اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (68 امتیاز)
  • تصویر کاربر محسن شنبه ۲۶ اسفند ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 5764 مشاهده پرسش
    سلام وقت بخیر
    بین بیضه و مقعد احساس درد خفیف و نبض میکنم و موقع انزال همون قسمت همراه با درد میشه و سر آلت احساس سوزش میکنم و به پزشک مراجعه کردم و آزمایش ادرار و سونوگرافی در نظر گرفتن و بعد نتیجه سونوگرافی پروستات و مثانه و کلیه ها مشکلی دیده نشد و در آزمایش ادرار هم عفونت هم دیده نشد اما هنوز هم احساس نبض و درد خفیف میکنم به این منظور ازتون راهنمایی میخوام ممنونم از شما
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۲۶ اسفند ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام
      در همان ناحیه ضربه یا فشاری وارد نشده است؟ حین بازی؟، کار؟ هر گونه فعالیت، یا ..............
    2. تصویر کاربر محسن شنبه ۲۶ اسفند ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام
      ضربه احتمالا در گذشته بوده اما نه به شدت زیاد که به خاطرم بمونه . ولی ۱۴سال پیش عمل واریکوسل انجام دادم دو طرفه وفقط توی این زمان و حال حاضر اگه یه چیز سنگین حمل کنم در حد چمدان مسافرتی بزرگ تقریبا همون ناحیه متمایل به پای چپ و مقداری از کشاله ران درد خفیف و گرفتگی احساس میشه و بعد از اینکه انزال انجام بشه از دردش کم میشه و از بین میره
      اما به تازگی چیز سنگین حمل نکردم و علتی که به پزشک ارولوژ مراجعه کردم سوزش سر آلت زمان انزال هست و به درستی تخلیه نشدن مثانه که اگه نتیجه سونو رو دیده باشید زمان تخلیه مثانه ۶۰سی سی باقیمانده ادراری دارم و بعد از دفع ادرار مجددا در حد خفیف احساس به دفع ادرار دارم.به همین خاطر احتمال عفونت مجرای ادرار و تناسلی رو دادم . ولی نتیجه سونوگرافی و آزمایش مشکل نداشت . الان یه سوال دیگه پیش اومد آیا عفونت بیضه ها و اسپرم از روی آزمایش ادرار قابل تشخیص هست البته هیچگونه ترشحی ندارم

      تشکر از بردباری و توجه شما
    3. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۲۶ اسفند ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام
      به نظر من بهتر است ابتدا عکس رنگی از مجرای ادراری بگیرید تا از نظر تنگی مجرای ادراری ارزیابی شوید و اگر نرمال بود شاید التهاب و عفونت پروستات باشد.
      الان یه سوال دیگه پیش اومد آیا عفونت بیضه ها و اسپرم از روی آزمایش ادرار قابل تشخیص هست........................معمولا خیر
    4. تصویر کاربر محسن شنبه ۲۶ اسفند ۹۶( 8 سال پیش)
      با تشکر و راهنمایی خوبتون در فرصت مناسب مزاحمتون میشم تا اقدامات لازم انجام بشه در آخر هم سالی خوب و سرشار شاد کامی و موفقیت روز افزون براتون آرزومندم
    5. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۲۶ اسفند ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام باشید با آرزوی سلامتی و شادکامی
    6. نمایش سایر 4 پاسخ
  • تصویر کاربر امید شنبه ۲۶ اسفند ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 304 مشاهده پرسش
    با سلام پسری هستم از سیرجان استان کرمان چند ماه دیگه هجده سالم میشه بیضه هام خیلی کوچک اند و رشد نکردن ازمایش و سونوگرافی رفتم گفتن بارور نیستن بیضه هات الان موندم چکار کنم لطفا راهنمایی کنید
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۲۶ اسفند ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام
      نتیجه سونو و آزمایش را در همین بخش بارگذاری و ارسال کنید
    2. تصویر کاربر امید شنبه ۲۶ اسفند ۹۶( 8 سال پیش)
    3. تصویر کاربر امید شنبه ۲۶ اسفند ۹۶( 8 سال پیش)
      فرستادم
    4. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۲۶ اسفند ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام
      با توجه به ازمایش هورمونی و سایز بیضه ها در گزارش سونوگرافی به نظر می رسد شما دچار اختلال هورمونی ناشی از مشکلی در غده هیپوفیز مغزتان هست که معمولا ریشه ژنتیکی و مادرزادی دارد. در حال حاضر توصیه می شود تا از هورمون تستوسترون استفاده کنید و ازمایش ژنتیک انجام دهید.
    5. نمایش سایر 3 پاسخ
  • تصویر کاربر صبریه شنبه ۲۶ اسفند ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 319 مشاهده پرسش
    سلام من بیست وشش سالمه دچار یایسگی زود رس شدم دکتر تشخیص داده دارو و رژیم برام تجویز کرد ومن دارم دارو گیاهی استفاده میکنم ادان مدتی ترشحات سفید رنگ دو سه بار دیدم دلیلش چیه ممکنه دارم درمان میشم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۲۶ اسفند ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام
      البته در این مورد ترجیحا بهتر است با متخصص زنانی که تحت نظر ایشان هستید مشورت کنید ولی ترشح سفید معمولا نشان دهنده عفونت های قارچی می باشد.
  • تصویر کاربر محمد پنجشنبه ۲۴ اسفند ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 305 مشاهده پرسش
    سلام تقای دکتر ۲ تا سوال داشتم ۱.اگر بیضه ها از حد طبیعی خود کوچک باشند ایا باعث میشه هورمون تستسترون ار حد نرمال خود پایین تر باشه!!
    ۲-ایا سرطان بیضه هم باعث میشه هورمون تستسترون از حد نرمال خود پایین تر باشه!!
    با تشگر.
    1. تصویر کاربر محمد چهارشنبه ۲۳ اسفند ۹۶( 8 سال پیش)
      و اقای دکتر۳- بیشترین سن شایع سرطان بیضه در چه سنین است!!
    2. تصویر کاربر دکتر محمد جباری پنجشنبه ۲۴ اسفند ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام
      ۱.اگر بیضه ها از حد طبیعی خود کوچک باشند ایا باعث میشه هورمون تستسترون ار حد نرمال خود پایین تر باشه!!......................اگر خیلی خیلی کوچک باشد مثلا اندازه ی فندق بله احتمالش هست
      ۲-ایا سرطان بیضه هم باعث میشه هورمون تستسترون از حد نرمال خود پایین تر باشه!!.............................معمولا خیر
      ۳- بیشترین سن شایع سرطان بیضه در چه سنین است!! .................20 تا 35 سال
    3. نمایش سایر 1 پاسخ
  • تصویر کاربر سجاد شنبه ۲۶ اسفند ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 345 مشاهده پرسش
    سلام خدمت جناب دکتر جباری
    آقای دکتر بنده 3 سال است که ازدواج کردم خانمم سال گذشته و 2 سال پیش حامله شد ولی به دلایلی سقط کردیم.الان 6 ماه است که اقدام کردیم ولی نتیجه نگرفتیم آزمایش دادم 3 ماه پیش گفتن که حرکت اسپرم و میزان اسپرم کم است و 2 ماه داروهای ویتامین ای و پنتوکسی فیلین و کلومفین و سوزین را خوردم و بلافاصله بعد از تمام شدن مجددا آزمایش دادم در آزمایش دوم میزان از دفعه اول کمتر شده بود
    مسئول آزمایشگاه گفت که باید 1 ماه از مصرف داروهات بگذره بعد آزمایش بدی.و باز به دکتر مراجعه کردم و این دفعه دکتر فرتیل اید تجویز کرد.باید چکار کنم همین فرتیل اید را بخورم مشکل برطرف میشود خواهش میکنم راهنمایی کنید شرمنده
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۲۶ اسفند ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام
      فرتیل اد به مراتب قوی تر از داروهای دیگری است که فرمودید ولی در کل اثربخشی داروها در باروری حداکثر ۳۰ درصد هست ولی بهتر است یک دوره ی ۳ ماهه استفاده کنید و اگر نتیجه نگرفتید از دیگر روش های کمک باروری استفده کنید
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین یکشنبه ۳۱ خرداد ۵ تعداد بازدید: 724 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط