اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (68 امتیاز)
  • تصویر کاربر فرشاد جمعه ۵ خرداد ۹۶( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 218 مشاهده پرسش
    با سلام پسری 28 ساله ام گاهی اوقات دچار مشکل پیچش بیضه میشم که خودم مشکل رو بر طرف می کنم. اخیرا بیضه سمت راستم پیچ خورد ، به حالت عادیش برگردوندم و حرکات بالا پایین عادی رو داره، اما دو سه روزه که چیزی شبیه رگ (در قسمت جلوی بیضه یعنی مخالف محل قرارگیری اپیدیدیم ) متورم شده و قابل لمس هست، دردی هم ندارد ! این مشکل طبیعی است یا خیر؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۵ خرداد ۹۶( 9 سال پیش)
      سلام
      براي قضاوت بهتر توصيه مي كنم سونوگرافي از بيضه ها و اپيديديم انجام دهيد.
  • تصویر کاربر طاها پنجشنبه ۴ خرداد ۹۶( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 4268 مشاهده پرسش
    سلام خدمت شما پزشک دلسوز بنده حدود دو سال است که دردی در بیضه دارم(یکبار هم در کشاله ی ران)این دردها مدتهای نامنظم صورت میگیرد،تورم در رگهای اطراف بیضه باعث این درد است که به صورت توده ای کرم مانند است که راه رفتن را مختل میکند وهنگام دراز کشیدن درد آن بسیار کم میشود،بنده 18 سال دارم و خودارضایی هم نمیکنم. البته بنده دوسال پیش برای چکاپ نزد ارولوژ رفتم وسونو گرافی انجام دادم که مشکلی از جمله واریکوسل وجود نداشت. این درد ها به نظر خودم بیشتر بعد تحرک ورزشی وتحریک بدون انزال است. من دوباره حدود 2 هفته پیش نزد ارولژ رفتم وسونوگرافی بیضه ،ران و شکم انجام دادم.(البته بگم در زمان معاینه وسونوگرافی این درد وجود نداشت) ، بعد در سونوگرافی همه چی طبیعی بود (البته یک کیست دارم) بعد دکتر هم گفت مشکلی نیست. بعد من علائمی حدود یک ماه در ادرار خودم دارم ،که اینکه قطع و وصل میشه وکمی نازک تر شده و اول صبح با 2 ویا3 دقیقه تاخیر آغاز میشه.این علائم رو گفتم و برای من آزمایش ادرار نوشتن و بعداز نشون دادن اون ،باز گفتند مشکلی نداری(البته پروتئین در آزمایش ادرار مثبت بود) من با تحقیقی که کردم البته قبل این اعمال به دو بیماری شک کردم 1-التهاب پروستات(پروستاتیت) 2-فتق بیضه و کشاله ران حال بنده از شما پزشک مهربان چند سوال دارم که عاجزانه خواهشمندم به تمام آنه پاسخ دهید. 1-آیا نداشتن درد وتورم در زمان سونو گرافی و معاینه میتواند باعث عدم تشخیص شود؟ 2-آیا این درد برای تحریک بدون انزال یا همان شق درد است؟اگر بله ،آیا خطرناک است؟ 3-آیا داشتن کیست و مثبت بودن پروتئین در ادرار مسئله ی مهمی است (البته من ناشتا بودم)؟ 4-آیا مصرف سرترالین باعث این درد است؟ 5-آیا با سونوگرافی و آزمایش ادرار دو بیماری ذکر شده مشخص میشود(حتی اگر تورم در آن روز نباشد)؟ لطفا پاسخ بدید من کنکوری هستم و استرس آزارم میده.در عکس ها سونوگرافی و آزمایش مشخص است ممنون از لطفتون
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری پنجشنبه ۴ خرداد ۹۶( 9 سال پیش)
    2. تصویر کاربر طاها پنجشنبه ۴ خرداد ۹۶( 9 سال پیش)
      ,پس دکتر جان ،اگر زمان سونو ومعاینه تورم و درد هم بود ،نشانگر بیماری خاصی نبود دیگر؟
      منظورم این است که گفتید ممکن است سونوگرافی چیزی را نشان ندهد .
      این اسپاسمی که عرض کردید باعث تورم دگها وبزرگ شدن آنها میشود؟
      اینکه ،علائمی که داشتم و شبیه پرستاتیت و فتق بیضه بود ، علائم بی خطری است.یعنی آن بیماری ها را نداشتم؟
      و سوال آخر اینکه ،با تفاسیر شما،یعنی اگر در زمان سونو آدم درد وتورم هم نداشته باشد آیا فتق مشخص میشود؟
      من همین جا از شما پزشک مجرب و کاردان به خاطر زحمات و دلسوزیتان تشکر میکنم.
      و همچنین آرزومندم که همیشه سلامت و موفق باشید.
      باز هم از پرحرفی وسوال های مکرر وزیاد پوزش می طلبم.
    3. تصویر کاربر دکتر محمد جباری پنجشنبه ۴ خرداد ۹۶( 9 سال پیش)
      سلام
      فتق در هر حالتي با معاينه قابل تشخيص هست.
      در كل به نظرم شما بيماري جدي نداريد البته براساس توضيحات و بررسي هايي كه كرديد.
    4. نمایش سایر 2 پاسخ
  • تصویر کاربر محمدی پنجشنبه ۴ خرداد ۹۶( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 249 مشاهده پرسش
    سلام خسته نباشید دکتر بیضهای من‌کوچیکه بعد در حالت شل اذیتم میکنه فشار بهش میاد ایا برای این‌کار درمانی هست لطفا کمکم کنید
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری پنجشنبه ۴ خرداد ۹۶( 9 سال پیش)
      سلام
      كاري براي افزايش سايز بيضه ها نميشه كرد با اينحال تنصيه مي كنم سونوگرافي از بيضه هازانجام دهيد
    2. تصویر کاربر محمدی پنجشنبه ۴ خرداد ۹۶( 9 سال پیش)
      چند وقت هم هست دچار یبوست و افت فشار شدم ایا اینا از نشانه های کوچک شدن بیضه ها هست یا خیر
    3. تصویر کاربر دکتر محمد جباری پنجشنبه ۴ خرداد ۹۶( 9 سال پیش)
      خير ارتباطي بازكوچك شدن بيضه ها ندارد
    4. نمایش سایر 2 پاسخ
  • تصویر کاربر amir پنجشنبه ۴ خرداد ۹۶( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 1613 مشاهده پرسش
    با سلام ببخشید می شه با عمل جراحی کیسه بیضا رو کوچیک کرد و اینکه که تا چه اندازه ای می شه این کار رو کرد که به عمل کرد بیضه ها اسیب نزند و همینکه هزینه این عمل چقدر می شه
    ممنون از پاسخگویی شما
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری پنجشنبه ۴ خرداد ۹۶( 9 سال پیش)
      سلام
      امكان كوچكتر كردن كيسه بيضه ها هست. در مورد حد و اندازه اين كار و هزينه ابتدا بايستي معاينه وارزيابي شويد
  • تصویر کاربر مهدی پنجشنبه ۴ خرداد ۹۶( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 223 مشاهده پرسش
    سلام اقای دکتر خسته نباشید... من پسری 19ساله هستم ...اصلا خودارضایی نمیکنم خیلی جلو خودمو میگیرم و سخته ولی میتونم و انجام نمیدم اما همیشه هر دوهفته مثلا وقتایی که منی تو بدنم هست بیضهام درد میگیره و وقتی تویه خواب ارضا میشم دیگه تا نزدیک به دوهفته از درد خبری نیست میخواستم ببینم این درد برایه خودارضایی نکردنه یعنی طبیعه؟...یا مشکلی هست؟...ممنون میشم جواب بدین.
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری پنجشنبه ۴ خرداد ۹۶( 9 سال پیش)
      سلام اينحالات طبيعي است و مشكلي هم نيست و خوشحالم از اينكه خودارضايي نمي كنيد
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین سه شنبه ۲ تیر ۵ تعداد بازدید: 726 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط