اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (67 امتیاز)
  • تصویر کاربر غفار سه شنبه ۲ مرداد ۹۷( 7 سال پیش) تعداد بازدید: 568 مشاهده پرسش
    با سلام خدمت دکتر عزیز
    حدود 6 سال پیش جسم سنگینی رو بلند کردم ، همان لحظه احساس درد و سوزش در قسمت مابین جلو و کنار شکم ( گوشه ) شروع شد، از اون موقع مواقعی که جسم سنگین بلند میکنم اون درد و سوزش میاد و تا چند روژ هست بعد برطرف میشه و همین منوال ادامه داره، لازم به ذکره که موقعی که دستشویی خود را زیاد نگه دارم این درد بیشتر میشه
    ممنون میشم بگید که چیکار کنم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۲ مرداد ۹۷( 7 سال پیش)
  • تصویر کاربر محمد سه شنبه ۲ مرداد ۹۷( 7 سال پیش) تعداد بازدید: 436 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر من 35 سال دارم 2 ماه اقدام به بچه دار شدن کردم نظر شما در مورد آزمایشات بفرمایید.
    اطلاعات سونوگرافی به شرح ذیل:
    ابعاد بیضه راست ۱۹*۴۸ میلیمتر و ابعاد بیضه چپ ۲۰*۴۹ میلیمتر
    بیضه ها ابعاد و اکوی طبیعی و فاقد ضایعه پاتولوژیک
    شواهدی از هیدروکسل یافت نشد.
    دیامتر وریدهای شبکه پمپنی فرم در طرف چپ با مانور والسالوا افزایش یافته میباشد. سمت چپ ۳.۵ میلیمتر و سمت راست ۱.۷ میلیمتر
    شواهدی از بازگشت فلوی وریدی در طی مانور مشاهده نشد.
    یافته های مذکور مطرح کننده واریکوسل متوسط گرید ۲ در سمت چپ میباشد.
    در سمت راست شواهدی از واریکوسل رویت نشد.
    آقای دکتر نظر شما در مورد توان باروری من چیه؟



    اطلاعات آزمایش اسپرم بصورت
    sperm count, million/ml = 20
    motility 50%
    no motility 50%
    morphology 50%
    volume= 5
    color= milky
    liguefaction <30
    appearance=opalescent
    viscosity= normal
    ph= 8
    wBC-2-3
    RBC-1-2
    Obnormal forms 50%
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۱ مرداد ۹۷( 7 سال پیش)
      سلام
      آزمایش خوب هست ولی واریکوسل دارید اگر بعد از ۶ ماه بارداری رخ نداد بهتره واریکوسل را عمل کنید
    2. تصویر کاربر محمد دوشنبه ۱ مرداد ۹۷( 7 سال پیش)
      آقای دکتر از لطف شما سپاسگزارم.
    3. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۲ مرداد ۹۷( 7 سال پیش)
      موفق باشید
    4. نمایش سایر 2 پاسخ
  • تصویر کاربر هامان سه شنبه ۲ مرداد ۹۷( 7 سال پیش) تعداد بازدید: 2093 مشاهده پرسش
    سلام. پسری سی ساله هستم. تقریبا از ابتدای دوران نوجوانی تاکنون هر روز خودارضایی داشتم. من با تحریک آلتم در حالت نشسته توانایی حفظ نعوظ تا ده دقیقه رو هم دارم ولی مدت هاست به محض بلند شدن، نعوظم در عرض چند ثانیه از بین می رود. به عبارتی در حالت ایستاده نمی تونم خوب خودارضایی کنم. نمی دونم از کی این جوری شدم. بعضی صبح ها که از خواب بیدار میشم، آلتم نعوظ دارد ولی وقتی از رختخواب بلند میشم شل میشود. تنها تجربه من در رابطه جنسی یک بار در دو سال پیش بود (با حفظ موازین شرعی) که ناموفق بودم و نتونستم کاری انجام بدم. از کاندوم هم نمی تونم استفاده کنم. با این اوصاف، به نظر شما مشکل من نشت وریدی است؟ اگه نشت وریدی باشه، امیدی به درمان هست؟ چون شنیدم نشت وریدی درمان ندارد. من مدرس دانشگاه هستم و تازه در مقطع دکترا فارغ التحصیل شدم و برای ازدواج مصمم هستم ولی این مسئله ذهنم رو درگیر کرده. از هیچ قرص و دارویی استفاده نمی کنم و به پزشکی در این خصوص تاکنون مراجعه نکرده ام. به کمک شما نیاز دارم دکتر بزرگوار.
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۱ مرداد ۹۷( 7 سال پیش)
      سلام
      با این اوصاف، به نظر شما مشکل من نشت وریدی است؟ ......................بله
      اگه نشت وریدی باشه، امیدی به درمان هست؟ ..........................با ورزش و تقویت عضلات کف لگن بهتر خواهید شد
    2. تصویر کاربر هامان دوشنبه ۱ مرداد ۹۷( 7 سال پیش)
      یعنی دیگه سونوگرافی از عروق آلت انجام ندم؟ اطمینان دارید که نشتی دارم؟
    3. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۲ مرداد ۹۷( 7 سال پیش)
    4. نمایش سایر 2 پاسخ
  • تصویر کاربر مریم یکشنبه ۳۱ تیر ۹۷( 7 سال پیش) تعداد بازدید: 327 مشاهده پرسش
    سلام اقای دکتر خسته نباشید این ازمایش سوم همسرمه که به تازگی داده و ما سه ساله که موفق به بارداری نشدیم و همسرم تابحال به ارولوژیست برای تست واریکوسل مراجعه نکرده میخواستم که ازمایششون رو بررسی کنید و درمورد احتمال واریکوسل داشتنشون یا چسبندگی اسپرم و تحرک اسپرم هاشون راهنمایی بفرمایید باتشکر ازشما
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۳۱ تیر ۹۷( 7 سال پیش)
      سلام
      آزمایش اسپرم نرمال هست ولی برای تشخیص واریکوسل نیاز به معاینه و در صورت لزوم سونوگرافی است
  • تصویر کاربر معصومه یکشنبه ۳۱ تیر ۹۷( 7 سال پیش) تعداد بازدید: 525 مشاهده پرسش
    سلام ، دکتر من وقتی ک ده سالم بود سر یه مداد رو ب اندازه خیلی کم تقربا دو سانت وارد واژن خودم کردم اما نه درد داشتم نه هیچ خون ریزی ای ب نظر شما ممکنه برای پرده بکارتم مشکلی ایجاد شده باشه ؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۳۱ تیر ۹۷( 7 سال پیش)
      سلام
      با شرایطی که می فرمایید خیر
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین پنجشنبه ۲۸ خرداد ۵ تعداد بازدید: 724 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط