اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (68 امتیاز)
  • تصویر کاربر فرید دوشنبه ۴ دی ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 351 مشاهده پرسش
    سلام به علت ضعف در حرکت و کمبود اسپرم به دکتر مراجعه کردم و سه ماه روزی نصف قرص اوومید 50 و یک عدد کارنی تین 250 مصرف کردم نتیجه نداد. بعد 15 عدد آمپول hcg به فاصله یک هفته مصرف کردم بازم نتیجه نداد راه حل چیست؟ اینم آزمایش ها آزمایش اول
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۱ دی ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام
      آزمایش تان ارسال نشده است
    2. تصویر کاربر فرید جمعه ۱ دی ۹۶( 8 سال پیش)
      عکس شماره1 : اولین آزمایش
      عکس شماره 2 : بعد از مصرف اوومید 50 و کارنی تین 250
      عکس شماره 3 : جواب آزمایش خون
      عکس شماره 4 : آمپول hcg
      عکس شماره 5 : آزمایش بعد از مصرف آمپول ها
      عکس ها رو تو ربات تلگرام ارسال کردم
      آیا میشه به طور طبیعی بچه دار بشم؟
      راه کار چیست؟
    3. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۲ دی ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام
      تعداد اسپرم ها خیلی کم هست و بارداری به روش طبیعی چندان محتمل نیست و شاید بهتر باشد از روش IVF استفاده کنید
    4. تصویر کاربر فرید شنبه ۲ دی ۹۶( 8 سال پیش)
      با توجه به اینکه بعد از مصرف قرص کارنی تین و اوومید تحرک اسپرم خوب شده آیا دارویی هست که مصرف کنم تا تعداد اسپرم بهبود پیدا کنه؟
      اگه تحرک خوب باشه با همین تعداد اسپرم میشه به راه طبیعی امیدوار بود؟
    5. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۳ دی ۹۶( 8 سال پیش)
    6. تصویر کاربر فرید یکشنبه ۳ دی ۹۶( 8 سال پیش)
      من یه سری از میوه ها رو نمیخورم مثل انگور،گیلاس،آلوزرد،زردآلو،شلیل،هلو،گلابی
      آیا این میتونه علت کمبود اسپرم باشه؟
      علت مشکل اسپرم من چی هست؟پایین بودن fsh؟
    7. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۴ دی ۹۶( 8 سال پیش)
    8. نمایش سایر 6 پاسخ
  • تصویر کاربر امیر چهارشنبه ۲۹ آذر ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 294 مشاهده پرسش
    من مبتلا به تب خال جنسی هستم آیا راه درمان قطعی برای آن پیدا شده است؟ همچنین برای جلوگیری از ابتلا شریک جنسی خود به این بیماری چه اقداماتی بنده و ایشان می توانیم انجام دهیم؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری چهارشنبه ۲۹ آذر ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام
      تبخال تناسلی درمان قطعی براش پیدانشده
      زمان بروز جوش ها سکس نکنید و اگر محل بروز جوش ها روی آلت است کاندوم احتمال انتقال را کمتر می کند پرهیز از سیگار و قلیان و استرس دفعات عود را کاهش می دهد
  • تصویر کاربر حسین چهارشنبه ۲۹ آذر ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 324 مشاهده پرسش
    تسفیر آزمایش اسپرم در مورد حجم باید چقدر باشد تفسیر آزمایش
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری چهارشنبه ۲۹ آذر ۹۶( 8 سال پیش)
  • تصویر کاربر زهرا سه شنبه ۲۸ آذر ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 315 مشاهده پرسش
    سلام آقا دکتر الان منتظر جواب هستم دیگه عکس همین هستند پس جواب بده ممنونت میشم.پس بگو که مشکلش چ. ممنون
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۲۸ آذر ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام
      پسرت مشکلی نداره و نیاز به جراحی یا دارویی هم ندارد هم بیضه ها پایین هست و هم سایز آلت تناسلی اش نرمال هست و کوچک نیست. نیازی هم نیست که وسواس بخرج دهید
    2. تصویر کاربر زهرا سه شنبه ۲۸ آذر ۹۶( 8 سال پیش)
      پس آقا دکتر چرا قبلا بیضه اش 7×13 بودند و بعدش 11 و 12 بودند علتش چ. ممنون میشم اگر ب من گفتی و مطمئن هم میشم.
    3. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۲۸ آذر ۹۶( 8 سال پیش)
      در سونوگرافی در حد ۱ تا ۲ میلی احتمال خطا هست و این بیانگر این نیست که بیضه های پسرتان کوچک شده است
    4. نمایش سایر 2 پاسخ
  • تصویر کاربر زهرا سه شنبه ۲۸ آذر ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 724 مشاهده پرسش
    سلام آقا دکتر من فراموش بودم قبلا اینو بهت بگم که وقتی که پسرم به دنیا اومده بود بیضه اش و التش خوب بود . ولی بعد از ختنه پسرم خیلی چاق شد و این الت تناسلی کلا رفته بود داخل و کلا نپدیده بود. و بعدش ما رفتیم زاهدان قبلا دکتر گفت باید عمل بشه ولی پسرم سرما داشته بود بخاطر همین عملش نکردن و گفتند بعد از عید نوروز بیارش ولی بعد از عید نوروز ما پسرم بردیم دکتر دوباره گفت ی سونو انجام بده وقتی که سونو گرفتیم دکتر گفت خوبه نیاز به عمل نیست. پس ما دوباره اومدیم سراوان. بعدش پسرم خیلی زیاد گریه کرد من بوردم پیش دکتر سهروردی متخصص کودکان همینجا سراوان من بهش همین سونو رو نشون دادم وقتی که دکتر به پسرم نگاه کرد. گفته که بیضه اش رشد نکردند و 2 تا آمپول داد گفت ماهی یکی بزن . وقتی که من این امپولها رو به پسرم زدم الت تنسلی اش یک کم رشد کرد و اومده بود بیرون. پس بنظرم الان 2 سالشه هنوز بیضه اش خوب رشد نکردند و تو کیسه نیستند . بردیم یزد اونجا هم دکتر نتونست مشکل پسرم رو پیدا کنه . الان من نمیدونم چ کار کنم. پسرم خیلی چاق هم بود دکتر گفت خیلی چاقه داسه همین اینجوریه. ما پسرم به دکتر جراح همینجا زاهدان بردیم و یزد به دکتر مجاری بردیم . الان نمیدونم به کدوم دکتر ببرم. یکی گفت باید به دکتر اورولوژی ببریم . الان پسرم زیاد چاق نیست مثل قبل .
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۲۸ آذر ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام
      دو سه تا عکس خوب از ناحیه تناسلی پسرت بفرست
    2. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۲۸ آذر ۹۶( 8 سال پیش)
      در این سونوگرافی که هر دو بیضه پایین هستند و از این جهت نیاز به جراحی ندارد
    3. نمایش سایر 1 پاسخ
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین دوشنبه ۱ تیر ۵ تعداد بازدید: 724 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط