اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (68 امتیاز)
  • تصویر کاربر مصطفی پنجشنبه ۴ خرداد ۹۶( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 814 مشاهده پرسش
    با عرض سلام و خسته نباشید
    من بالای بیضه سمت راست خود یک تورم احساس میکنم .یعنی اگر دقیقتر بخواهم بگویم احساس میکنم طناب منوی سمت راست من دچار تورم می شود و این تورم بعد از انزال کاهش می یابد. آزمایش سنوگرافی داده ام و مشکل مر بوط به واریکوسل نیست. نام این بیماری چیست و آیا از این مساله می توان برای معافیت استفاده کرد؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری پنجشنبه ۴ خرداد ۹۶( 9 سال پیش)
      سلام
      بدون معاینه نمی توانم نظری بدهم و تشخیصی را مطرح کنم.
      ولي احتمالا مربوط به تجمع اسپرم در مجاري انتقال اسپرم هست كه با انزال تخليه مي شود. در مورد معافيت اطلاعي ندارم
  • تصویر کاربر آرمین پنجشنبه ۴ خرداد ۹۶( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 481 مشاهده پرسش
    من روی کلاهک آلت تناسلیم شبیه به قارچ شده.ولی نمیدونم باید چه کاری انجام بدم و ÷یش چه کسی برم.لطفا من را راهنمایی کنین.عکسشم براتون فرستادم.
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری پنجشنبه ۴ خرداد ۹۶( 9 سال پیش)
      سلام
      این ضایعات احتمالا لیکن پلان هست . لیکن پلان یک بیماری التهابی نسبتاً شایع پوست و مخاط است و منشا آن خودایمنی است. یعنی سیستم ایمنی بدن در طی این بیماری علیه بخش‌های طبیعی پوست، مخاط، مو و یا ناخن خود فرد فعال می‌شوند.علت اصلی آن تاکنون ناشناخته باقی‌مانده است. قابل ذکر است که این بیماری مسری نیست، یعنی از شخصی به شخص دیگر انتقال نمی‌یابد ولی استرس می‌تواند این بیماری را بدتر کند. لیکن پلان یک بیماری مزمن است اما در بسیاری از موارد طی دو سال کاملاً از بین می‌رود. در درمان این بیماری معمولاً از پمادهای موضعی کورتونی و گاهی استرویید خوراکی استفاده می‌شود، و برای درمان خارش می توان از آنتی هیستامین ها استفاده کرد.
      به متخصص پوست مرهجعه منيد
  • تصویر کاربر امین چهارشنبه ۳ خرداد ۹۶( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 285 مشاهده پرسش
    سلام اقای دکتر بنده یک پسر مجرد بیست و شش ساله هستم که با مسایل جنسی در هشت سالگی اشنا شدم که این باعث بلوغ زودرس شد...از دوازده سالگی خودارضایی دارم که چند سالی میشود به بالاترین حد رسیده هست تقریبا هر روز یک بار خودارضایی میکنم. و اما مشکل بنده این است در ارتباط جنسی نمیتوانم به انزال برسم....یعنی وقتی عمل دخول انجام میدم اصلا انزال نمیشم اما در حالت خودارضایی به انزال میرسم...ناگفته نمونه که انزال در خود ارضایی هم یکم طول میکشه تقریبا نیم ساعت....لطفا کمکم کنید میترسم ازدواج کنم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری چهارشنبه ۳ خرداد ۹۶( 9 سال پیش)
      سلام
      همه مشكلات مربوط به خودارضايي افراطي هست كه طي ساليان دراز انجام داده ايد و تنها راه درمان ترك كامل خودارضايي است كه البته نتايج ان در طولاني مدت مشخص خواهد شد
  • تصویر کاربر saman چهارشنبه ۳ خرداد ۹۶( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 295 مشاهده پرسش
    سلام اقای دکتر من 23 سالمه حدود 2 ماهه که روی قسمت سر الت تناسلی بنده یه حالت قرمزی داره و یه قسمت از اون تو رفتگی و گودی شده . اوایل این قسمت سوزش داشت ولی الان سوزشی نداره فقط زمانی که به شلوارم برخورد میکنه درد میگیره .
    از قرص و آمپول ضد حساسیت و پمادهای هیدروکورتیزون پماد ویتامین آ وترياميسولون ان ان و كرم ثمين ده درصد از هر کدوم 3 روزی استفاده کردم ولی تاثیر خاصی نداشتن
    پیش متخصص پوست رفتم ولی همگی پمادهای ضدقارچ و ضد خشکی میدن در صورتی که قارچ و خشکی نیست
    ایا مشکل پروستات میتونه حالت حساسی رو آلت ایجاد کنه ؟؟؟
    ایا سونوگرافی آلت تناسلی میتونه بیماری پوستی رو تشخیص بده؟؟؟
    ممنون
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری چهارشنبه ۳ خرداد ۹۶( 9 سال پیش)
      سلام
      تو عكس ها كه مشكل جدي و برجسته اي نمي بينم
      ارتباطي با پروستات ندارد
      سونوگرافي هم كمكي به تشخيص نمي كند
  • تصویر کاربر محمدی دوشنبه ۱ خرداد ۹۶( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 255 مشاهده پرسش
    سلام‌ و خسته نباشید علایم از بین رفتن بیضه چه چیزهای میتونه باشه اگه از بین برود منجر به مرگ میشود یا خیر
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۱ خرداد ۹۶( 9 سال پیش)
      سلام
      علایم از بین رفتن بیضه چه چیزهای میتونه باشه؟...........................اولین علامت کوچک شدن بیضه هست
      اگه از بین برود منجر به مرگ میشود یا خیر............................خیر
    2. تصویر کاربر محمدی دوشنبه ۱ خرداد ۹۶( 9 سال پیش)
      تا چه حدی بیضه کوچک شده باشد
    3. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۱ خرداد ۹۶( 9 سال پیش)
      بستگی به شدتش دارد اگر کامل از بین برود اندازه یک پسته می شود
    4. نمایش سایر 2 پاسخ
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین سه شنبه ۲ تیر ۵ تعداد بازدید: 726 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط