اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (67 امتیاز)
  • تصویر کاربر زهرا پنجشنبه ۷ تیر ۹۷( 7 سال پیش) تعداد بازدید: 292 مشاهده پرسش
    باسلام وخسته نباشید
    شوهرمن قبل ازنزدیکی حس داره حتی اوایل شروع نزدیکی هم حس داره امایکم که میگذره میگه چیزی حس نمیکنم وچیزی نمیفهمم وارضاهم نمیشه به خاطرهمین هم مانزدیکی مون خیلی محدودشده.خواستم بدونم دلیلش چیه
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری پنجشنبه ۷ تیر ۹۷( 7 سال پیش)
  • تصویر کاربر محمد پنجشنبه ۷ تیر ۹۷( 7 سال پیش) تعداد بازدید: 309 مشاهده پرسش
    سلام خسته نباشین من حدود 5 ماه پیش اومدم خدمتتون برای مشاوره چون انشالله قراره برای فرزند دوم اقدام کنم .ازمایش اسپرم برای فرزند اول بهتون نشون دادم و شما فرمودین یه دوره 3 ماهه فرتیل پلاس بخورم که این کار انجام دادم و هنوز ادامه میدم همچنین قبل از اون یه دوره فرتیل اید خوردم ولی چون برای ریزش مو داروی فین استراید میخوردم شما فرمودین بعد از سه ماه باز هم ازمایش اسپرم بدم در ضمن حدود سه ماهی میشه که قرص فین استراید قطع کردم و به توصیه دکتر پوست کپسول پروستاویتال استفاده کردم
    من دو تا ازمایش چند سال پیش و ازمایش جدید براتون میفرستم سوالم اینه که با این همه قرص تقویتی به نظرم تغییری تو اسپرم به وجود نیومده لطفا راهنمایی بفرمایین چی کار کنم ممنون
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری پنجشنبه ۷ تیر ۹۷( 7 سال پیش)
  • تصویر کاربر رضا یکشنبه ۱۰ تیر ۹۷( 7 سال پیش) تعداد بازدید: 274 مشاهده پرسش
    با سلام و خسته نباشید اقای دکتر جباری من وقتی بچه بودم ختنه نشدم و سوراخ دستگاه تناسلیم یا سر نره به صورت عادیش نیست که من تحقیق کردم مثلا خیلی گشاد است سه تا سوراخ مجاری ادراری دارم نگرانم که دچار بیماری های عفونی بشم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۱۰ تیر ۹۷( 7 سال پیش)
      سلام
      مشکلی از نظر عفونت در اینده نخواهید داشت و نیازی به جراحی و ترمیم نیست.
  • تصویر کاربر مجید دوشنبه ۴ تیر ۹۷( 7 سال پیش) تعداد بازدید: 319 مشاهده پرسش
    سلام دکتر
    قبلا ار شما پرسیدم که ادرام گاهی دو شاخه میشه شما هم گفتید چون 46 سالت هست وسابقه بیماری خاصی هم نداری مشکل خاصی نیست.
    من به شما گفتم گاهی ادرارم دوشاخه میشه
    منظورم اینه که تو روز ممکنه یکبار باشه یا دو بار یا ممکنه اولش دو شاخه باشه بعد از دوشاخه بودن دربیاد.
    فشار ادرارم هم خوبه.
    کلا دکتر مشکلی هست .حقیقت یکجا خوندم ممکنه سرطان میز راه باشه .فکرم رو مشغول کرده.
    لطفا جوابم رو بدید.
    البته دکتر آزمایش خون من پی اس آ نیم بود
    ادرارم هم خون یا عفونت هم نداشت
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۳ تیر ۹۷( 7 سال پیش)
      سلام
      برای تشخیص سرطان مجرای ادراری بایستی سیستوسکپی شوید اگر خیلی نگران هستید می توانید این کار را انجام دهید.
    2. تصویر کاربر مجید یکشنبه ۳ تیر ۹۷( 7 سال پیش)
      سلام دکتر
      شما به عنوان یک متخصص این کار رو لازم میدانید؟
      من که در روز مثلا ۵ بار دستشویی میرم .وتوی این ۵ بار یکبار وگاهی ۲بار دو شاخه میشه.آیا لازمه این کار را بکنم؟
      چون هیچ علامت دیگه ایی ندارم.باید علامت دیگه ای هم باشه؟
      حقیقتش یکماه پیش که تکرر ادرار گرفتم ورفتم دکتر ودکتر توسئوالتش ازم پرسید که دوشاخه میشه یانه.وقبلا بهش اصلا دقت نمیکردم.

      شما این کار رو میکنید تو مطب یا باید برم بیمارستان ؟
    3. تصویر کاربر مجید یکشنبه ۳ تیر ۹۷( 7 سال پیش)
      درضمن جایی خوندم پی اس آ پایین میتونه نشان دهنده سرطان میز راه باشه درسته؟
    4. تصویر کاربر مجید یکشنبه ۳ تیر ۹۷( 7 سال پیش)
      دکتر میتونم تلفنی با شما صحبت کنم
    5. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۴ تیر ۹۷( 7 سال پیش)
      شما به عنوان یک متخصص این کار رو لازم میدانید؟ من که در روز مثلا ۵ بار دستشویی میرم .وتوی این ۵ بار یکبار وگاهی ۲بار دو شاخه میشه.آیا لازمه این کار را بکنم؟................نه الزامی نیست ولی اگر نگران هستید انجام دهید
      چون هیچ علامت دیگه ایی ندارم.باید علامت دیگه ای هم باشه؟...........................دو شاخه شدن علل زیادی دارد و سرطان مجرا از علل نادر هست
      درضمن جایی خوندم پی اس آ پایین میتونه نشان دهنده سرطان میز راه باشه درسته؟.........................خیر
      دکتر میتونم تلفنی با شما صحبت کنم؟..................نه متاسفانه امکانش نیست
    6. نمایش سایر 4 پاسخ
  • تصویر کاربر جواد شنبه ۲ تیر ۹۷( 7 سال پیش) تعداد بازدید: 291 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر خسته نباشید من29 سال دارم و دائما با این موضوع درگیرم واقعیت اینه که خجالت میکشم به دکتر مراجعه کنم تو رو خدا کمکم کنید ممنون از لطفتون
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۲ تیر ۹۷( 7 سال پیش)
      سلام
      ابتدا بایستی دید واقعا بیضه ها کوچک هستند یا اینکه شما اینگونه تصور می کنید لذا در ابتدا بایستی سونوگرافی از بیضه ها انجام دهید.
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین جمعه ۲۹ خرداد ۵ تعداد بازدید: 724 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط