اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (68 امتیاز)
  • تصویر کاربر ali دوشنبه ۱۳ آذر ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 347 مشاهده پرسش
    سلام اقای دکتر
    من بیضه هام همیشه شل نیستن و در واقعا اصلا شل نیست دلیلش چیه؟
    همیشه پوست جمع شده یه ازمایش کامل خون رفتم تنها مشکلی که داشتم غلضت خون بود که 17/5 بود
    ایا مشکلی هست ؟ بعضی از موقعه ها هم خود ارضایی دارم
    متشکرم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۱۳ آذر ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام
      البته خود بیضه ها که شل و سفت نیستند و ثابت هستند . اون چیزی که سفت و شل می شود کیسه ی بیضه هست که تابع دمامی محیط و نیز شرایط روانی و عصبی فرد هست. بعنی در سرما و در افرادی که استرسی و وسواسی هستند کیسه ی بیضه معمولا جمع می شود و در گرما و افراد ریلکس معمولا شل و آویزان می شود. ولی در کل اهمیت چندانی نداشته و نشانه ی بیماری نیست.
  • تصویر کاربر زهرا دوشنبه ۱۳ آذر ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 274 مشاهده پرسش
    با عرض سلام و وقت بخیر
    همسر من یه آزمایش اسپرم داده که طی اون، مشخص شد تعداد اسپرم نرمال، خیلی کمه
    برای تقویت اسپرم ایشون چه دارویی رو پیشنهاد میدهید
    با سپاس فراوان
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۱۳ آذر ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام
      من fertil plus و یا fertile aid for male را پیشنهاد می کنم.
  • تصویر کاربر رضا دوشنبه ۱۳ آذر ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 7662 مشاهده پرسش
    سلام اقای دکتر جباری عزیز.اینجانب پسری 35 ساله هستم که حدود 6 سال پیش در اثر یک شوک شدید استرس ،پس از چند هفته ،موههای بسیار پرپشتم شروع به ریزش بسیار شدید کردند و تا همین الانم ادامه داره و موهایم بسیار کم پشت و خلوت و خالی شده است.در طی این سالها به متخصصان پوست زیادی مراجعه کردم و قرص فیناستراید 1 میلیگرمی رو به مدت دو سال هم مصرف کردم که هیچ تاثیری روی ریزش شدید موهایم نداشت.حدود یک سال پیش به متخصص پوست و مویی مراجعه کردم که ، دوازده عدد قرص سیپروترون استات 50 میلیگرمی رو به میزان هفته ای یک عدد برای دوازده هفته تجویز کردن که پس از اتمام قرصها ریزش موهایم برای چند هفته کاملا قطع شد ولی بعد دوباره برگشت.البته در حال حاضر اگر دو یا سه عدد قرص سیپروترون استات رو به صورت هفته ای یک بار هم استفاده کنم باز هم ریزش موهایم کاملا قطع میشود..با توجه به عوارض سیپروترون استات که نمیتونم برای همیشه مصرف کنم ایا میتونم به جاش قرص دوتاستراید(اوودارت)نیم میلیگرمی رو برای مدت طولانی و هر روزه مصرف کنم چون واقعا موهام خیلی برایم مهمه و اگر موهام رو ازدست بدم دیگه هیچ وقت نمیتونم زندگی کنم چون در حال حاضر هم به افسردگی شدید و وسواس با سابقه 16 ساله هم مبتلا هستم.البته اقای دکتر بیضه هام هم تو رنج اندازه بسیار کوچک هستند.ولی اگر عوارض قرص دوتاستراید (اوودارت)برگشت پذیر باشد و تاثیری روی اندازه و قوام بیضه ندارد، اصلا میل جنسی برایم زیاد مهم نیست چون فعلا مجرد هستم وفعلا شرایط ازدواج هم ندارم.. چون موهام خیلی برایم مهمه.. -- 2... در ضمن اقای دکتر لطفا این سوالم رو پاسخ بدین که تا کنون حدود 23 عدد قرص سیپروترون استات 50 میلیگرمی البته یک دوره دوازده هفته ای به صورت هفته ای یک عدد و چند دوره پراکنده و دور از هم به صورت چهار هفته ای و هفته ای یک عدد مصرف کرده ام .ایا این مقدار و این نوع نحوه مصرف سیپروترون استات 50 تاثیر منفی دائمی برگشت ناپذیری روی بافت بیضه و تخریب لوله های منی ساز و حجم مایع منی به طور دائمی تاثیر منفی روی این موارد نگذاشته است ؟ ممنون از پاسختون
    1. تصویر کاربر رضا دوشنبه ۱۳ آذر ۹۶( 8 سال پیش)
      لطفا در صورت گذاشتن پرسش و پاسخ سوال در سایت ،اسم و فامیل را به هیچ وجه منتشر نکنید.ممنونم
    2. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۱۳ آذر ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام
      عوارض و اثرات دوتاستراید بعد از قطع دارو می تواند ماندگار باشد لذا من توصیه نمی کنم.
      در خصوص ارزیابی تاثیر سیپروترون استات روی بافت بیضه توصیه می کنم آزمایش اسپرم انجام دهید
    3. نمایش سایر 1 پاسخ
  • تصویر کاربر بدون دوشنبه ۱۳ آذر ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 332 مشاهده پرسش
    سلام و خسته نباشید

    من یه دو روزی هست که بیضه ی سمت راستم یه درد خفیف گرفته و اندازش هم بحالت بیضه ی سمت چپم هست یعنی طبیعی و بدون تورم و تا حالا هم اینجوری نشده بودم ، و اینکه بیضم هم قرمز نشده
    لطفا راهنمایی ام کنید میترسم که سرطان بیضه داشته باشم

    و لطفا بگید ک اگه بعضی وقتا یکی از بیضه ها بزرگ تر از اون بیضه بشه و دوباره بحالت طبیعی خودش برگرده جای نگرانی داره یا نه؟

    لطفا کاملا برام توضیح بدید خیلی نگرانم??

    ممنون و سپاس و بیضم هم لمس کردم من برجستگی و یا توده ای حس نمیکنم درد خفیفش هم طوری نیست که موقع راه رفتن درد کنه ولی یواش اگه لمس کنم درد میگیره
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۱۳ آذر ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام
      علامت مشخص سرطان توده و برجستگی و سفتی بیضه هست نه درد بیضه لذا از این جهت خیال تان راحت باش با اینحال می توانید سونوگرافی از بیضه ها انجام دهید تا از نظر علل احتمالی درد بیضه بررسی شود.
      و لطفا بگید ک اگه بعضی وقتا یکی از بیضه ها بزرگ تر از اون بیضه بشه و دوباره بحالت طبیعی خودش برگرده جای نگرانی داره یا نه؟.....................خیر ولی شاید واریکوسل یا فتق باشد
  • تصویر کاربر محمدجواد یکشنبه ۱۲ آذر ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 299 مشاهده پرسش
    سلام میخواستم بدونم برای زیاد شدن آب منی باید چکاری کرد چه غذایی خورد یا چه قرصی مصرف کرد
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۱۲ آذر ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام
      قرص ها های فرتیل پلاس و فرتیل اد fertil aid for male می تواند کمک کننده باشد
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین دوشنبه ۱ تیر ۵ تعداد بازدید: 724 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط