اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (68 امتیاز)
  • تصویر کاربر محمد جمعه ۱۳ مرداد ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 1433 مشاهده پرسش
    با سلام. در سوال قبلم در مورد مصرف فیناستراید و نتایج دو آزمایش semen ازتون سوال کردم. شما اینگونه پاسخ دادید: اگر قرص یک میلی استفاده می کنید ادامه ی مصرفش مشکلی ندارد ضمن اینکه در هر دو آزمایش حرکت اسپرم غیر طبیعی است. ضعیف بودن حرکت اسپرم می تواند احتمال باروری به روش طبیعی را تا حدودی کم کند. سوالی که الان دارم این است که آیا اینطور از سخنان شما میتوان برداشت کرد که غیر طبیعی بودن حرکت اسپرم ها ربطی به مصرف قرص یک میلی فیناستراید ندارد؟ در واقع میخوام بدونم تاثیر اصلی مصرف قرص فیناستراید بر روی کدام یک از نتایج آزمایش semen هست؟ تعداد اسپرم ها یا نوع حرکت و شکل اسپرم ها؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۱۳ مرداد ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام
      ظاهرا آزمایش اول شما قبل یا ابتدای شروع مصرف فیناستراید بوده است. فیناستراید روی همه ی پارامترهای اسپرم می تواند تاثیر منفی بگذارد ولی غالبا نه در دوز یک میلی گرمی ولی در دوزهای بالاتر تاثیر منفی می گذارد. با اینحال احتیاطا اگر در آزمایشات بعدی سیر نزولی داشت شاید بهتر باشد قطع شود
  • تصویر کاربر علی یکشنبه ۱۵ مرداد ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 526 مشاهده پرسش
    با سلام و عرض ادب، بنده در اوایل سال جاری اقدام به عمل واریکوسل دو طرفه نمودم که واریکوسل سمت چپ نسبتا شدید و جدیدا شروع به درد در مواقع حرکت زیاد و.. نموده بود ولی سمت راست اخیرا شروع و بصورت خفیف بود آزمایش اسپرم هم نرمال بود. 2ماه بعد عمل متوجه نشتی آب منزل شدم و مجبور به استفاده از بیل جهت باز گشایی مسیر شدم، بعدش متوجه تورم و سفت شدگی بیضه راست شدم_ بیضه راست تقریبا 2-3 برابر بیضه چپم‌ شده بود- که پزشک علت اونا آب آوری بیضه و هیدروسل اعلام و قرص ناپروکسن و کارنی تین تجویز نمودن و فرمودن نیاز به عمل نیست و از بیضه بند استفاده کنم، حال سوالم آینه آیا امکان رفع هیدروسل با دارو وجود داره؟ علت درد جداره و زیر بیضم چیه؟ آیا از علائم هیدروَسله؟ این درد رفع میشه؟برای رفع زود انزالی و افزایش نعوظ چه دارویی رو پیشنهاد میکنید. با سپاس
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۱۵ مرداد ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام
      هیدروسل معمول با دارو برطرف نمی شود.
      درد می تواند به دلیل التهاب یا هیدروسل باشد.
      معمولا درد بتدریج برطرف می شود.
      زودانزالی درمان قطعی ندارد ولی با درواروهایی مثل بیحس کننده های موضعی و قرص هایی مثل پاروکستین 20 میلی یا سرترالین 50 میلی( بصورت دائمی و روزانه یک عدد یا اینکه 6 ساعت قبل از نزدیکی)، می توان آن را کنترل کرد ولی تا زمانی که دارو مصرف می کنید موثر است و با قطع دارو مشکل مجددا ظاهر می شود
      اسپری لیدوکائین 10% یا کرم زایلا-پی یکی از این داروهاست. 20 تا 25 دقیقه قبل از مقاربت و حتی قبل از سفت شدن آلت به کلاهک آلت و زیر آن و یا کلاهک به اضافه نیمه انتهایی آلت یا تمام آلت بزنید(بر حسب شدت زود انزالی و میزان سفتی آلت). حتما بعد از احساس بی حسی و قبل از شروع روابط جنسی آلت خود را بشورید.
      برای نعوظ بهتر ورزش و رژیم غذایی سالم و شاد زیستن و دوری از استرس بهترین درمان هست.
      از قرص تادالافیل ۱۰ میلی ۱ ساعت قبل از رابطه هم می توانید استفاده کنید.
  • تصویر کاربر مسعود شنبه ۱۴ مرداد ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 239 مشاهده پرسش
    با سلام
    من پسر و ٢٧ ساله هستم و مجرد
    حدود ٣ هفته پيش رابطه جنسي داشتم با كاندوم و هنگام رابطه حس تخليه بهم دست داد ولي تخليه انجام نشد و بعد با خود ارضايي انجام دادم شايد به خاطر استرس بود كه زمان رابطه تخليه صورت نگرفت ، بعد از حدود ٢ هفته بيضه سمت چپ من درد خفيفي گرفت كه به ران پاي چپم هم سرايت كرد البته خيلي خفيف يعني هر چند روز مياد و ميره ! در ضمن من از زماني كه يادم مياد خود ارضايي انجام ميدم و شده روزي ٣ تا 4 بار هم اين كار رو انجام بدم
    ممنون ميشم راهنماييم كنيد
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۴ مرداد ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام
      توصیه می کنم سونوگرافی از بیضه ها انجام دهید اگر نرمال بود نیاز به اقدام خاصی نخواهد داشت
  • تصویر کاربر 09330745252 دوشنبه ۱۳ شهریور ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 275 مشاهده پرسش
    ناباروری ضعف اسپرم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۱۳ شهریور ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام
      با توجه به ضعف اسپرم و تائید واریکوسل در سونوگرافی توصیه می کنم جراحی واریکوسل را انجام دهید البته اگر همسرتان مشکلی ندارند
  • تصویر کاربر كورش پنجشنبه ۱۲ مرداد ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 283 مشاهده پرسش
    سلام
    من روى بيضه سمت راست يه درد بسيار خفيفى احساس ميكنم.
    يه يكى دو روزى دارم.
    هفته گذشته يه سه بارى شخصى رو ملاقات كردم كه تحريك شدم ولى ارضا نشدم.
    اما چون ميدونستم آدم بيضه درد ميگيره خودارضايى كردم.
    ولى الان يكى دو روزه اين درد خفيف رو دارم.
    نميدونم دقيقا بخاطر اون تحريكات ميتونه باشه يا دليل ديگه داره؟
    در ضمن روى بيضه هام هم نشانه خاصى يا ورم خاصى نميبينم.
    ممنون ميشم راهنمايى كنيد!؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری پنجشنبه ۱۲ مرداد ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام
      احتمال زیاد با همان تحریکات مرتبط هست با اینحال اگر بیش از 2 هفته طول کشید سونوگرافی انجام دهید
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین سه شنبه ۲ تیر ۵ تعداد بازدید: 726 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط