اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (68 امتیاز)
  • تصویر کاربر محمد یکشنبه ۲ اردیبهشت ۹۷( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 302 مشاهده پرسش
    با سلام و عرض ادب
    بنده 32 سال دارم درد بسیار خفیفی در بیضه راستم دارم که البته بیشتر تقریبا کشاله همون سمت درد خفیف داره بعضی وقتها هم بیضه سمت چپ, یکم بعد غذا حالت تهوع دارم که شاید از استرس باشه نمیدونم یه سه روزه اینجوریم ممنون میشم راهنمایی بفرمایید
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۲ اردیبهشت ۹۷( 8 سال پیش)
      سلام
      توصیه می کنم سونوگرافی هم از بیضه ها و هم از کلیه ها و مثانه و نیز ازمایش ادرار انجام دهید.
  • تصویر کاربر علیرضا سه شنبه ۴ اردیبهشت ۹۷( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 70091 مشاهده پرسش
    با سلامبنده 30 سالمه،الان حدود 3 ماه هست که بیضه سمت چپم به بالا رفته و با سمت راستم میزان نیست و صبح ها هم که از خواب بیدار میشم بیضه چپم تورم داره، همچنین دردی در کشاله ران و بیضه سمت چپم ایجاد شده که با سوزش همراه هست،به طوری که دردش تا پای چپم ادامه داره،و با نزدیکی کردن (سکس) و راه رفتن تشدید میشه و وقتی استراحت میکنم پای سمت چپم تا حدودی بی حس و سرد و گرم میشه،در حال خوابیده هم که پای چپمو تکون میدم کشاله رانم خیلی درد میگیره.به دکتر مراجعه کردم و رفتم سونو گفت که کلیه و سنگ مثانه و ...همه سالم هستن و فتق ندارم. فقط مقدار کمی عفونت در بیضه سمت چپم وجود داره و بیضه چپم هم از نوع واریکوسل گرید 1 هست واحتیاج به عمل نیست. آزمایش اسپرم هم دادم خوب بود،دکتر فقط یک نوبت آزیترو و سفکسیم تجویز کرد که خوردم ولی همچنان اون درد بیضه چپ و کشاله ران رو دارم،از شما خواهشمندم بنده رو راهنمایی بفرمایید که چیکار کنم؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۲ اردیبهشت ۹۷( 8 سال پیش)
      سلام
      براساس گزارش سونوگرافی شما فتق کشاله ران سمت چپ دارید و احتمالا دردتان مربوط به این قضیه هست. البته فشار به عصب های بیضه و پا در کمر هم می تواند یکی از علل آن باشد . در هر صورت بعید می دانم ربطی به بیضه تان داشته باشد.
    2. تصویر کاربر علیرضا دوشنبه ۳ اردیبهشت ۹۷( 8 سال پیش)
      سلام و عرض خسته نباشيد،ممنون از راهنماييتون،فقط بنده اون فتقي كه دارم خفيفه و احتياج به جراحي نداره پس درمانش جيه؟؟
      و اون عصبي كه فرمايش دادين رو بيضه و پا فشار مياره و مربوط به كمره اون درمانش چيه؟؟
      اگه روزي ٢ بار هر بار ربع ساعت داخل آب گرم بشينم خوبه؟
    3. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۳ اردیبهشت ۹۷( 8 سال پیش)
      اون فتقي كه دارم خفيفه و احتياج به جراحي نداره پس درمانش جيه؟؟..................ملاحظه، یعنی پرهیز از کار هایی که با زور زدن همراه هست از بلند کردن اجسان سنگین گرفته تا یبوست های طولانی مدت و زور زدن در هنگام دفع مدفوع و سرفه های مزمن و طولانی مدت.
      گاه بستن گن کشی در مواردی که مجبور به کار سنگین هستید به جلوگیری از پیشرفت و کاهش درد کمک می کند.
      و اون عصبي كه فرمايش دادين رو بيضه و پا فشار مياره و مربوط به كمره اون درمانش چيه؟؟ اگه روزي ٢ بار هر بار ربع ساعت داخل آب گرم بشينم خوبه؟........................در این مورد بهتر است با متخصص جراح مغز و اعصاب مشورت کنید ولی راه رفتن در استخر کمک می کند.
    4. تصویر کاربر علیرضا دوشنبه ۳ اردیبهشت ۹۷( 8 سال پیش)
      سلام،باز هم تشكر فراوان از راهنمايي و جوابتون،
      در نهايت براي جلوگيري از پيشرفت واريكوسل نوع ١ به ٢ بايستي چيكار كرد؟؟
      ناگفته نماند بنده ٢ دوره ٦٠ تايي كپسول ويگركس ا،((افزايش طول آلت و جلوگيري از انزال زود))استفاده كردم،درد و گرفتن واريكوسل بنده بخاطر استفاده اين كپسول نيست؟
    5. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۳ اردیبهشت ۹۷( 8 سال پیش)
      در نهايت براي جلوگيري از پيشرفت واريكوسل نوع ١ به ٢ بايستي چيكار كرد؟؟...............همان کارهایی که در مورد فتق گفته شد
      ناگفته نماند بنده ٢ دوره ٦٠ تايي كپسول ويگركس ا،((افزايش طول آلت و جلوگيري از انزال زود))استفاده كردم،درد و گرفتن واريكوسل بنده بخاطر استفاده اين كپسول نيست؟........................بعید می دانم با اینحال این دارو تجاری است و عوارض آن چندان پیش بینی نشده است
    6. تصویر کاربر علیرضا دوشنبه ۳ اردیبهشت ۹۷( 8 سال پیش)
      مرسي جناب دكتر،يك دنيا ممنون،الان متوجه شدم كه واقعأ دردِ كشاله رانم و بي حس شدنه پاي چپم از بيضم نيست و از كمرم هست،دكتر خودمم نظريه اش همين بود ولي الان كه شما هم تاييد كردين مطمعنه مطمعن شدم
      بهرحال تشكر فراوان???
    7. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۴ اردیبهشت ۹۷( 8 سال پیش)
      موفق باشید
    8. نمایش سایر 6 پاسخ
  • تصویر کاربر رضا جمعه ۳۱ فروردین ۹۷( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 320 مشاهده پرسش
    آقای دکتر بنده 18 سالمه طی 2سال اخیر حدود 5باربه من تجاوز شده و تو سه ماه اخیر دوبار بوده می خواستم ببینم من بدم واسه آزمون ارتش متوجه میشوند ؟؟؟اگه متوجه میشوند میشه کاریش کرد آقای دکتر لطفا راهنماییم کنید خواهش می کنم !!!اونا هم آلت و نگاه میکنند هم مقعد و .....لطفا کمکم کنید.
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۳۱ فروردین ۹۷( 8 سال پیش)
      سلام
      خیر متوجه این قضیه نخواهند شد از این بابت خیالت راحت باشه
  • تصویر کاربر ..... یکشنبه ۲ اردیبهشت ۹۷( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 390 مشاهده پرسش
    با سلام و عرض ادب
    آقای دکتر بنده قرص سرترالین 150میلی مصرف میکنم که 2 تا از عوارض این قرص خیلی آزارم میدهد و قطع دارو هم برایم خیلی سخت است.
    1)احساس کاهش حجم بیضه که با قطع دارو دوباره خوب میشود.
    2)بی میلی جنسی
    با عرض معذرت براتون امکان داره که برای برطرف کردن این 2 عارضه اصلی راه حلی ارائه دهید؟(مخصوصا عارضه شماره 1)
    از اینکه وقت باارزشتان را برای بنده گذاشتید متشکرم.
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۳۱ فروردین ۹۷( 8 سال پیش)
      سلام
      نه متاسفانه بجز تعویض دارو ماری برای بهبود این علائم نمیشه کرد و دارویی نیست که عوارض این دارو را تخفیف دهد یا برطرف کند
    2. تصویر کاربر ..... جمعه ۳۱ فروردین ۹۷( 8 سال پیش)
      آقای دکتر خیلی لطف کردید.
      باعرض معذرت براتون امکان داره جایگزین معرفی بفرمائید؟
      متشکرم از لطف شما
    3. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۲ اردیبهشت ۹۷( 8 سال پیش)
      برای جایگزینی دارو می بایستی از پزشک معالجی که برای تان سرترالین را تجویز کرده کمک بگیرید
    4. نمایش سایر 2 پاسخ
  • تصویر کاربر سالار جمعه ۳۱ فروردین ۹۷( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 5322 مشاهده پرسش
    مدتي است در ناحيه مقعد احساس سوزش و گرم شدن در ناحيه مقعد و نزديك به بيضه دارم و چيزي مثل يك لوله بسيار باريك كه با دست حس ميشود و تا نزديك بيضه راست ميرود آيا اين فيستول است يا ميتوان شك كرد به فيستول و دردهاي شكم در ناحيه راست هميشگي نه و بعد از غذا و يا عصباني شدن درد بيشتر در آن ناحيه دارم ،سن ٢٨ سال
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۳۱ فروردین ۹۷( 8 سال پیش)
      سلام
      در مورد فیستول احتمالش هست گرچه این احتمال بسیار کم هست و از این بابت بایستی توسط متخصص جراح عمومی معاینه شوید.
      درد شکمی که با عصبی شدن رخ می دهد ممکن است درجات خفیفی از IBS یا روده تحریک پذیر باشد که در این خصوص نیز بایستی با فوق تخصص گوارش مشورت کنید
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین یکشنبه ۳۱ خرداد ۵ تعداد بازدید: 724 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط