اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (68 امتیاز)
  • تصویر کاربر مسعود یکشنبه ۲۱ خرداد ۹۶( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 267 مشاهده پرسش
    باسلام و احترام بیضه سمت راستم درد خفیف دارد و رگش جمع میشود این درد مقداری به کمر و پهلوی راستم را تحت الاشعاع قرار میدهد آیا بیماری خاصی میباشد؟ زمانیکه گوشت قرمز میخورم درد شدیدتر میشود. البته چربی خون دارم و قرص فنوفیبرات مصرف می کنم آیا میتواند ارتباطی با هم داشته باشند؟ لطفا" امعان نظر فرمائید.باتجدیداحترام
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۲۱ خرداد ۹۶( 9 سال پیش)
      سلام
      درد بیضه علل متعددی می تواند داشته باشد که گاه منشاش از خود بیضه هست و گاه مناش از کلیه و بعضا از کمر می باشد . توصیه می کنم که سونوگرافی از بیضه ها و کلیه و مثانه و پروستات انجام دهید
  • تصویر کاربر زینب شنبه ۲۰ خرداد ۹۶( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 489 مشاهده پرسش
    سلام اقای دکتر بنده یک نوزاد دو ماه و نیم دارم که در مورد ختنه اش دچار مشکل شدیم و نمی دونیم کی اقدام کنیم می خواستم در این مورد راهنمایی کنید در ضمن همسرم با عمل حلقه کاملا مخالف به دلیل امکان به وجود اومدن تنگی مجاری ادراری و میگن تا 4 سالگی اقدام نکنیم بهتر هست ولی من نگرانم توی اون سن برای بچه مشکل باشه خصوصا که قرار بره مهد کودک. خیلی ممنون میشم راهنمایی کنید چه زمانی و با چه روشی بهتر هست
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۲۰ خرداد ۹۶( 9 سال پیش)
      سلام
      همین زمان مناسب تر هست و در سنین بالاتر گرچه شانس تنگی شاید کمتر باشد ، ولی عواقب روانی قضیه بیشتر است. البته تنگی سوراخ ادراری شایع نبوده و مشکل جدی نمی باشد و بر فرض بروز آن براحتی قابل برطرف شدن هست
      من خودم حلقه را نمی پسندم و با جراحی سنتی بیشتر موافقم چون قدرت مانور روش سنتی بیشتر است
  • تصویر کاربر Ali شنبه ۲۰ خرداد ۹۶( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 929 مشاهده پرسش
    سلام دكتر عزيز من ازشما سؤال كردم كه برأي ورود ب دانشكده افسري مشكل نداره ك شما خوشبختانه فرمودين خير .معاينه مقعد بس برأي جه منظوري انجام ميشه من خيلي نكرانم لطفا كمك كنين.
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۲۰ خرداد ۹۶( 9 سال پیش)
      از نظر بیماری های مقعدی مثل هموروئید و .......
      ضمن اینکه چند نوبت سکس مقعدی معمولا باعث شل شدن دریچه اسفنکتر مقعدی نمی شود
    2. تصویر کاربر Ali شنبه ۲۰ خرداد ۹۶( 9 سال پیش)
      سلام از كجا ميتوانيم بفهميم شل شده است يانه
    3. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۲۰ خرداد ۹۶( 9 سال پیش)
      کاریست که توسط پزشک انجام می شود و شما نمی توانید تشخیص دهید
    4. تصویر کاربر Ali شنبه ۲۰ خرداد ۹۶( 9 سال پیش)
      اقا دكتر عزيز ميشود من عكس براي شما إرسال كنم مشكلي ندارد
    5. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۲۰ خرداد ۹۶( 9 سال پیش)
      بفرستید
    6. نمایش سایر 4 پاسخ
  • تصویر کاربر علی جمعه ۱۹ خرداد ۹۶( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 278 مشاهده پرسش
    با عرض ادب و احترام خدمت جناب دکتر میخواستم سوال کنم که بنده چند مدتی است که در قسمت بالای بیضه سمت راست دچار مشکل هستم البته هیچ مشکلی در فرایند روزانه ندارم فقط در لمس مقداری درد وجود دارد و مطمئن هستم که درد از اپیدیدیم است خواستم راهنمایی بفرمایید. تشکر
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۱۹ خرداد ۹۶( 9 سال پیش)
      سلام
      دردناك شدن اپيديديم مي تواندد علل متعددي داشته باشد مثل التهاب با دليل نا مشخص، التهاب ناشي از عفونت هاي خفيف، ضربات خفيف ناشي از بد نشستن و ....، كيست اپيديديم و ......
      غالبا علل جدي نداشته و نياز به كاري هم ندارد.
  • تصویر کاربر ابوالفضل شنبه ۲۰ خرداد ۹۶( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 256 مشاهده پرسش
    سلام جناب دکتر بنده حدود 5 ماه است که در هنگام خارج شدن منی یا ارضا هیچگونه لذتی نمیبرم یعنی تا قبلش خیلی خوب بود و لذت هم میبردم ولی تو این مدت اخیر اصلا احساسی ندارم .لازم به ذکر است که حدود 46 سال سن دارم و دچار مشکلات روحی و روانی هم نیستم. در ضمن تا حدودی هم زود انزالی دارم.لطفا بنده را راهنمایی فرمایید .با تشکر
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۲۰ خرداد ۹۶( 9 سال پیش)
      سلام
      اگر بیماری دیابت ندارید و در چند ماه اخیر دچار اختلالات عصبی مثل دیسک کمر و کلا آسیب عصبی به ناحیه کمر و تناسلی نشده اید در اینصورت گرچه فرمودید دچار مشکلات روحی و روانی هم نیستید ولی با اینحال مشکل تان بیشتر جنبه ی روانی دارد و بایستی از روانشناس مشورت بگیرید
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین سه شنبه ۲ تیر ۵ تعداد بازدید: 726 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط