخواستم الان بدونم ک این حالت واقعا دلیل درد بیضمه؟
    و این ک الان باید حتما عملشو انجام بدم؟
    چون الان دو هفتست ک درد نداره
    و از طرفی من بیضه چپم به دلیل ضربه تقریبا از بین رفته و میترسم با انجام عمل فتق به بیضه راستمم اسیب برسه
    و یه مشکل دیگمم اینه ک برای کنکور دارم میخونم و واقعااا از این ک انجام عملش منو درگیر عوارضش بکنه میترسم😔😔میترسم تمام تمرکزمو از دست بدم
    ببخشید یادم رفت بگم ک 24 سالمه
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۲۸ مرداد ۹۷( 7 سال پیش)
      سلام
      با توجه به اینکه فعلا درد نداری انجام عمل الزامی نیست
  • تصویر کاربر دل جمعه ۲۶ مرداد ۹۷( 7 سال پیش) تعداد بازدید: 280 مشاهده پرسش
    سلام
    بنده همسرم آزواسپرم با FSH=31 هستند و هفته پبش بیوپسی بیضه انجام دادند که در حین عمل چیزی پیدا نشد.
    حالا با توجه به نتیجه پاتولوژی ، چند تا سوال داشتم که ممنون میشم جواب بدین
    آیا سلولهای فقط سرتولی که در اینجا گفته نشان از اینه که سلولهای زایا اصلا وجود نداره؟!
    آیا صلاح میدانید همسرم بیوپسی مجدد هم انجام بدن
    تو رو خدا راهنمایی کنید آیا هیچ شانسی برای همسرم اعم از کاندید شدن برای سلولهای بنیادین و دیگر روش ها وجود داره؟!
    با تشکر
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۲۶ مرداد ۹۷( 7 سال پیش)
  • تصویر کاربر عبادی یکشنبه ۲۸ مرداد ۹۷( 7 سال پیش) تعداد بازدید: 355 مشاهده پرسش
    با سلام و تشکر از وقتی که اختصاص میدین
    آقای دکتر بنده مرد 28 ساله، مجرد و مدت 8 سال است که شهوت و میل جنسی و تخیلات شهوانی رو از دست دادم و حساسیت آلتم به لمس هم کم شده، بررسی ها و آزمایشات هورمونی نرمال بوده، و با این وجود پزشکها داروهای تحریک کننده هم تجویز کردن ولی تغییری نکردم، و به این دلیل هم تا الان ازدواج نکردم، در شرایط رابطه جنسی که قرار میگیرم آلتم بلند میشود و میتوانم رابطه برقرار کنم و ارضا هم میشوم، ولی بدون اشتیاق و میل و شهوت، در صورتی که قبل از این میل جنسیم مثل یک دیگ جوشان بود، آیا این علائم دال بر عدم مشکل جسمی و قطعی بودن مشکل روحی روانی می باشد، البته آقای دکتر بنظر جنبه روانی مسائل جنسی بیشتر مربوط به متاهلین است که تمایل به پارتنرشون کم میشه، در این مدت هم اتفاق جدیدی که باعث بروز مشکل روحی شود نداشتم و شرایطم استبل بوده است، با تشکر
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۲۸ مرداد ۹۷( 7 سال پیش)
      سلام
      با تمام تفاسیری که فرمودید بازهم من مشکل تان را روانی می دانم نه جسمی
  • تصویر کاربر مخسن یکشنبه ۲۸ مرداد ۹۷( 7 سال پیش) تعداد بازدید: 336 مشاهده پرسش
    سلام. این که میگویند موی گربه باعث ناباروری میشود اگر وارد پوست شود درست است؟؟؟ بنده گربه دارم که گاهی موهایش به شلوارم میچسبد. ایا نابارور میشوم.؟ خیلی نگران شده ام. تو رو خدا کمکم کنید.اصلا گربه میتواند باعث ناباروری شود؟؟ چگونه؟؟؟ ایا گربه ها رو بیرون کنم؟؟؟ کمک کنید . مرسی
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۲۸ مرداد ۹۷( 7 سال پیش)
      سلام
      من تا بحال چنین چیزی را نشنیده ام
  • تصویر کاربر نگار یکشنبه ۲۸ مرداد ۹۷( 7 سال پیش) تعداد بازدید: 330 مشاهده پرسش
    سلام خسته نباشید همسر من مدتیه تو بیضه هاش و کشاله ران احساس درد داشتن معاینه و سونوگرافی انجام دادن ک تو نعاینه سالم بودن و هیچ تورمی دیده نشد و لی در سونوگرافی توده های کلسی فیکاسیون در هر دو بیضه دیده شد گفتن ک هر 6 ماه یکبار باید سونو بدن و تحت کنترل باشن فقط اینکه گفتن ما فرصتی برای بچه دار شدن نداریم فقط یکسال فرصت داریم در حالی ک ما اصلا شرایط بچه رو نداریم الان خواستم ببینم واقعیت داره ک ما فرصتی نداریم و ممکنه ک همسرم بزودی نابارور بشن ؟؟؟؟؟؟؟الان مسیله ناباروری و مهلت ما برای بچه دار شدن برای من مهمه میخوام بدونم چند درصد صحت داره ک ایشون غیر از اینکه احتمال داره سرطان بگیرن و بیضه هاتخلیه شن احتمال ناباروریشون هست؟
    عکس سنوگرافی و ازمایش سمن رو میفرستم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۲۸ مرداد ۹۷( 7 سال پیش)
      سلام
      سن شما و همسرتان و نتیجه ازنایش اسپرم برای پاسخگویی به سوال تان لازم هست
      ولی بر اساس اطلاعات فعلی نمیشه چنین تصمیم گیری برای فرجه ی بچه دار شدن تان داشت
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین پنجشنبه ۲۸ خرداد ۵ تعداد بازدید: 724 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط