اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (68 امتیاز)
  • تصویر کاربر على شنبه ۵ اسفند ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 367 مشاهده پرسش
    بعد از ازمايش اسپرم تحرك و شكل اسپرم گفتن مشكل داره ، ميخواستم بدونم دارويي هست جهت درمان ايا عدم تحرك اسپرم و شكل اسپرم باعث نابارورى خواهد شد
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۵ اسفند ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام
      بعد از ازمايش اسپرم تحرك و شكل اسپرم گفتن مشكل داره ، ميخواستم بدونم دارويي هست جهت درمان..................ویتامین های E و C و سلنیوم و ال کارنتین
      ايا عدم تحرك اسپرم و شكل اسپرم باعث نابارورى خواهد شد..............................احتمال باروری را کم می کند
      البته بهتر است یک بار دیگر آزمایش را تکرار کنید
    2. تصویر کاربر على شنبه ۵ اسفند ۹۶( 8 سال پیش)
      ضمن تشكر ، ميخواستم دوره درمان مصرف ويتامينها و سلنيوم هم بفرمايين ،
    3. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۵ اسفند ۹۶( 8 سال پیش)
      ۳ تا ۶ ماه
    4. تصویر کاربر على شنبه ۵ اسفند ۹۶( 8 سال پیش)
      مصرف كپسولهاى سيمنكس يا اسپرمن رو شما پيشنهاد ميكنين
      و ايا در زمان طول درمان ميشه براى باردارى اقدام كرد ؟
      پرهيزات غذايي هم اگر هست بفرمايين سپاسگذارم
    5. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۵ اسفند ۹۶( 8 سال پیش)
      مصرف كپسولهاى سيمنكس يا اسپرمن رو شما پيشنهاد ميكنين ..............این ها داروهای تجاری است و نظری در این خصوص ندارم
      و ايا در زمان طول درمان ميشه براى باردارى اقدام كرد ؟...........................بله
      پرهيزات غذايي هم اگر هست بفرمايين......................ترجیحا غذاهای سالم و کم چربی استفاده شود و ورزش کنید
    6. نمایش سایر 4 پاسخ
  • تصویر کاربر سلام شنبه ۵ اسفند ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 226 مشاهده پرسش
    اقای دکتر واریکوسل باعث کاهش هورمون تستسترون میشه؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۴ اسفند ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام
      در حد مختصری بله ولی نه آنقدر که روی میل و‌توان جنسی تاثیر بگذارد و انرا کم کند
    2. تصویر کاربر سلام جمعه ۴ اسفند ۹۶( 8 سال پیش)
      ایا درد علایم واریکوسل؟؟
    3. تصویر کاربر سلام جمعه ۴ اسفند ۹۶( 8 سال پیش)
      و یه سوال دیگه اگر هروز بیضه ها با اب سرد شسته بشه فایده داره برای بیضه ها!!
    4. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۵ اسفند ۹۶( 8 سال پیش)
      بله شستن بیضه با اب سرد برای کارد بهتر بیضه ها مفید هست
    5. تصویر کاربر سلام شنبه ۵ اسفند ۹۶( 8 سال پیش)
      و ایا درد علایم واریکوسل!!
    6. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۵ اسفند ۹۶( 8 سال پیش)
      دردر علل متعددی می تواند داشته باشد که یکی از این علل واریکوسل هست
    7. نمایش سایر 5 پاسخ
  • تصویر کاربر ام جمعه ۴ اسفند ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 2291 مشاهده پرسش
    در ریپورت سونوگرافی مادرم اومده:درون لومن کیسه صفرا تصویر دو دانسیته اکوژن ریز هر کدام به قطر تقریبی 2 م.م دیده میشود.که مطرح کننده میکرولیتیاز و یا پولیپ های کوچک کلسترلی هستند،کبد و مجاری صفراوی و کیسه صفرا و طحال و پانکراس همه نوشته شده سایز طبیعی دارند و شواهد پاتولوژیک ندارند،فقط کبد چرب گرید یک ذکر شده،
    میخواستم بدونم خطرناکه و درمانش چیه از بندرانزلی مزاحمتون میشم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۴ اسفند ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام
      خیر خطرناک نیستند و درمانی خاصی نمی خواهند گرچه قرص لیورگل برای کبد چرب مفید هست ولی در کل توصیه می کنم زیرنظر متخصص گوارش باشند
  • تصویر کاربر فاطمه جمعه ۴ اسفند ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 293 مشاهده پرسش
    اگر با فردی که اچ آی وی دارد ترشحاتش به بیرون واژن بخورد, یعنی التش داخل نرفته باشد فقط از آب منی به واژن بخورد احتمال آلودگی هست
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۴ اسفند ۹۶( 8 سال پیش)
      اسلام
      احتمال انتقال در این روش خیلی خیلی خیلی کم هست ولی صفر نیست
  • تصویر کاربر محمد چهارشنبه ۲ اسفند ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 274 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر.من چهار روز پیش روی آلتم یک غده چربی کوچک زد که طی این چند روز کوچکتر شده.ولی از دیروز درد در بیضه هام حس میکنم.لطفا راهنماییم کنید.آیا ممکنه سرطان بیضه باشه؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری چهارشنبه ۲ اسفند ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام
      درد بیضه علل متعددی دارد برای تشخیص توصیه می کنم ابتدا سونوگرافی از بیضه ها انجام داده و نتیجه را برای من ارسال کنید. سرطان بیضه بصورت وجود توده ی سفت و جدید در بیضه بروز می کند و کمتر با درد همراه است
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین یکشنبه ۳۱ خرداد ۵ تعداد بازدید: 724 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط